მობილური ტელეფონის გამოგონების ისტორიიდან

მობილური ტელეფონის გამოგონების ისტორიიდან

(mobiluri telefonis gamogonebis istoriidan)


დღეს ალბათ იშვიათად თუ დაინახავთ ახალგაზრდა ადამიანს ხელში მობილური ტელეფონის გარეშე. და თუ რომელიმეს ჯერ არ გააჩნია, მისი შეძენა, ვფიქრობთ, დაგეგმილი ექნება უახლოეს პერსპექტივაში. მაგრამ, მიუხედავად სკოლაში ნასწავლი ფიზიკის კურსისა, ეჭვი გვეპარება, რომ ყველამ, ვისაც ხელთ უჭირავს ტელეფონი, იცის მისი გამოგონების შესახებ.

რუბრიკის პირველივე პუბლიკაციაში მოცემული შეპირების თანახმად მოკლეთ მოგითხრობთ თქვენი საყვარელი მობილური ტელეფონის გამოგონებისა და ”ევოლუციის” შესახებ.

უძველესი დროიდან ადამიანი ეძებდა დიდ მანძილზე ურთიერთობისა და ინფორმაციის ოპერატიული გადაცემის საშუალებებს და შეტყობინებებს გადასცემდა სხვა და სხვა ხერხით: მთის წვერზე კოცონის დანთების, დაფდაფის ან საეკლესიო ზარების რეკვისა და, წარმოიდგინეთ, სარკეზე არეკვლილი მზის სხივის მეშვეობითაც კი, ხოლო შემდგომ შიკრიკის (მაცნეს) ხელით გადაგზავნილი წერილის საშუალებით, რომელიც შორეულ მანძილზე დიდ ხანს უნდებოდა ამბის მიტანას. მეცხრამეტე საუკუნის დასაწყისში ფრანგმა კლოდ შაპპმა გამოიგონა სისტემა, რომელსაც დაარქვეს ტელეგრაფი, რაც ნიშნავს - ”გწერ შორიდან”. ამაღლებულ ადგილებზე აშენებდნენ სასიგნალო კოშკებს, მათზე ამონტაჟებდნენ ორი გრძელი თამასის მქონე სპეციალურ ხის კონსტრუქციას. ამ თამასებს შეეძლოთ დაეფიქსირებინა 49 პოზიცია და თვითოეული მათგანი ასახავდა რომელიმე ასოს ან ციფრს.ამ მოწყობილობის მეშვეობით იმ დროინდელი ”ოპერატორები” კოშკიდან - კოშკზე გადასცემდნენ შეტყობინებას. რამდენიმე ათწლეულში საფრანგეთში შეიქმნა 4828 კილომეტრის სიგრძის ამ სახის გადამცემი ხაზები. 1837 წელს ინგლისელმა გამომგონებლებმა უილიამ კუკმა და ჩარლზ უიტსტონმა გამოიგონეს პირველი ელექტრო ტელეგრაფი: ელექტრო დენი გადაიცემოდა სადენით და მიმღებ მოწყობილობაზე ისარი უჩვენებდა გადაცემულ ასას. ხოლო 1843 წელს კუკის და უიტსონის კოდის სანაცვლოთ ამერიკელმა მხატვარმა სემიუელ მორზემ გამოიგონა ახალი სატელეგრაფო კოდი: თვითოეული ასო შეესაბამებოდა წერტილებისა და ტირეების კომბინაციას. ჩარლზ უიტსონმა დახვეწა ეს კოდი და ნიშანი უკვე იბეჭდებოდა ქაღალდის ლენტზე შემდეგ ეტაპზე კი ოპერატორებს უკვე შეეძლოთ ამ ნიშნების მოსმენაც. გრეხემ ბელმა, რომელიც ქალაქ ბოსტონში ასწავლიდა ყრუ-მუნჯთა სკოლაში შემდეგ კი ბოსტონის უნივერსიტეტში, ტომას უოტსონთან ერთად შექმნეს მოწყობილობა, რომელიც შესდგებოდა გადამცემისგან (მიკროფონი) და მიმღებისგან (დინამიკი). მიკროფონი ხმის ბგერებს აქცევდა დენის გარკვეულ სიხშირე, ხოლო დინამიკი მას კვლავ აქცევდა ბგერად. ამ მოწყობილობით პირველი სატელეფონო საუბარი შედგა 1876 წლის 10 მარტს: გ.ბელმა შარვალზე გადაისხა მჟავა და მოწყობილობის მეშვეობით დაუკავშირდა კოლეგას თხოვნით - ხომ ვერ შესძლებდა ის მოსვლას და უკვე 1883 წელს ბოსტონსა და ნიუ იორკს შორის გაიხსნა მუდმივი სატელეფონო კავშირი. შემდგომ ათწლეულებში სატელეფონო მოწყობილობამ განიცადა უამრავი ცვლილება და მუდმივად იხვეწებოდა: 1879 წელს - ედისონმა, 1880 წელს - კროსსლიმ, შემდეგ გოუვერმა და ბელმა გამოიგონეს განსხვავებული პრინციპით მომუშავე ტელეფონის აპარატები. ჩვენთვის ჩვეული თანამედროვე ტიპის ტელეფონის აპარატის უშუალო ”წინაპარი” შეიქმნა 1930 წელს.

მობილური სატელეფონო კავშირის იდეა გაუჩნდა კომპანია AT&T Bell Labs ჯერ კიდე 1946 წელს. 1947 წლიდან ამ ფირმამ შექმნა მსოფლიოში პირველი ავტოსაგზაო რადიო ტელეფონური კავშირის სერვისი, რომელიც წარმოადგენდა რადიო გადამცემისა და ტელეფონის ჰიბრიდს. ავტომობილის საბარგულში დაყენებული რადიო სადგურის, რომელიც იწონიდა 12 კილოგრამს, და მანქანის სახურავზე განთავსებული სპეციალური ანტენის საშუალებით უნდა დაკავშირებულიყავი სატელეფონო სადგურს და მისი მეშვეობით გაგეკეთებინა ჩვეულებრივი სატელეფონო ზარი. ამ სერვისმა გაუძლო ხუთ წელიწადს. კომპანია
Motorola - მ უფრო სწრაფად მიაღწია წარმატებას. მან ფიჭური ტელეფონის პირველი მოდელის შექმნას მოანდომა 15 წელი და 100 მლნ. დოლარი. 1973 წლის 3 აპრილს, მანჰეტენზე მოსეირნე კომპანია Motorola - ს ინჟინერმა მარტინ კუპერმა გააკეთა რამდენიმე ისტორიული ზარი მობილური ტელეფონით, რომელიც იყო 25 სანტიმეტრი სიგრძის და 5 სანტიმეტრი სიგანისა და სისქის, იწონიდა ერთ კილოგრამამდე. როგორ ფიქრობთ პირველს ვის დაურეკა მარტინ კუპერმა? კონკურენტებს. ” ეს იყო ერთი ბიჭი კომპანია AT&T - იდან, რომელიც მუშაობდა საავტომობილო ტელეფონების გაყიდვის პრობლემებზე - იგონებს კუპერი - მე დაურეკე და მოუყევი, რომ ქუჩიდან ურეკავ ნამდვილი ფიჭური ხელის ტელეფონით. არ მახსოვს რა მიპასუხა, მაგრამ გავიგონე, როგორ ააკრაჭუნა კბილები”
გაკვირვებული გამვლელები ვერ გებულობდნენ რა ხდებოდა იმიტომ, რომ პირველი გასაყიდი ფიჭური მობილური ტელეფონი DynaTAC 8000X გამოუშვეს მხოლოდ ათი წლის შემდეგ 1983 წლის 6 მარტს. ის იწონიდა 794 გრამს და მისი ზომები იყო 33 x 4,4 x 8,9 სმ., აკუმულატორი უძლებდა მხოლოდ ერთ საათ საუბარს. ის ღირდა- $3.995.მიუხედავად იმისა, რომ საფასური წარმოადგენდა იმ დროისათვის ძალიან დიდ თანხას, მობილური ტელეფონის ყიდვის მსურველთა რიგი იყო საკმაოდ მრავალრიცხოვანი.და ისინი წლობით ელოდებოდნენ თავის რიგს.
შემდეგ მობილური ტელეფონების წარმოებაში განვლო მთელმა ეპოქამ.
International Telecommunication Union - ის მონაცემებით 1995 წლისათვის მსოფლიოში უკვე იყო 90,7 მილიონი მობილურის მფლობელი, დღეს ალბათ მათი რიცხვი მილიარდ ნახევარზე მეტია.

ლათინური ენა

ლათინური ენა

(latinuri ena)


ლათინური ენა… ვისთვის სიცოცხლის წყარო, ვისთვის უძველესი განძი… ვისთვისაც ენა რომლითაც შესაძლოა მრავალი რამ ამოხსნა მაგრამ ამასთანავე ძალიან მიმზიდველი და ძალიან დიდი ისტორიის პატრონი რომელიც, გამოირჩევა სასიამოვნო სმენადობით და დახვეწილობით..ნუ მე პირადად ეგრე ვთვლი.ქალბატონებო და ბატონებო, მე და ჩემი ენციკლოპედია წარმოგიდგენთ პოსტს ამ ენის შესახებ.

ლათინური ენა როგორც ესეთი განეკუთვნება ინდოევროპულ ენათა იტალიკურ ჯგუფს. იგი ერთ-ერთი უძველესი ენაა. თავდაპირველად ამ ენაზე ლაპარაკობდნენ აპენინის ნახევარ-კუნძულის ცენტრალური ნაწილი, მდინარე ტიბრის ქვემო წელში მდებარე ლიცეუმის ანუ ლატიუმის მკვიდრნი, რომლებმაც ძველი წელთაღრიცხვით VIII საუკუნეში აქ დააარსეს ქალაქი სახელმწიფო – რომი. ლათინური ენა მთელ აპენინის ნახევარ -კუნძულზე გავრცელდა. მის სრულყოფასა და ლექსიკის გამდიდრებაზე უდიდესი გავლენა იქონია ეტრუსკულმა და ძველმა ბერძნულმა ენებმა. საგრძნობია არაინდოევროპული ენათა გავლენაც, მაგრამ ლათინურმა ენამ შეინარჩუნა ინდოევრუპული ენებისათვის ტიპური ფლექსიური წყობა.

ლათინური ენის ხმოვანთა სისტემას ახასიათებს მარტივი და რთული ხმოვნები (დიფთონგები) და მათი პროსოდიული დაპირისპირებულობა – კვანტიტეტი, ესე იგი , ლათინურ ენაში გამოირჩეოდა გრძელი და მოკლე ხმოვნები. კვანტიტეტი, ანუ ხმოვანთა ოდენობრივი თვისობრიობა, გრძელი და მოკლე ხმოვნებისაგან შემდგარი მარცვალთა კანონზომიერი მონაცვლეობა ლათინურის მეტრული ლექსთწყობის საფუძველია.
ლათინური ენის ისტორიაში პირობითად რამდენიმე პერიოდი გამოიყოფა.

1. არქაული (ძვ. წ. VII-II სს.), რომელიც ხასიათდება მრავალფეროვანი პროცესებით ფონეტიკაში (ხმოვანთა რედუქცია, დიფთონგთა მონოფთონგიზაცია, როტაციზმი და სხვ.), მორფოლოგიასა (ბრუნებისა და უღლების სისტემათა ჩამოყალიბება) და სინტაქსში (თანაწყობის – პარატაქსის სიჭარბე), ძვ. წ. III საუკუნიდან ლათინური ენა გავრცელდა ხმელთაშუა ზღვის ქვეყნებში. რომის მიერ კართაგენის, მაკედონიისა და საბერძნეთის დაპყრობის შემდეგ ბერძნული დამწერლობის ძლიერი გავლენით დაიწყო რომაული ეროვნული ლიტერატურის აღმოცენება-განვითარება, ეგრეთ წოდებული “მაღალ” სამწერლობო სტილთა ჩამოყალიბება.

2. კლასიკური ლათინური ენის პერიოდი (ძვ. წ. I ს.), რომელსაც “ოქროს ლათინურის ხანასაც” უწოდებენ, სალიტერატურო ლათინური ენის შექმნისა და საბოლოო დახვეწის პეროდია. ლათინური ენის ფონეტეკა და მროფოლოგიის სისტემები მყარ ნიადაგზე დადგა. მკვეთრად გამოიხატა აღწერილობითი, ანალიტიკური ფორმები როგორც ენის განვითარების სრულიად გარკვეული ტენდენცია; რთული წინადადების სინტაქსი მნიშვნელოვანწილად დაეფუძნა დამოკიდებულ წინადადებაში კავშირებით კილოს დროთა თანამიმდევრობის პრინციპს. ლათინურმა ენამ უდიდეს გამომსახველობით ძალას მიაღწია ამ დროის გამოჩენილ მწერალთა და ორატორთა თხზულებებში. სანიმუშოდ ითველობდა ციცერონის ორატორული და ფილოსოფიური პროზის ენა, ხოლო პოეზიაში ნორმად აღიარეს ვერგილიუსის ენა.

3. ადრეული იმპერიის ეპოქის ანუ “ვერცხლის ლათინურის” პერიოდში (ახ. წ. I-II სს.) სალიტერატურო ენა მკვეთრად მოწყდა ცოცხალ სალაპარაკო ენას. მწერლების ენისათის დამახასიათებელი გახდა თავისებური სინტაქსური საქცევები. ამ ეპოქაში იწყება რომის მიერ დაპყრობილი ტერიტორიების რომანიზაცია.

4. გვიანდელი იმპერიის ეპოქის ანუ “გვიანდელი ლათინური ენის” პერიოდში (II-V სს.) სალიტერატურო ენა და ხალხური ლათინური კიდევ უფრო მეტად დაშორდნენ ერთმანეთს. ხალხურ ლათინურში გაძლიერდა ანალიტიზმი. მუსიკალურ მახვილს შეენაცვლა ექსპირატორული აქცენტუაცია, შეიცვალა ვოკალიზმისა და კონსონანტიზმის სისტემები, დაიკარგა განსხვავება გრძელ და მოკლე ხმოვანთა შორის. აღსანიშნავია სიტყვის დაბოლოების რედუქცია და ფლექსიური წყობის შესუსტება. სინტაქსში დამკვიდრდა წინდებულიანი და აღწერილობითი კონსტრუქციები, დამოკიდებულ წინადადებაში ძალა დაეკარგა კავშირებითი კილოს დროთა თანამიმდევრობის პრინციპს.

5. შუა საუკუნეების ეპოქაში (V-XV სს.) ლათინური ენა შემორჩა სამწერლობო და ცოცხალ სალაპარაკო ფორმებში. სალიტერატურო ლათინური შუა საუკუნეების მანძილზე დასავლეთ ევროპის ხალხთა ინტელექტუალური და მხატვრული კულტურული ენა იყო. V საუკუნიიდან ამ ენაზე შეიქმნა ეგრეთ წოდებული ლათინური ლიტერატურა , შუა საუკუნეების საეკლესიო და საერო მწერლობა. სამწერლობო ლათინური საკმაოდ დაშორდა კლასიკური სალიტერატურო ენის ნორმებს, განსაკუთრებით დიდი გავლენა მოახდინა ცოცხალ სალაპარაკო ანუ ხალხულ ლათინური ენაზე რომის ყოფილი იმპერიის ტერიტორიების ენებმა. ხალხური ანუ ვულგარული ლათინური თავის მხრივ საფუძვლად დაედო რომანულ ენებს. სალიტერატურო ლათინური ენის ისტორიაში განსაკუთრებული მნიშვნელობა ჰქონდა აღორძინების ეპოქას (XIV-XVI სს.). ამ დროის პროგრამის წარმომადგენლები იყვნენ(ტომას მორი, ერაზმ როტერდამელი, ჯორდანო ბრუნო, ტომაზო კამპანელა, ნიკოლოზ კოპერნიკი და სხვ.) ლათინურ ენაზე წერდნენ.

XVII-XVIII საუკუნეებში სალიტერატურო ლათინური ენის გამოყენების სფერო შემოისაზღვრა მეცნიერებით, კათოლიკურ ეკლესიითა და დიპლომატიით – ლათინურ ენაზე წერდნენ შრომებს: დეკარტი, გახენდი, სპინოზა, ბეკონი, ნიუტონი, ლაიბნიცი, ლომონოსოვი, ეილერი და სხვები.

ამჟამად ლათინური გადაშენებულ ენად ითვლება, რომელსაც მცირე რაოდენობის მოსაუბრე ჰყავს. ვატიკანის ფარგლებს გარეთ მისი ძირითადი გამოყენება აკადემიური და სამეცნიერო ხასიათისაა.
ლათინური ანბანი შექმნილი ბერძნული ანბანის ბაზაზე დღემდე ყველაზე გავრცელებული ანბანია მსოფლიოში. ისტორიაში მან უდიდესი როლი ითამაშა, რასაც ადასტურებს უამრავი ნასესხები სიტყვა თითქმის ყველა ენაში. სხვა ენათა მსგავსად ქართულ ენაშიც ლათინური წარმომავლობის მრავალი სიტყვაა შემოსული (კომუნიზმი, რევოლუცია, პროლეტარიატი, კონსტიტუცია, იმპერია, უნივერსიტეტი, ფაკულტეტი, ლექტორი, სტუდენდი და სხვა)

ბაქტერიების მიხედვით ადამიანის ვინაობის დადგენაა შესაძლებელი

ბაქტერიების მიხედვით ადამიანის ვინაობის დადგენაა შესაძლებელი

(baqteriebis mixedvit adamianis vinaobis dadgenaa shesadzlebeli)


მეცნიერთა მტკიცებით, ბაქტერიები, რომლებიც ხელებზე რჩებიან, კრიმინალისტიკაში შესაძლოა ისევე გამოიყენონ, როგორც დღეს დნმ-ის ანალიზს იყენებენ.

ამერიკელმა მკვლევარებმა აღმოაჩინეს, რომ ყველა ადამიანის კანზე ცოცხლობს მრავალი სხვადასხვა სახის ბაქტერია, რომელთა კომბინაციაც თითოეული კონკრეტული ადამიანისთვის უნიკალურია. მეცნიერებმა კომპიუტერის რამდენიმე კლავიატურიდან სინჯები აიღეს და კლავიშებზე აღმოჩენილ ბაქტერიებსა და მათზე მომუშავე ადამიანებს შორის შესაბამისობა აღმოაჩინეს. თავიანთი აღმოჩენის შესახებ მკვლევარებმა სტატია სამეცნიერო ჟურნალ Proceedings of the National Academy of Sciences-ში გამოაქვეყნეს. თითოეული ადამიანის ხელზე, როგორი სუფთაც არ უნდა იყოს ის, 150 სხვადასხვა სახის ბაქტერია ცოცხლობს. ამასთანავე, ეს რიცხვი ხელების რეგულარული დაბანის შედეგადაც არ მცირდება. თითოეული ადამიანი მხოლოდ მისთვის დამახასიათებელი ბაქტერიების კვალს ტოვებს. მეცნიერთა თქმით, ექსპერტ-კრიმინალისტებისთვის ეს შესაძლოა დამატებით ინსტრუმენტად იქცეს. კოლორადოს შტატის უნივერსიტეტის მკვლევართა ჯგუფმა, რომელსაც პროფესორი ნოა ფირერი ხელმძღვანელობდა, კლავიატურაზე დატოვებული ბაქტერიების მიხედვით, მათი მფლობელების ვინაობის დადგენა შეძლო.

ბურთიანი კალამი

ბურთიანი კალამი

(burtiani kalami)


ბურთიანი კალამი, ასევე ბირო — თანამედროვე საწერი ინსტრუმენტი. ბურთულიან კალმებს აქვს შიდა რეზერვუარი, ავსებული ბლანტი მელნით, რომელიც გამოედინება წვეტიდან მასში მოთავსებული მცირე ზომის ლითონის ბურთულაკის (1 მმ-მდე დიამეტრის) ქაღალდთან შეხებისას ტრიალის დროს. მელანი თითქმის მყისვე შრება ქაღალდთან შეხებისას. ამგვარი კალმები ერთობ იაფია, ადვილია გამოყენებაში, არ სჭირდება შევსება ან შეკეთება და მან თითქმის შეცვალა ტრადიციული მელნიანი კალმები.

ისტორია

თანამედროვე ბურთულიანი კალამი 1938 წელს გამოიგონა უნგრელმა ჟურნალისტმა ლასცლო ბირომ. 1930-იან წლებში იგი მუშაობდა მცირე გაზეთის რედაქტორად. ბირო შეწუხებული იყო მელნიანი კალმების შევსებაში და მელან დაწვეთებული გვერდების გადაწერაში ფუჭად დაკარგული დროის გამო. ამასთან მისი კალმის წვეტი ხშირად ქაღადსაც ხევდა. ბირომ შეამჩნია, რომ გაზეთის ბეჭდვისას გამოყენებული მელანი მალე შრებოდა, რაც ქაღალდზე ლაქებს არ ტოვებდა. მან გადაწყვიტა კალმის შექმნა, რომელიც იგივე მელანს გამოიყენებდა. ეს მელანი უფრო სქელი იყო და ჩვეულებრივი კალმიდან თავისუფლად არ გადმოედინებოდა. ამისთვის ბირომ, მისი ქიმიკოსი ძმის დახმარებით კალმის ახალი სახეობის დიზაინი შექმნა. ძმებმა კალმის თავი აღჭურვეს მცირე ზომის ბურთულაკით, რომელიც თავისუფლად მოძრაობდა მის ბუდეში. როგორც კი კალამი ქაღალდზე მოძრაობას იწყებდა, ბურთულაკი ბრუნავდა, ედებოდა რა მელანს კარტრიჯში, შემდეგ კი ქაღალდზე გადმოჰქონდა იგი.

ქვეყანაში ებრაელების დევნის გამო ძმები იმავე წელს იძულებული იყვნენ ბრიტანეთში გადასახლებულიყვნენ, სადაც მათ 1938 წლის 15 მაისს საკუთარ გამოგონებაზე პატენტი მოითხოვეს.

კორეელების გამოგონება

კორეელების გამოგონება

(koreelebis gamogoneba)

კორეაში ზოგჯერ ძალიან ცივა, ხალხს თითები ეყინება და აიფონით ვერ თამაშობს,ამიტომ მათ შექმნეს სპეციალური სოსისი აიფონისთვის
სოსისი დამზადებულია რვაფეხას ხორცისაგან (ყოველ შემთხვევაში ასე აწერია..)
ძალიან ბევრი ადამიანი ყიდულობს აიფონს და სოსისი საჩუქრად ეძლევა. ტირაჟი დიდია, თამაშობ, ხელებიც თბილად გაქვს და როცა მოგშივდება სოსისსაც ჭამ, ამას რა ჯობია?

რას მოიმოქმედებს მოდელირებული ტვინი ან ნანოტექნოლოგიებით შექმნილი რობოტი ?

რას მოიმოქმედებს მოდელირებული ტვინი ან

ნანოტექნოლოგიებით შექმნილი რობოტი ?

(ras moimoqmedebs modelirebuli tvini an

nanoteqnologiebit sheqmnili roboti?)


როცა ძველმა ბერძნებმა მცირე ზომების აღსანიშნავად ტერმინი “ნანო” (ჯუჯა; მეტრის მემილიარდედ ნაწილს ნიშნავს) შექმნეს, ვერც იფიქრებდნენ, ამ სახელს რა დაუკავშირდებოდა…
ვარაუდობენ, რომ უახლოეს მომავალში ნანონაწილაკებით შექმნილი ტექნოლოგიები არა მხოლოდ კაცობრიობის ცხოვრების წესს, არამედ იერსაც შეცვლის. “ნანორევოლუციის” დაწყება კი დაახლოებით 2025 წლისთვის “იგეგმება”.

უკვე 2015 წლისათვის ნანოპროდუქციის ბაზრის მოცულობა 1.1-1.2 ტრილიონი დოლარი იქნება. აქედან ნანოტექნოლოგიების წარმოებაზე ყველაზე მეტს დახარჯავს ჩინეთი – 145 მლრდ დოლარს… თუმცაღა, ეს ფული არაფერია იმასთან შედარებით, რასაც ნანორევოლუცია ჰპირდება კაცობრიობას – ამ უცნაურ და ფანტასტიკურ რევოლუციას მსოფლიო იმედით და შიშითაც ელის – ხომ არ მოინდომებს ადამიანი ღვთის განგებულებით შექმნილის შეცვლას? და თუ მოინდომებს, ეს უეჭველად გაანადგურებს კაცობრიობას. ხოლო თუ ტექნიკის ფანტასტიკური მიღწევები ადამიანის სამსახურში ჩადგება, მრავალი უბედურებისგან დავიხსნით თავს.

პირველი ნანოკონფერენცია საქართველოში საპატრიარქოს ქართული უნივერსიტეტის თაოსნობით ჩატარდა და მასში 200 ქართველი მეცნიერი მონაწილეობდა. ამ წერილში მოყვანილი ფაქტები ფანტასტიკას უფრო ჰგავს, არადა მას რეალური საფუძველი გააჩნია.

ტერმინი “ნანოტექნოლოგია” იაპონელებს ეკუთვნის. იგი ნივთიერებათა მხოლოდ ფანტასტიკურ დაპატარავებას, უხილავად ქცევას კი არ ნიშნავს, არამედ იმას, რომ ზომების ასეთ ინტერვალში ნივთიერებები გარდაიქმნებიან სრულიად სხვა, ჯერარარსებულ ნივთიერებებად. მათ ფაქტობრივად, სასწაულების მოხდენის უნარი აქვთ და მასშტაბურ ნივთებს ფუნქციებს უკარგავენ. მაგალითისთვის: ვერც 207-ტონიანი ტანკი, რომელიც მეორე მსოფლიო ომის დროს გერმანელებმა შექმნეს და ვერც რუსების 39-ტონიანი ზარბაზანი საუკუნეთა მანძილზე ვერ “მოახერხებს” იმდენს, რამდენსაც თვალით უხილავი ნანორობოტი წამში.

კაცობრიობა ნაბიჯ-ნაბიჯ მიდიოდა შეუძლებლის შეძლებისკენ. დღესაც ცოცხალი არიან ადამიანები, რომლებიც ამერიკაში 1946 წელს შექმნილი რამდენიმესართულიანი სახლის სიმაღლის კომპიუტერზე მუშაობდნენ. 2008 წელს უკვე გაიყიდა სერიული პროცესორი, რომლის ელემენტები 45 ნანომეტრის ზომისაა, ანუ ადამიანის თმის დიამეტრზე 1000-ჯერ და მეტად ნაკლები.

* * *
მაინც რა შეუძლია ნანოტექნიკას: ის ემორჩილება არა მხოლოდ ნაცნობ ფიზიკურ კანონებს, არამედ აქვს ტალღური თვისებები. ანუ თავისით შეუძლია გადაადგილდეს, დაიშალოს და კვლავ წარმოიქმნას ახალ ნივთიერებად. ასეთი ნივთიერებებისგან დამზადებული კომპიუტერი ნახევარ საათში ასრულებს ყველა იმ ოპერაციას, რისთვისაც თანამედროვე კომპიუტერს იმდენი დრო დასჭირდებოდა, რაც სამყაროს შექმნიდან დღემდეა გასული. ერთ-ერთმა კანადურმა კომპიუტერულმა ფირმამ უკვე დაამზადა ამგვარი კომპიუტერის ელემენტები.

ამ კომპიუტერს შეუძლია მოახდინოს ადამიანის სრული მოდელირება და ის იკისრებს ადამიანის ყოველგვარ ფუნქციას. ამერიკაში, ერთმა კომპანიამ უკვე შექმნა მოდელირებული თაგვის ტვინი, რომელმაც 2 წამი იმუშავა და მართა ყველა ის ფუნქცია, რასაც ორი წამის განმავლობაში თაგვი “აკონტროლებს”, დაწყებული ჭამიდან, დამთავრებული სასიცოცხლო ორგანოების მუშაობით.

რამდენი ასეთი ფუნქცია აქვს ადამიანის თავის ტვინს და რეალურად რისი კონტროლი შეუძლია, ამის გაზომვა ამჟამად შეუძლებელია. რადგან როგორც ცნობილია, დღეს შესწავლილია ადამიანის ტვინის ძალზე მცირე შესაძლებლობები.

* * *
რას მოიმოქმედებს მოდელირებული ტვინი ან ნანოტექნოლოგიებით შექმნილი სხვა მოლეკულური რობოტები თუ მათ მოქმედების სრული თავისუფლებით დავაპროგრამებთ და ისინი მოხვდებიან ბოროტგანმზრახველთა ხელში?! ნანოტექნოლოგიურ რობოტებს ყველაფრის უნარი ექნებათ – შეეძლებათ თვითდაშლა, თვითაღდგენა, შეეძლებათ დაპროგრამდნენ, როგორც ბაქტერიები, რომლებიც გაანადგურებენ ადამიანის სასიცოცხლო ორგანოებს, მაშინვე შეიცვლიან “მომაკვდინებელ” ფუნქციებს, რომ კაცობრიობას შოკად მოევლინონ.

მათ შეეძლებათ საუკუნეობით შენახული ადამიანის დნმ-დან შექმნან ახალი ადამიანი ან მისი ზუსტი ასლი (ანუ ჩაერიონ ღვთის ფუნქციებში!), გაახანგრძლივონ მათი სიცოცხლე და აზრი დაუკარგონ ამქვეყნად მოვლინებას… ბუნების მშვენიერება აქციონ საშინელ ერთფეროვნებად ანდა, პირიქით, კონგლომერატად, რომელთანაც შეგუება ადამიანს უსულგულო არსებად გადააქცევს. ამის ასალაგმავად საჭიროა მკაცრი კონტროლი დაწესდეს ნანოტექნოლოგიაზე. ამისთვის იქმნება ნანოეთიკა – მეცნიერება “ბოროტი ნანოტექნოლოგიების” ალაგმვის შესახებ. გარდა ამისა, არსებობს ღვთის განგებულება, რომელიც აქამდე ადამიანს არ ან ვერ მიიყვანს და ისღა დაგვრჩენია ვთქვათ, რა სიკეთის მოტანა შეუძლიათ ნანოტექნოლოგიებს.

ნანოტექნოლოგიებს შეუძლიათ მოარჩინონ უმძიმესი და უკურნებელი დაავადებები. ამისთვის საკმარისია ნანოტექნოლოგიური მოლეკულები შევუშვათ დაავადებული ადამიანის ორგანიზმში და ვუბრძანოთ, დაავადებული უჯრედები გაანადგურონ. ისინი ასეც მოიქცევიან; შეუძლიათ შეაჩერონ სიბერე, ძვლების გამოფიტვა და ეს შორეული მომავლის საქმე არ არის. ცოტა ხნის წინ სამმა ამერიკელმა ბიოლოგმა შექმნა ნანონივთიერებები (ამ თემაზე უკვე მიიღეს ნობელის პრემია), რომლებიც შევლენ სახსარში და აღადგენენ გამოფიტულ სახსრებს.

გარდა ამისა, შევიმეცნებთ და ავითვისებთ ყველაფერს, მზის ენერგიით დაწყებული გალაქტიკებით დამთავრებული (უახლოეს ხანში მარსზე გაიგზავნება 140-გრამიანი ნანოაპარატი, რომელიც დედამიწაზე გამოგზავნის აქამდე საიდუმლოებებით მოცულ ინფორმაციებს მარსის შესახებ).

* * *
ვიმეორებთ: თუკი ადამიანი მოინდომებს შეცვალოს ღვთის განგებულება, მაგალითად, შექმნას ისეთი არსება, რომელსაც, ვთქვათ, მარტო ადამიანის თავი ექნება (ნანოტექნოლოგიებს, სამწუხაროდ, ესეც შეუძლიათ), ეს მცდელობა კრახით დამთავრდება.

სხვათა შორის, ნანოტექნოლოგიების საიტები რომ არ გატყდეს, იქმნება მათი დაშიფვრის უჭკვიანესი სისტემა. ბოროტმოქმედმა, რომელიც ამას შეეცდება, მარტივ მამრავლებად უნდა დაშალოს რამდენიმენიშნიანი რიცხვი. ეს კი შეუძლებელია – 155-ნიშნა რიცხვის მარტივ მამრავლებად დაშლას კომპიუტერიც კი 35 წელიწადს მოანდომებს, ხოლო 1000-ნიშნა რიცხვის დაშლას იმდენი დრო დასჭირდება, რასაც 1025 უდრის. სამყაროს ასაკი კი მხოლოდ 1010-ია.

მორზეს ანბანი

მორზეს ანბანი

(morzes anbani)


მორზეს ანბანი არის სიმბოლოთა კოდირების ერთ-ერთი საშუალება. მისი საშუალებით ანბანის თითოეული ასოს, ციფრების და სასვენი ნიშნების ნაცვლად გამოიყენება გრძელი და მოკლე სტანდარტული ელემენტები. ეს ელემენტები შეიძლება იყოს ხმოვანი სიგნალები ან ნიშნები და ცნობილია როგორც „წერტილები“ და „ტირეები“.

მისი შემქმნელია სამუელ მორზე და პირველად სწორედ მის ტელეგრაფში გამოიყენებოდა 1840-იან წლებში. ასევე აქტიურად გამოიყენებოდა რადიოკომუნიკაციაში 1890-იან წლებში.

1844 წ. 24 მაისს ქ. ვაშინგტონსა და ქ. ბალტიმორს შორის გაგზავნილია პირველი დეპეშა, რომელიც იყენებდა მორზეს მეთოდს.

სემიუელ ფინლი ბრიზ მორზე დაიბადა 1791 წლის 27 აპრილის ჩარლსთაუნში.მორზეს არ ჰქონდა სპეციალური ტექნიკური განათლება, ის იყო მხატვარი, ხელოვნების პროფესორი და ამერიკელი გამომგონებელი. მის განსაკუთრებით ცნობილ გამოგონებას წარმოადგენს — ელექტრომაგნიტური მბეჭდავი ტელეგრაფი («მორზეს აპარატი», 1836) და მორზეს ანბანი.
გარდაიცვალა 1872 წლის 2 აპრილი ნიუ-იორკში.


ქუდი Reevu MSX1 უკანა ხედვის სარკეთი

ქუდი Reevu MSX1 უკანა ხედვის სარკეთი

(qudi Reevu MSX1 ukana xedvis sarketi)


მოტოციკლით მგზავრობისას მნიშვნელოვანი პრობლემა უკან მყოფი გიგანტური ზომის ბრმა ზონებია, რადგანაც მრავალ მათგანზე სარკეებს მხოლოდ დეკორატიული როლი აქვთ, იმ შემთხვევაშიც კი თუ ისინი ნორმალური ზომისა არიან, აუცილებლად გამოჩნდება რაღაც, რაც მათში ჩახედვას შეუშლის ხელს (მაგალითისთვის, ვიბრაციები). ბაიკერებს კი გზაჯვარედინებსა თუ გასწრებისას თავის აქეთ-იქით ტრიალი უხდებათ და ქუდი ამოცანას უფრო ართულებს.

როგორც ჩანს, Reevu-ს თანამშრომლებმა კარგად იციან ამ პრობლემის შესახებ. და კომპანია მის მშვენიერ გადაწყვეტას გვთავაზობს – ქუდი MSX1 უკანა ხედვის სარკეთი. მიუხედავად მრავლრიცხოვანი ციფრული ტექნოლოგიებისა, უკანა ხედვის მიღება შესძლეს არა კამერებით, პროცესორებით და ელემენტებით. ეშმაკობა სარკეების ურთულეს სისტემაში იმალება, რომლებიც ქუდის შიგნითაა განთავსებული. მცირე ზომის სარკის ზოლი რაიდერის მხედველობის არის ზედა საზღვარზე ირეკლავს ყველაფერს, რაც უკან ხდება.

შემქმნელებს იაფფასიანი ქუდის გამოყენებაც შეეძლოთ ტექნოლოგიის საჩვენებლად, მაგრამ ყველაფერი ძალიან ხარისხიანად გააკეთეს. გამოცემის webBikeworld ჟურნალისტის თქმით ქვემოთ მოყვანილ ვიდეოში, “ასე ტანკებსაც არ აკეთებენ”. Reevu MSX1-ის მიმოხილვა:

მეცნიერებმა გასახდომი შოკოლადი გამოიგონეს

მეცნიერებმა გასახდომი შოკოლადი გამოიგონეს

(mecnierebma gasaxdomi shokoladi gamoigones)


ბირმინგემის უნივერსიტეტის (დიდი ბრიტანეთი) თანამშრომლებმა, შესაძლოა, ტკბილი კვალი დატოვონ სიმსუქნის წინააღმდეგ კაცობრიობის ბრძოლის ნახევარსაუკუნოვან ეპოპეაში. მათ გამოიგონეს შოკოლადი, რომელშიც საერთოდ არ არის ცხიმი.

ცნობილია, რომ დასავლეთის საზოგადოება ჭარბი წონისგან მეტისმეტად არის შეწუხებული. უკანასკნელი 10 წლის მანძილზე ორჯერ გაიზარდა მსუქანი ბავშვების რაოდენობა, ხოლო მოზრდილებში ეს პრობლემა ყველა მეოთხეს აწუხებს. ამიტომ მეცნიერები თავს იმტვრევენ დაბალკალორიული პროდუქტების შექმნის ამოცანაზე.

უცხიმო შოკოლადის 60 პროცენტი წყლისგან შედგება – ის იკავებს კაკაოს ცხიმის ადგილს. მეცნიერები ამტკიცებენ, რომ ორგანოლეპტიკური მაჩვენებლებით – სუნით, გემოთი და ფერით ახლადშექმნილი პროდუქტი ძნელად გაიჩევა ჩვეულებრივისაგან . ის ისეთივე ნაზი იქნება, როგორც საყვარელი “ბატონჩიკი’’.

მთელი საიდუმლო მომზადების ტექნილოგიაშია. თხევადი შოკოლადი შეიძლება ისე შევურიოთ წყალს, ჰაერს და სპეციალურ გელს, რომ მათი მოლეკულები შეცვლიან კაკაოს ცხიმის მოლეკულებს. ასევე შეიძლება მომზადდეს 5 პროცენტიანი მაიონეზი.

ახალი ტექნოლოგიით შეიძლება შეიქმნას პროდუქტები მარილის მცირე შემცველობით ისე, რობ გემო არ შეიცვალოს. ასეთი მეთოდით მარილის რაოდენობის შემცირება შეიძლება 80 პროცენტით.

მეცნიერები თვლიან, ამგვარად შეიძლება ერის ჯანმრთელობის მდგომარეობის გაუმჯობესება და სიმსუქნის პრობლემის დაძლევა.

თუმცა, ჩვენი “გაუნათლებელი” გონება თვლის, რომ ეს პროდუქტები უგემურია, ხოლო სიმსუქნეს უნდა ვებრძოლოთ არა ტახტზე წოლით ამ შოკოლადით ხელში, არამედ მეტი მოძრაობით, ვარჯიშით, ბევრი ხილით და ბოსტნეულით.


Âñ¸ íåîáõîäìîå äëÿ äâèæêà DLE