ფირზადი ზოია - Forzad Zoya



გაზაფხულივით

პატარა გოგონას ხელი დედისთვის ჩაეკიდა და მიდიოდა. დედა ხანდახან ჩერდებოდა მაღაზიების ვიტრინების დასათვალიერებლად. მაღალქუსლიანი და დაბალქუსლიანი, თეთრი, ნაცრისფერი, წითელი და ოქროსფერი ქუდები ჰქონდათ, ფართო წინსაფრით, ხელოვნური ყვავილებით ან ფერადი ლენტებით დამშვენებული. ხავერდისა და სატინის ქსოვილები და არშიები ვიტრინებში ერთიმეორეს მისდევდა.
დედამ ჰკითხა: “ეს ყელსახვევი ლამაზია?”
გოგონამ თავი გააქნია უარის ნიშნად. ერთი ნაწნავი ზურგზე მოქცეოდა, მეორე-წინ. თავადაც ვერ გაიგო, რატომ თქვა უარი. იქნებ იმიტომ, რომ ეჩვენებინა უკვე გავიზარდეო. ყველა ყელსახვევი ლამაზი იყო, ყველა ქსოვილი და ყველა ქუდი, ტროტუარზე ხმაურიანად მოსიარულე ხალხიც, თუმცა გოგონა მხოლოდ მათ ფეხსაცმელებს ხედავდა. ფეხსაცმელებთან უფრო ახლო იყო. ქალებს მაღალქუსლიანი ფეხსაცმელები ეცვათ და არშიებიანი წინდები. კაცების ფეხსაცმელი ყავისფერი იყო, ან ნაცრისფერი ან თეთრი და ნაცრისფერი, სირმებიანი, გაპრიალებული და სუფთა. დედა სწრაფად მიდიოდა და გოგონა ძლივს ახერხებდა მაღლა ახედვას. რამდენჯერაც აიხედა, დაინახა, რომ ცა საოცრად ცისფერია და მზე ანათებს.
ქალი შეჩერდა და გოგონას ხელზე მოქაჩა: “აქ არის.”
კარს ზემოთ ხის დიდი აბრა იყო. აბრა რომ დაენახა, გოგონამ თავი ძალიან მაღლა აწია. აბრას წითელპალტოიანი ქალის სურათი ამშვენებდა. ბევრი საფეხური აიარეს. მსუქან მკერავ ქალს პლასტმასის სანტიმეტრი კისერზე გადაეგდო, პირით კი რამდენიმე ქინძისთავი ეჭირა.
გოგონა სავარძელზე დაჯდა, დიდი, ფართო სარკის პირდაპირ, რომელსაც ორივე მხარეს ვიწრო სარკეები ჰქონდა. ფეხებით ძირს ვერ სწვდებოდა და ჰაერში აქანავებდა. დედა ხავერდის ფარდის უკნიდან გამოვიდა. თეთრყვავილებიანი მწვანე კაბა ეცვა. სარკესთან გაჩერდა. გოგონამ სწრაფად ჩაისუნთქა. მკერავმა ხელი ხელს შემოჰკრა. დედა სარკის წინ დატრიალდა. გოგონა სამ სარკეში მოტრიალე სამ ქალს ხედავდა, სამ ყვავილებიან კაბას. დედა ახლა მისკენ შებრუნდა. პატარა წამოფრინდა და შესცინა: “დედა, გაზაფხულს გევხარ.”
ქალმა კალთები ხელში მოიქცია, კვლავ დატრიალდა და გაიცინა. პატარამ ჰკითხა: “ამ ყვავილებს რა ჰქვია?”
ქალი დაიხარა, კაბას დახედა. ხშირი თმები ჩამოეშალა სახეზე, და თქვა: “ზამბახი.”
* * *
სარდაფში მძიმე და ნოტიო ჰაერი იდგა. დედა რკინის დიდ სკივრზე დახრილიყო. “რაც აქ არის, ყველაფერი უნდა გადავყარო. ჩემს ნაგავს თქვენს ბინაში ადგილი არა აქვს.” კაბები ამოატრიალა სკივრში. “თავადაც არ ვიცი ამათ რისთვის ვინახავ.”
ახალგაზრდა ქალი კედელს მიყრდნობოდა. ხელი გამოწეულ მუცელზე დაედო და უყურებდა: კაბებს სკივრში, დედის დამჭკნარ ხელებს, რომელთაც ლურჯი ძარღვები ეტყობოდათ და აქა-იქ წითელი ლაქები, მის ერთ მუჭა და მეჩხერ თმებს. ნახევრად ჩაბნელებულ სარდაფში, უეცრად სკივრში ზამბახების კონამ გაიელვა და კვლავ კაბებში გაუჩინარდა.
ქალმა ხელი სტაცა დედას: “მოიცადე.”
მწვანე კაბა დაჭმუჭნულიყო და ნაფტალინის სუნი ასდიოდა.
ახალგაზრდა ქალმა ჰკითხა: “გახსოვს?”
დედა თავისი მძიმე სხეულით სკივრს დაეყრდნო და გაიცინა: “მახსოვს. შენ როგორ გახსოვს?”
ახალგაზრდა ქალმა კაბას მიუალერსა: “გაზაფხულს ჰგავდი.”

***
ქალს გოგონასათვის ჩაეკიდა ხელი და მიდიოდა, ისე სწრაფად, რომ გოგონა იძულებული იყო, გაქცეულიყო. დედა მაღაზიის წინ შეჩერდა და უთხრა: “ აქ დამელოდე, სანამ დავბრუნდები.”
გოგონა მაღაზიის წინ იდგა. ვიტრინის შუშა მტვრიანი იყო. შიგნიდანაც და გარედანაც. ვიტრინაში რამდენიმე ფინჯანი იდგა ბროლის ვაზასთან ერთად. ერთი ფინჯანი პირაღმა ეგდო მკვდარი ხოჭოს გვერდით. გოგონამ თითი გაუსვა ფანჯარას. სწორი ხაზი გაავლო. ხაზს ზემოთ წრე შემოხაზა და მის გარშემო კიდევ რამდენიმე პატარა წრე.
დედა მოვიდა. ჩაჰკიდა ხელი და თქვა: “წავედით.”
გოგონამ უთხრა: “ნახე! ყვავილი დავხატე.”
დედამ ხელზე მოქაჩა: “წავედით.”
ქალი სწრაფად მიდიოდა და გოგონა იძულებული იყო გაქცელიყო. მოსიარულეთა ფეხსაცმელებს ხედავდა, რომლებიც შავი იყო ან ყავისფერი და მტვრიანი. რამდენჯერაც მაღლა აიხედა, მოღრუბლული ცა დაინახა. გოგონა მირბოდა და ფიქრობდა: “ნეტავ ფერადი ფანქრები მქონოდა, ყვავილს დავხატავდი.” როცა სახლში მივიდნენ, მაშინვე ფანქრების მოსაძებნად გაიქცა. ქალი სამზარეულოში შევიდა. გოგონა ფიქრებით მალე დაიღალა და სამზარეულოს მიაშურა. “რითი ვითამაშო?” ქალი ხახვს ფცქვნიდა, “შენი დედოფალათი.”
გოგონამ ნაწნავები ზურგზე გადაიყარა. “ჩემს დედოფალას კაბა არა აქვს. ხომ შემპირდი შეუკერავდი.”
ქალმა თაროდან დიდი ჩემოდანი ჩამოიღო. გახსნა. გოგონას თვალები გაუბრწყინდა.
“მოიცადე.”
“მხოლოდ ამ ერთისაგან.”
“მოიცადე.”
გოგონამ ჩემოდანი ამოატრიალა. “აი ამისგან, ამ მწვანე, ყვავილებიანისგან.”
ქალმა კაბა გამოართვა. ფერდაკარგულ კაბაზე ყვავილებიც გაფერმკთალებულიყო. პატარამ გაიცინა: “ რა ლამაზი ყვავილებია! რა ჰქვია?”
ქალმა ფანჯრიდან გარეთ გაიხედა: “ზამბახი.”
გოგონამ იკითხა: “ზამბახი?”
ფანჯრის რაფაზე ბეღურა დაჯდა. გაზაფხული იდგა.

ერთი სიცოცხლე

ადრიანი დილაა. ქალი ფანჯრიდან ეზოს გადაჰყურებს. ხე აყვავებულა. ჭაღარა კულულები შუბლიდან მოიშორა. ორმოცდამეერთედ უყურებს ხის აყვავებას. თეთრი ღამის პერანგი, გრძელი სახელოებით, შეკრული საყელო. ამგვარ მდგომარეობაში ცოტა ცივა კიდეც. ქარი ხის ყვავილებს არხევს. ყვავილებს არ სცივათ. ახსენდება, როცა პირველად იხილა ეს ყვავილები.
ქმრის ხმამ გამოაფხიზლა. `ადექი, მოდი, ნახე, ხე აყვავებულა!~ ფანჯარასთან იდგნენ და ხეს შეჰყურებდნენ. თეთრი ღამის პერანგი და მისი გრძელი, ფუმფულა სახელოები, ღია საყელო, მაქმანიანი. არ სციოდა, შეიძლება სცხვენოდა კიდეც შესციებოდა. ერთი კვირა იყო, რაც დაქორწინებულიყვნენ და ჯერ კიდევ ვერ ბედავდა ქმრის თვალებისათვის შეეხედა.
ათჯერ ერთად შეხვდნენ ხის აყვავებას. მეთერთმეტედ, როცა ქალმა ფანჯარა გააღო, ცივმა ქარმა ხეს შემოუქროლა და ოთახში შემოიჭრა. ყვავილებიც შემოიყოლა. თეთრი ყვავილი ქალს მკერდზე დაებნა. შეხედა, ქმარმაც შეხედა, ჩვილს ქალის მკერდზე მშვიდად ეძინა. კაცმა თითები ბავშვის ნაზსა და ბუსუსა სახეს მოუთათუნა. თქვა: `მართლაცდა, ატამს ჰგავს~. ქალმა გაიცინა. როცა ხეს შეხედა, იგრძნო, ყვავილებიც იცინოდნენ.
ხე როცა ოცდამეერთედ აყვავდა, ძილს ძლივს წაართვა თავი. თითქოს ვიღაც ეძახდა, ვიღაც ეუბნებოდა: `ადექი, მოდი, ნახე, ხე...~ ქალი და გოგონა ოთახში მარტონი იყვნენ. გოგონა ფანჯარასთან თითის წვერებზე აიწია და ეზოს გახედა. ქარი ხეს დასტრიალებდა, ყვავილები კი თითქოს ოთახში იჭვრიტებოდნენ, თითქოს ვიღაცას უთვალთვალებდნენ.
ხე ოცდამეთერთმეტედ ყვაოდა. ხე არ იღლებოდა. ქალმა ფანჯარა გააღო, ხელი გაიწოდა და ყვავილი მოწყვიტა. კალთა ყვავილებით გაევსო. სათითაოდ დგებოდნენ ყვავილები, ნემსით ძაფზე გადადიოდნენ, მერე დამწკრივდნენ, დატრიალდნენ და წრე შეკრეს. ქალმა წნულს შეხედა. გოგონამ გვირგვინი თავზე მოირგო და სარკისკენ გაიქცა. გაიცინა. თეთრი, გრძელი კაბა ეცვა. სახელოებსა და საყელოს მარგალიტებიანი მაქმანი უმშვენებდა. სინათლის სხივმა სარკე გაანათა. ქალმა ჩუმად თქვა: `მოდი, ნახე, ჩვენი ყვავილი...~
ჯერ კიდევ ფანჯარასთან დგას. მარტო. ქარი თითქოს ყვავილებს უღიტინებს, მაგრამ ყვავილები არ იცინიან. ყვავილები დაიღალნენ.
































ტექსტის სანახავად გაიარეთ რეგისტრაცია.