წერეთელი აკაკი - Tsereteli Akaki

ვაჟა-ფშაველას

(vaja-pshavelas)




ენას გიწუნებ, ფშაველო,

მგოსანო მაღალ მთისაო,

თუმც კი გვითესავ მარგალიტს!..

მკითხველიც იმას მკისაო!


ჯერ არ ვყოფილვარ ფშავეთში,

მაგრამ კი ვიცნობ ცნობითა;

შენ დამიხატე ის მხარე

ფშაურის ჭკუა-გრძნობითა.


და რაც არ გადმოგიცია

მის შვენებაზე ენითა,

მე თვითონ მივხვდი ყოლიფერს,

შენთანვე აღმაფრენითა.


ვიცი, რომ ფშავლის სოფელი

წმინდაა, მაღალ მთისაო,

ენა - მეტყველი სიმართლის,

გულ-მკერდი - ფოლადისაო.


წინეთ რომ ხმალი უჭრიდათ,

სადღეისოდ სჭრის კალამი…

გადაეც ბარის მგოსნისგან

მთიულებს ძმური სალამი.


1913 წ

წერეთელი აკაკი - Tsereteli Akaki

დედის სიმღერა

(dedis simgera)


ცხრა თვეს მუცლით გატარებდი,

“ვაით” გშობე, “უით” გზარდე,

და რად გიკვირს, ყოველს ქალზედ

უფრო დედას რომ უყვარდე?


ქალი მამას ქმარში გასცვლის,

ცოლი ქვრივი სხვას წაჰყვება;

მაგრამ დედას შვილის ტრფობა

სამარეში თან ჩაჰყვება!


ახლოს გული მისთვის უძგერს,

შორს მყოფს ფიქრით თავს ევლება:

უფიქრელად თავს შესწირავს, -

დედა თვის შვილს ენაცვლება!..


მაგრამ შვილი ხშირად დედას

გასცვლის ხოლმე საყვარელში!..

არ იცის, რომ მოტყუებულს

სხვისი სატრფო რჩება ხელში!..


მაგრამ ნება ბუნებისა

ეს არის და ასე იყოს:

დედამ უნდა შვილისათვის

თავის-თავი დაივიწყოს!..


რა მოგშორდი, შვილო, შემდეგ

შავი ფიქრი გულს მიბურავს...

ვაჰ, თუ გშია! ან გწყურია!

ან გცივა და არა გხურავს!


ეგებ გდიხარ ბრძოლის ველზედ,

გულს გასვია მტრის ისარი

და, რომ წყლული შეგიხვიოს,

დედა-შენი არსად არი!..


ვაი, თუ შენს ლამაზს თვალებს

ყვავი ჰკორტნის და ყორანი,

და უნაგრით უპატრონოდ

დაგხვიხვინებს თავს მერანი!..


ვაჰ, თუ შენსა ხუჭუჭ თმასა

ჩიტი ბუდეს შიგ უფენდეს?

მაშინ დედა-შენიც ჩიტად

გადაიქცეს, შენსკენ ჰფრენდეს!..


1875 წ.

გიმზერ

გიმზერ

(gimzer)


გიმზერ,
ვითარცა უმზერენ შორეთს,
ვფიქრობ:
ხარ ჩემთვის რამხელა დარდი!–
კიდევ კარგი რომ არ იცი,თორემ
ასეთ სიმძიმეს
ვერ აიტანდი"

მე გეძახოდით...ცხრა მთის გადაღმა

მე გეძახოდით...ცხრა მთის გადაღმა

(me gezaxodit ... cxra mtis gadagma)


მე გეძახოდით...ცხრა მთის გადაღმა
ვინ მოგაწვდინათ ეს ხმა, ნეტავი...
კი მოგიხმობდით, მაგრამ ხმადაბლა,
ხმამაღლა როგორ გაგიბედავდით!
იქნებ სულები მართლაც დაჰქრიან
იდუმალი და სწრაფი მარხილით..
და თვით უწყიან უფრო ადრიან–
ვის მიაწვდინონ ვისი ძახილი.
თორემ სხვა აბა რას დავაბრალო,
ჩემი ხმა როგორ მოგწვდათ ნეტავი
გეძახდით, მაგრამ ჩემთვის,ხმადაბლა,
ხმამაღლა როგორ გაგიბედავდით.

მე მხოლოდ ერთმა არ მიმატოვა

მე მხოლოდ ერთმა არ მიმატოვა

(me mxolod ertma ar mimatova)



მე მხოლოდ ერთმა არ მიმატოვა,
მხოლოდ მან მომცა ქვეყნად ნუგეში,
მარტოდ შთენილი მან არ დამტოვა,
ჩამიკრა გულში,თბილად უბეში.

მეც მას მივენდე მთელი არსებით,
მისით ვეღარ ვგრძნობ მე სიმარტოვეს,
ვიცი,ამქვეყნად სანამ ვიცოცხლებ,
ის არასოდეს არ მიმატოვებს.

ცამდე მართალი არც მე ვარ შენთან

ცამდე მართალი არც მე ვარ შენთან

(camde martali arc me var shentan)

ცამდე მართალი არც მე ვარ შენთან,
იქნებ ეს გრძნობაც ბავშვის ჟინია,
მაინც არ მინდა, გხედავდე შემკრთალს,
მაინც ნურაფრის ნუ გეშინია.

შენს ძველ შეცდომებს არაფერს ვერჩი,
მზერას მიგრილებს წლების მარაო
კველაზე წმინდა რაც არის ჩემში
რატომ გავხადო სამასხარაო?!

თუ მომსვლელი ხარ–მოდი და დარჩი
და წყენის კვალი კოცნით წაშალე,
როცა უშენოდ დავდივარ ხალხში
ასე მგონია–ვარ დამნაშავე."

ჩვენ გაგვიმარჯოს !!!

ჩვენ გაგვიმარჯოს !!!

(chven gagvimarjos)


ერთ ბრძენს უთქვამს "სიყვარულში ერთმანეთს იცნობენ, იმიტომ რომ ერთმანეთი უყვართ, ხოლო მეგობრობაში იმიტომ უყვართ ერთმანეთი, რომ ერთმანეთს იცნობენ. მაშ გაუმარჯოს იმათ ვინც ერთმანეთს იცნობს, ჩვენ გაგვიმარჯოს!

უსიყვარულოდ

უსიყვარულოდ (usiyvarulod)

უსიყვარულოდ არც ყვავილია,
არც ნამი დილის,
უსიყვარულოდ ტირიფია და
ისიც ტირის.
უსიყვარულოდ სიციცხლე არ ღირს,
ასე ეტყვიან საბრალო ტირიფს
და ისიც მუდამ წყალში ჩამდგარი
თმაგაწეწილი ქალივით ტირის

ადამიანობას გაუამრჯოს

ადამიანობას გაუამრჯოს

(adamianobas gaumarjos)


ძველთაგან სამი რაღაც აქვს საქართველოს და ქართველებს, პირველი ეს არის ჯვარი, მეორე ეს არის ხმალი და მესამე ეს არის ადამიანობა!! ჯვარი ეკლესიამ ჩაიბარა, ხმალი-ისტორიამ, ადამიანობა კი ვისურვებ, რომ ყველა ქართველმა ჩაიბაროს!! მოდით ამ ჭიქით ადამიანობას გაუმარჯოს!!

წერეთელი აკაკი - Tsereteli Akaki

მუხამბაზი

(muxambazi)



რომ იცოდე ჩემი გულის დარდები,

გეფიცები, ტურფავ, შეგიყვარდები!


ცაზედ მზეა, ქვეყანაზედ შენა ხარ!

შეცდომით ძირს ჩამოსული ზენა ხარ!

შაქრის გულო, ბულბულისა ენა ხარ!

სიხარულო, ჩემის ცრემლის დენა ხარ!

ეკლით ნუ მჩხვლეტ... დამიბრუნე ვარდები!

რომ იცოდე ჩემი გულის დარდები!

გეფიცები, ისევ შეგიყვარდები!


1876


Âñ¸ íåîáõîäìîå äëÿ äâèæêà DLE