წერეთელი აკაკი - Tsereteli Akaki

ჩემო თავო, ბედი არ გიწერია

(chemo tavo, bedi ar giweria)



ჩემო თავო, ბედი არ გიწერია!

ჩემო ჩანგო, ეშხით არ გიჟღერია!

ჩემო გულო, ტკბილად არ გიძგერია,

რადგანც სატრფო, ვხედავ,ჩემი მტერია!..

მით ჯოჯოხეთს მარად გულით ვატარებ!

თუ მარტო ვარ, თავს მომაკვდავს ვადარებ,

თუ ხალხში ვარ, ძალით ღრუბელს ვადარებ

და მოწყენით ჩემზედ მტერს არ ვახარებ,

რომ არა სთქვან ჩემზედ: “რა ოხერია!”

ჩემო თავო, ბედი არ გიწერია!

ჩემო ჩანგო, ეშხით არ გიჟღერია!

ჩემო გულო, ტკბილად არ გიძგერია,

რადგანც სატრფო, ვხედავ, ჩემი მტერია!..


აღარა აქვს ბოლო ამ ჩემს სატანჯველს,

არვინ მაძლევს სანუგეშოდ ძმურად ხელს;

ჩემს შარბათში ნაღველს ვჭვრეტ და ვარდში გველს,

მისთვის ვწყევლი და ვემდური ამ სოფელს,

რომლისგანაც მე გზები ამერია!..

ჩემო თავო, ბედი არ გიწერია!

ჩემო ჩანგო, ეშხით არ გიჟღერია!

ჩემო გულო, ტკბილად არ გიძგერია,

რადგანც სატრფო, ვხედავ, ჩემი მტერია!


რაღას ველი, დრო არს განქრეს იმედი;

გინდ მეწვიოს, ვერას მარგებს აწ ბედი!

დამწვარი ვარ ისე, როგორც აბედი!

ახა, ღმერთო, რა უდროოდ დავბერდი:

საფლავისკენ ფეხი გამიშვერია!…

ჩემო თავო, ბედი არ გიწერია!

ჩემო ჩანგო, ეშხით არ გიჟღერია!

ჩემო გულო, ტკბილად არ გიძგერია,

რადგანც სატრფო, ვხედავ, ჩემი მტერია!


დავუძლურდი, განქრა გიჟი ოცნება…

ნაღვლიანად ჩემს თავზედ მეცინება

და ღმერთს ვვედრებ: “ღმერთო, მომეცი ნება,

რომ მეღირსოს საფლავში დაძინება!..

სჯობს, სულ გაქრეს კაცი, რადგანც მტვერია!”

ჩემო თავო, ბედი არ გიწერია!

ჩემო ჩანგო, ეშხით არ გიჟღერია!

ჩემო გულო, ტკბილად არ გიძგერია,

რადგანც სატრფო, ვხედავ, ჩემი მტერია!

1871 წ.

წერეთელი აკაკი - Tsereteli Akaki

გორი

(Gori)

(მესტვირული)

გორო, ქართლის შუაგულო

მეთაურო ქართლისაო,

ადრე ღირსად წამებულო,

დღესაც მთქმელო მართლისაო!


ძირს გორის-ჯვარი დაგყურებს,

მაღლით თვალი უფლისაო,

ერთგულო და საიმედო

წილხვედრის ღვთისმშობლისაო!


ძველად მისთვის სისხლის მღვრელო.

დღეს ცრემლის და ოფლისაო;

ტყვის დამხსნელად მონამზადო,

საიმედოვ ობლისაო!


გამხნევდი, გაგვილომგულდი,

მუხლი მოიბი მგლისაო,

გაჰკაფე, გადაიარე

გრძელი გზა მომავლისაო.


დასთესე თესლი კეთილი,

შესარგო მამულისაო,

და ნახავ ნამგლის ტრიალსა

“ჰოპუნით” მომკელისაო.


1884 წ.

წერეთელი აკაკი - Tsereteli Akaki

გოდება

(godeba)


გულო, გლახ-გულო, დაგულო!

რად ერთ წერტილზე ჩერდები?

როგორც სხეული, შენც ისე

არ სჭკნები?... არა ჰბერდები?


რატომ არ ჰკარგავ შენც ხორცთან

გრძნობის ძალსა და ღონესა?

და რათ აცდუნებ მოხუცსა,

ჭაბუკად თავის მგონესა?


წყეულიმც იყოს აწ ჩემიც

უდროვო გრძნობა-გონება!...

ადრე სხვის დამმონებელსა,

დღეს სხვისი მინდა მონება!


მაგრამ მონადაც, გულგრილსა,

აღარ უნდებვარ... აღარა!

ზიზღს ჰგვრის... აშინებს ეს ჩემი

თვალში საჩხირო ჭაღარა!


უთანაგრძნობოდ ვიდაგვი,

ცეცხლის ოხვრითა მკვნესარი!

ვაი, რა ცეცხლში ჩავვარდი!

რაღა დროს ჩემი ეს არი?!


გამწირა!... იმან გამწირა,

ვისაც შევსწირე ყოველი!

სიცოცხლე მიჩანს სიკვდილად,

სიკვდილს სიცოცხლედ მოველი!


ქვეყნის მკურნალნიც შემოკრბენ,

ვეღარ მარგებენ რამესა:

დღეს სისხლის ცრემლით ვაღამებ,

ოხვრით ვათენებ ღამესა!


ის, ჩემი ტანჯვით დამტკბარი,

ეძლევა ნეტარებასა!

დასცინის გრძნობა-გონებას

ჩემსას და აღსარებასა!

წერეთელი აკაკი - Tsereteli Akaki

გლეხის საჩივარი

(glexis sachivari)


დიდება შენდა, უფალო!

რასა გვთხოვს? რა მოუცია,

რომ ჩამოგვიდგა ჭირივით

სოფელში ეგზეკუცია?


სადღაც ვიღაცას რაღაცა

ვითომდა ჩაუდენია,

ახლა ჩვენ გვახდევინებენ,

მოგვდვეს ცეცხლი და გენია!


კომლზე სამ-სამი თუმანი

ადვილად გაუწერია!

თითქოს ეს გადასახადი

გლეხისთვის არაფერია!


სად შეგვიძლია ამდენი,

რომ მოვაგროვოთ ხელადა?

უნდა შორს სადმე წავიდეთ

ფულების საძებნელადა.


რომ დავბრუნდებით, დაგვხვდება

სოფელი აოხრებული,

ცოლ-შვილი ნამუსახდილი,

ოჯახი ატირებული.


რომელ ერთს უნდა გავუძლოთ,

სირცხვილს, თუ აოხრებასა?

რად არ მოხედავ, უფალო,

გლეხკაცის გაჭირვებასა?


1906 წ.

წერეთელი აკაკი - Tsereteli Akaki

გაუბედავი სიყვარული

(gaubedavi siyvaruli)


ათი წელი,

მწარედ მწველი,

გულს მიდაგავს ტრფიალება!

და უბრალოდ

სავალალოდ

ჩემს გულშივე იმალება!


მიძგერს გული

აგზნებული,

მაგრამ გონი მიბამს ენას.

მისი სხივით

სანთელივით

ვდნები და თანც ვმადლობ ზენას!..


თუ ისიც მცნობს

და ისიც გრძნობს,

ჩემებრ იწვის უხმოდ ერთი...

მაშ, ოხ, ღმერთო,

რად წაგვერთო

ჩვენ კავშირი შემაერთი?!


ვიცი, გზნობის,

ნამდვილ გრძნობის

ნიშანია მდუმარება,

ცხადად ტკბილი

რამ ღიმილი,

ჩუმად ცრემლი, მდუღარება.


მაგრამ მაინც,

მეტრფის მე ვინც,

მსურს, რომ ერთხელ გამაგონოს:

“შენ ჩემი ხარ!

გულს მიზიხარ!”

მითხრას ეშხით... დამაღონოს!


ორთავ ვიცით,

ფიცით მტკიცით

გრძნობა ჩვენი შეგვიტყვია!

თუმც-კი ვხედავთ,

თქმას ვერ ვბედავთ,

გულზე გვაწევს, როგორც ტყვია!


ათი წელი,

მეტად მწველი,

გულში გვაქვს ეს ნეტარება!

ვუგდებთ რა ყურს,

ორივეს გვსურს

და ვერ გვითქვამს აღსარება!


1873 წ.

ევერესტი - Everesti

ევერესტი, ჩომოლუგმა, ჯომოლუნგმა, უმაღლესი მთის მასივი დედამიწაზე, ჰიმალაის მთებში, ნეპალისა და ჩინეთის საზღვარზე. სიმაღლე 8848 მ. საფუძველი აგებულია კამნრიულისწინა გნაისებითა და გრანატებით, 7000 მეტრის ზევით — მეზოზოური კრისტალური ფიქლებითა კირვებით. მასივიდან ყველა მხარეს ეშვება მყინვარები, რომელთა ბოლოები 5000 მ. სიმაღლეზე მდებარეობენ. ევერესტს აქვს პირამიდის ფორმა, სამხრეთი კალთა უფრო ციცაბოა, თოვლი და ფირნი არ ჩერდება და გაშიშვლებულია. ევერესტი პირველად დაიპყრეს 1953 წლის 29 მაისს ჯ. ჰანტის ინგლისელი ექსპედიციის წევრებმა ნ. ტენცინგმა (ნეპალი შერპა) და ე. ჰილარიმ (ახალზელანდიელი ალპინისტი). 1982 წლის 4 მაისს ევერესტის დაულაშქრავი მარშრუტით მიაღწიეს საბჭოთა ალპინისტებმა ვ. ბალიბერდინმა და ე. მისლოვსკიმ, იმავე ღამით (რაც უნიკალური შემთხვევაა ჯომოლუნგმაზე ასვლის ისტორიაში) მწვერვალი დალაშქრეს ს. ბერშოვმა და მ. ტურკევიჩმა.

სახელი

სახელის დარქმევა ერთგვარი პრობლემა გახდა. კანდიდატებს შორის ბევრი ადგილობრივი სახელი იყო, ერთ–ერთი ყველაზე ცნობილი მრავალსაუკუნოვანი ასეთი სახელი ტიბეტში იყო ჯომოლუნგმა. მოხსენება ამის თაობაზე, 1733 წელს პარიზში ფრანგმა გეოგრაფმა ანვილმა გამოაქვეყნა. ნეპალში კი ამ მთას დღემდე საგარმატხის ეძახიან. ბოლოს ენდრიუ ვომ განაცხადა, რომ ადგილობრივი სახელების სიმრავლე გაართულებდა მათ შორის ერთ–ერთის არჩევას, ამიტომ ჯორჯ ევერესტის საპატივსაცემოდ წარადგინა ევერესტის სახელწოდება. საგულისხმოა, რომ მთის ზუსტი სიმაღლე სწორედ ევერესტმა განსაზღვრა.

ქუვეითი - Quveiti

ქუვეითი - Quveiti
ქუვეითი - Quveiti
დედაქალაქი - ელ-ქუვეითი

ოფიც. ენები - არაბული

ვალუტა - დინარი (KWD)

ყირგიზეთი - Kirgizetis respublika

ყირგიზეთი - Kirgizetis respublika
ყირგიზეთი - Kirgizetis respublika

დედაქალაქი - ბიშკეკი

ოფიც. ენები - ყირგიზული, რუსული

ვალუტა - სომი (KGS)

შრი-ლანკა - Shri-Lanka

შრი-ლანკა - Shri-Lanka

შრი-ლანკა - Shri-Lanka

დედაქალაქი - შრი-ჯაიავარდენეპურა-კოტე

ოფიც. ენები - სინჰალა, თამილი

ვალუტა - შრი-ლანკის რუპი (LKR)

ჩინეთი - Chine

ჩინეთი - Chine

ჩინეთი - Chine
დედაქალაქი - პეკინი

ოფიც. ენები - ჩინური

ვალუტა - იუანი (CNY)


Âñ¸ íåîáõîäìîå äëÿ äâèæêà DLE