მაიმუნი

მაიმუნი

(maimuni)


განვითარების დონის მხრივ საინტერესოა შიმპანზე, ორანგუტანგი და გორილა. უახლესი კვლევებიდან გამომდინარე, შიმპანზეს გენეტიკური ბაზა ადამიანის გენეტიკას ემთხვევა 98,7%-ით. ეს საშუალებას გვაძლევს ვივარაუდოთ, რომ ადამიანი და შიმპანზე ერთმანეთს 6 მლნ. წლის წინ გამოეყვნენ, რაც გლობალური თვალსაზრისით ძალიან ცოტაა. აშშ-ს სამხედრო სამსახური შიმპანზეებს ასტონავტების მაგივრად იყენებდა ბევრი საშიში მისიის დროს. იაპონიაში მცხოვრებ ერთ შიმპანზეს კომპიუტერის ხმარება შეუძლია, გორილებს კი ჯესტების ენის ათვისება.

სპილო

სპილო

(spilo)


ამბობენ, რომ სპილოს არაფერი ავიწყდება. მართლაც, სპილოს შეუძლია დიდი ხნის მეგობრული ურთიერთობის ქონა. მას არ გაუჭირდება ახსოვდეს და მრავალი წლის შემდეგ იცნოს ადამიანი. მას აქვს უნარი გამოხატოს თანაგრძნობა და წუხილი სხვა სპილოს დაღუპვისას. შეუძლია რაღაც ინსტრუმენტების გამოყენება და რთულ სიტუაციებში გადაწყვეტილების მიღება. მას აქვთ მუსიკალური სმენა და მეხსიერება, შეუძლია ერთმანეთისგან მელოდიების გარჩევა.

ყვავი

ყვავი (yvavi)

ზოგი ყვავი, კაკლის გასატეხად, ტრასისკენ მიდის და იქ აგდებს, იქნებ რომელიმე მანქანამ გადაუაროს და გატეხოს. თუ არ გაუმართლა, სიმაღლეს იღებს და კაკალს რაიმე მაგარზე აგდებს. აშშ-ში ერთი ყვავი შეამჩნიეს, რომელიც საკვების მოსაპოვებლად ბალახის საჭრელ მაკრატელს ხმარობდა.

აგურის ავტომობილი

აგურის ავტომობილი

(aguris avtomobili)

ვინმე დაი გენგმა ერთ წელზე მეტი დახარჯა იმისათვის, რათა BMW Z4-სთვის აგურის კარკასი შეექმნა. ავტომობილს 240 კმ/სთ სიჩქარის განვითარება შეუძლია. მისი ფანჯრების გარდა, ყველაფერი აგურისგანაა გაკეთებული, კარის საკეტიც კი. აგურის მანქანის სიგრძე 5 მეტრია, სიგანე - 2.15 მეტრი, ხოლო სიმაღლე 1.6 მეტრი, მისი წონა 6.5 ტონაა. ახლა ავტომობილი გასაყიდადაა გამოტანილი ქალაქ შანგჩუნგში, სამხრეთ-აღმოსავლეთ ჩინეთში.

ჩიტების გალობა

ჩიტების გალობა

(chitebis galoba)



მე-9 ადგილი

ჩიტებს შეუძლიათ ბევრი მუსიკალური ინსტრუმენტის ხმის გამოცემა. მაგალითად, ავსტრალიური ამადინას სიმღერა ჰობოის ბგერებს გვაგონებს, ხოლო მწვანე თეთრმუცელა მტრედისა და ვეფხვა-ასტრილდის გალობა - ფლეიტის ბგერებს. ტყის თხიწველიების ხმა ფაგოტის ჯღერადობას მოგვაგონებს.

მე-8 ადგილი

მსოფლიოში საუკეთესო იმიტატორების რიცხვს მიეკუთვნებიან მაინები, კუდქნარები და, რა თქმა უნდა, კაჭკაჭები. მათ შეუძლიათ გააკეთონ სხვა 21 სახეობის ფრინველის იმიტაცია - დაწყებული თოლიებისა და ქორ-შევარდენების ყივილით და დამთავრებული შაშვის სიმღერით. ზოგჯერ, კაჭკაჭი კარის ჭრაჭუნის ან თუნდაც კატის კნავილის იმიტაციას აკეთებს.

მე-7 ადგილი

სამხრეთ-ამერიკული იშვიათი ფრინველის, რიჯლის, ყივილი ძაღლის ყეფას მოგვაგონებს. ორნითოლოგებმა ეს სახეობა აღმოაჩინეს მხოლოდ 1997 წელს, სამხრეთ ეკვადორში. მათი აზრით, ეს ფრინველი თავისი ყეფით აშინებს მტრებს, რომლებიც მისი ტერიტორიის საზღვრებში არიან.

მე-6 ადგილი

ღორიხვას ერთ-ერთი სიმღერა მოგვაგონებს იოდელს, ალპებში მცხოვრები მწყემსების სიმღერას.

მე-5 ადგილი
ჩიტის ვოკალური შესაძლებლობები დამოკიდებულია საკვებზე, რომელსაც იგი ჭამს და შესაბამისად ნისკარტის ფორმაზე. ყველაზე რთულ ბგერებს გამოცემენ მწერიჭამია ჩიტები, რომელთაც აქვთ პატარა, ვიწრო ნისკარტი, ხოლო მასიური ნისკარტის მქონე ჩიტებს არ შეუძლიათ ისევე სწრაფად და ლამაზად შეუნაცვლონ ბგერები ერთმანეთს.

მე-4 ადგილი
ამბობენ, რომ ყველაზე განვითარებული მუსიკალური სმენა ჩვეულებრივ ბულბულს აქვს. ზოგიერთ მათგანს შეუძლია დაიმახსოვროს და გააჟღეროს მუსიკალური ფრაგმენტები, რომლებშიც რამდენიმე ათეული სხვადასხვა ბგერაა.

მე-3 ადგილი
ჩიტების სიმღერები თაობიდან თაობებს გადაეცემა. ტროპიკულ ნიბლიებში, მამა თავის მამრ შვილებს ასწავლის სიმღერას, ხოლო დედა - მდედრებს.

მე-2 ადგილი

მდედრი ინდური იაკანა მამრების გარემოცვაში ცხოვრობს. მამრები კი მდედრის ყურადღების მისაქცევად ცდილობენ ერთმანეთს აჯობონ ყივილში და შედეგად საშინელი ხმაური წარმოიქმნება.

1-ლი ადგილი

ცნობილია, რომ მოცარტის შთაგონების ერთ-ერთი წყარო მისი შოშია იყო. ერთხელ შოშიამ მოცარტის მიერ ახლად დაწერილი ფორტეპიანოს პარტიის ფრაგმენტი წაიმღერა, თუმცა დიეზები ბემოლით შეცვალა. მოცარტმა აღიარა, რომ ეს ვარიანტი უკეთ ჟღერდა და ასე შეიტანა ნაწარმოების საბოლოო ვარიანტში.

თაფლის ახალი თვისებები

თაფლის ახალი თვისებები

(taplis axali tvisebebi)


მეცნიერებმა აღმოაჩინეს თაფლის ახალი თვისებები … ახალ ზელანდიელმა მეცნიერებმა აღმოაჩინეს, რომ თაფლი აუმჯობესებს მეხსიერებას და ამცირებს შფოთვას. გამოკვლევები ჩაატარეს ლინ ჩეპალისმა და ნიკოლა სტარკეიმ ვაიკატოს უნივერსიტეტიდან გამილტონში (ახალი ზელანდია). მათ თაგვები 12 თვის განმავლობაში ყავდათ დიეტაზე, შემადგენლობა: 10% თაფლი , 8% სახაროზა და რაც არ შეიცავდა შაქარს. სამივე ჯგუფის თაგვებს, რეგულარულად ადარებდნენ ერთმანეთს, შფოთვასა და მეხსიერების გაუმჯობესებაზე. გამოკვლევების შედეგების თანახმად, გამოვლინდა , რომ თაგვები რომლებიც იყვნენ თაფლის დიეტაზე ორჯერ უფრო მეტ დროს ატარებდნენ ღია ექსპერიმენტულ ლაბირინთებში ვიდრე თაგვები რომლებიც იყვნენ სახაროზას ან უშაქრო დიეტაზე. მეცნიერებმა გამოიტანეს დასკვნები, რომ მათ ქონდათ გაღიზიანების ყველაზე დაბალი მაჩვენებელი, ეს თაგვები აქტიურად შედიოდნენ Y ლაბირინთის განყოფილებაში და გაცილებით უკეთ ახდენდნენ სივრცეში ორიენტაციას ექიმი სტარკეი გამოკვლევების საფუძველზე თვლის რომ თაფლის დიეტა ამცირებს შფოთველობის დონეს და ამავდროულად აუმჯობესებს მეხსიერებას სიბერის ჟამს. მეცნიერები ფიქრობენ, რომ თაფლის ასეთი ღვთაებრივი მოქმედება განპირობებულია მისი ანტიოქსიდანტური თვისებებით.

ჰელოუინი

ჰელოუინი - HaLLowEEn

ჰელოუინი, სატანის თაყვანისცემა თუ უბრალო გართობა…! დღეს 31 ოქტომბერს, რამით იმართება ეს “დღესასწაული”, სამღვდელოება კატეგორიულად კრძალავს მის ჩატარებას. დააფიქსირეთ თქვენი აზრი…! ყოველი წლის ოქტომბრის ბოლოს ამერიკასა და ევროპაშიც მოსახლეობის გარკვეული ნაწილი ჰელოუინის დღესასწაულს აღნიშნავს. ამ წარმართულ დღესასწაულს, რომელიც გარდაცვლილთა სულების „დაშინებას“ და „განდევნას“ ისახავს მიზნად, საქართველოში უკვე მერვე წელია აღნიშნავენ.

პირველ ნოემბერს ამერიკასა და ევროპაში უცნაურად ჩაცმული ბავშვები ქუჩებში დადიან, სახლის კარებზე აკაკუნებენ და ყველას, ვინც ტკბილეულით არ გაუმასპინძლდება, რაიმე ცუდის გაკეთებით ემუქრებიან. „მომეცი, თორემ ინანებ!“ – აშინებენ ჯადოქრებივით მორთული პატარები ოჯახის პატრონებს.

წარმართული ჰელოუინის დღესასწაული ძველ კელტთა ყოფიდან იღებს სათავეს. კელტები 1 ნოემბრისთვის, სავსემთვარობისას, „ზაფხულის დასასრულს“ აღნიშნავდნენ. ეს დღე კელტური ახალი წელიც იყო. ბრიტანეთსა და ირლანდიაში ძველი წლის დასრულების ნიშნად კერაზე ცეცხლს აქრობდნენ. ანთებდნენ დიდ კოცონს და ახალი წელიც იმ წუთიდან იწყებოდა. კოცონიდან ყველა იღებდა მუგუზალს თავის ოჯახში ცეცხლის დასანთებად. ამასთან, კოცონის დანთებით კელტები ბოროტ სულებს აფრთხობდნენ, რომლებიც ცოცხლებს აშინებდნენ.

XIX ს-ში ირლანდიელმა იმიგრანტებმა ჰელოუინი ამერიკაში გაავრცელეს. ბოლო ხანს მისი აღნიშვნა ევროპის მრავალ ქვეყანაშიც დაიწყეს. გერმანიაში „სულ უფრო მეტი მოქალაქ ცდილობს, ამ შემაძრწუნებელ გართობებში მონაწილეობის მიღებას“, – წერს გაზეთი „ნორდკურიერი“ ჰელოუინის შესახებ.

ჰელოუინის ნეოწარმართული დღესასწაული შეუთავსებელია ქრისტიანულ მსოფლმხედველობასთან, – მიაჩნიათ სხვადასხვა ქვეყნის ქრისტიანულ კონფესიებს. ნიცის ეპისკოპოსი ჟან ბონფისი თავის წერილში აღნიშნავს, რომ სიტყვა „ჰელოუინის“ ძირი კელტურია, მასში ბოროტი სულების შელოცვისა და მათი განდევნის შინაარსია ჩადებული. სულები მიცვალებულთა სახეებს იღებენ, მოჩვენებებად გვევლინებიან, რათა ჩაასახლონ ჩვენში სიკვდილის შიში, რაც ეშმაკისგან მოდის. „დაე, ყველამ იცოდეს, რომ ჰელოუინი არის მთელი მსოფლიოს სატანისტთა უმთავრესი დღესასწაული და საერთო არაფერი აქვს ქრისტიანულ კულტურასთან“, – გვაფრთხილებს ეპისკოპოსი.

საჰელოუინოდ ტრადიციულ სამასკარადო ტანსაცმლით შემოსილი ბავშვები თავისდაუნებურად ბოროტ ძალას ემსახურებიან. როდესაც არ გვესმის იმ „დღესასწაულის“ არსი, რომელშიც ვმონაწილეობთ, ამან შეიძლება მეტად მავნე და საშიშ შედეგებამდე მიგვიყვანოს. ჰელოუინის ოკულტური დღესასწაულის შესახებ თავიანთი უარყოფითი პოზიცია გამოხატეს კათოლიკური და მართლმადიდებელი ეკლესიების წარმომადგენლობა.

უკანასკნელ წლებში საქართველოში, როგორც ყველა „უცხო ხილს“, კომერციული მიზნით ჰელოუინის აღნიშვნასაც გამოუჩნდნენ ინიციატორები. შარშან, 31 ოქტომბერს, ჰელოუინის თბილისის ერთ-ერთ ღამის კლუბში აღინიშნა. ჩაბნელებულ დარბაზში მაგიდებს გოგრისგან დამზადებული ჩირაღდნები ანათებდა. სტუმართა უმრავლესობა სამასკარადო კოსტიუმებში იყო გამოწყობილი, რასაც თან ერთვოდა ელექტრონული მუსიკაც. იმ მართლმადიდებელ ქართველებს, რომლებიც ღამის კლუბში შავი სამასკარადო შესამოსლით როკავდნენ და „სულების განდევნის რიტუალში“ მონაწილეობდნენ, როგორც ჩანს, წარმოდგენა არ ჰქონდათ ამ დღესასწაულის ოკულტურ ფესვებზე და უწყინარი, მხიარული გართობა ეგონათ.

საერთოდ, ბოლო ხანს საქართველოში ერთგვარ მოდად იქცა უცხოური დღესასწაულებისა თუ ტრადიციების მექანიკური გადმოტანა და საყოველთაო ზეიმებად გადაქცევა. სჯობს, სანამ ამგვარი საქმის თაოსანნი რაიმეს გადაწყვეტდნენ, კარგად გაერკვნენ „დღესასწაულების“ არსში.

ყველაზე მწარე ლუდი

ყველაზე მწარე ლუდი

(yvelaze mware ludi)


ბრიტანელი ლუდის ტექნოლოგი პიტერ ფაულერი თვლის, რომ მთავარი ლუდის სიმაგრე კი არა, მისი გემოა. სწორედ ამიტომ, მან მსოფლოში ყველაზე მწარე ლუდის რეცეპტი შეიმუშავა. ტესტირების შედეგად დადგინდა, რომ ფაულერის მიერ შექმნილი ლუდი, რომელსაც The Hop ეწოდება, სიმწარის 323 ერთეულს შეიცავს, რაც წინამორბედ ამერიკულ რეკორდსმენ ლუდს, Devil Dance Triple-ს, 200 ერთეულით აღემატება (სიმწარის კოეფიციენტი განისაზღვრება International Bittering Units (IBU) მიერ დადგენილი ნორმებით). ,,ამერიკელების დაჯაბნა ყოველთვის სასიამოვნოა” – აცხადებს 58 წლის ფაულერი და იქვე გულახდილად ამბობს, რომ თვითონ საკუთარი რეცეპტურით შექმნილ მწარე ლუდს მხოლოდ გაზავებულს სვამს. ფაულერი, რომელიც 2 წლის განმავლობაში მუშაობდა მსოფლიოში ყველაზე მწარე ლუდის რეცეპტის შესაქმნელად, აპირებს გინესის რეკორდების წიგნის მესვეურებს შეხვდეს და მათი აღიარებაც მოიპოვოს.

იაპონელებმა უკალორიო ლუდი შექმნეს

იაპონელებმა უკალორიო ლუდი შექმნეს

(iaponelebma ukalorio ludi sheqmnes)


იაპონელებმა ლუდი გამოუშვეს, რომელიც კალორიას არ შეიცავს, რითაც, პირველ რიგში, სასმლის ის მოყვარულები გაახარეს, რომლებიც ტანადობას უფრთხილდებიან. უკვე საუბრობენ, რომ ამ ლუდით იაპონელები ბაზარზე კონკურენციას თვით გერმანელ ლუდის მხარშველებსაც კი გაუწევენ.

თუმცა, იაპონელთა შექმნილი სასმლისთვის ლუდის დარქმევაც მთლად მართებული არაა, რადგან ის მხოლოდ გარეგნულად ჰგავს ამ სასმელს და მართალია, გემო და სუნიც მისნაირი აქვს, სრულებით არ შეიცავს ალკოჰოლს და არც დადუღებით მიღებული პროდუქტია.

ამ სასმლის შექმნაზე, რომელიც W-Zero-ს მარკით გამოდის, ქარხანა Asahi-ის ბიოქიმიკოსებმა იზრუნეს. ლუდის გემოს ბალასტური ნივთიერებები, მჟავიანობის რეგულატორები, ამინომჟავები, არომატული საშუალებები, კონსერვანტი - ვიტამინი C და არომატული დანამატები განსაზღვრავს.

აღსანიშნავია, რომ კრეატიულად მოაზროვნე იაპონელები უკვე რამდენიმე წელია, რაც ”საბავშვო ლუდს” აწარმოებენ, რომელიც გემოთი, ბოთლისა და ეტიკეტის დიზაინით ”უფროსებისას” ჰგავს. ”თანამედროვე ცხოვრებაზე ფეხის აყოლა გადაკვრის გარეშე ბავშვსაც უჭირს”, - ასეთია ”საბავშვო ლუდის” მწარმოებელი კომპანია Kidsbeer-ის სარეკლამო სლოგანი.

ელვა

ელვა - elva

ყოველ წამს დედამიწაზე 44-მდე გაელვება ხდება. წელიწადში 1,4 მილიარდამდე. მათი 80% ღრუბლის შიგნით ხდება ხოლო 20% მიწის მახლობლად. ელვათა რაოდენობის რეკორდსმენია ადგილი სოფელ კიფუკასთან, რომელიც რესპუბლიკა კონგოს აღმოსავლეთში, ზღვის დონიდან 957 მ. სიმაღლეზე მდებარეობს. აქ ყოველწლიურად კვადრატულ კილომეტრზე 158 ელვა მოდის.


Âñ¸ íåîáõîäìîå äëÿ äâèæêà DLE