ადიდასი - Adidas

ადიდასი 1948 წელს ადოლფ დესლერის მიერ იქნა შექმნილი, იმის შემდეგ როდესაც მამამისის ფირმა: Gebrüder Dassler Schuhfabrik დაიშალა.
კომპანიას თავდაპირველად Addas ეწოდა, როგორც მისი მფლობელის ინიციალების გაერთიანება.
რამდენიმე თვის შემდეგ, ადდასს, ადიდასად გადაკეთდა, რადგანაც ადოლფს მისი მეგობრები ხშირად ადის ეძახდნენ.
სამი დახრილი ხაზი, რომელც კომპანიის ლოგოს სიმბოლოა, 1950 წელს ფინური კომპანიის, კარჰუ სპორტის მიერ იქნა შექმნილი.
ამ ლოგოთი, მათ ადიდასის პოპულარობას გაუსვეს ხაზი სამ სხვადასხვა კონტინენტზე.

ნაიკი - NIKE

ნაიკი, ბერძნული ქალღმერთის ფრთის სიმბოლოა. ეს დიზაინი 1971 წელს, კაროლინ დევიდსონის მიერ იქნა შექმნილი, რომლისთვისაც მას მხოლოდ და მხოლოდ 35 $ გადაუხადეს. კაროლინს ეს სამუშაო, ნაიკის ერთ-ერთმა დამფუძნებელმა ფილიპ ნაითმა შესთავაზა, რომელმაც განაცხადა, რომ არ მოსწონდა ნაიკის ლოგო, თუმცაღა დარწმუნებული იყო, რომ ის წარმატებას მოუტანდა. მოგვიანებით, როდესაც ნაიკი მსოფლიო ბრენდი გახდა ფილიპმა კაროლინს ბრილიანტის ბეჭედი და ამასთან კონვერტი გადასცა ნაიკის აქციებით, რითიც მან უღრმესი მადლობა გადაუხადა გოგონას.

სეისმური ტალღები - Seismuri talgebi

როცა ქანები იმსხვრევა, მეზობელ ქანებს გამოთავისუფლებულ ენერგიას გადასცემს. ამ ენერგიას სეისმური ენერგია ეწოდება. ის მიწაში სეისმური ტალღების სახით გადაადგილდება. სეისმური ტალღები ქანებში თითქმის ისევე გადის, როგორც ოკეანური ტალღები _ წყალში. ზოგი ტალღა დედამიწის სიღრმეში მოძრაობს, ზოგი კი მის ზედაპირზე. ზოგი ქანებს ვერტიკალურად არხევს, ზოგი კი _ ჰორიზონტალურად. ზოგი ტალღა ქანებს კუმშავს და წელავს. სწორედ სეისმური ტალღები არხევს მიწას და შენობებს მიწისძვრების დროს.

მიწისძვრები - micisdzvrebi

1999 წლის 17 აგვისტოს დილით თურქეთის პატარა ქალაქ იზმითის ქვეშ, დიდ სიღრმეზე, ქანებმა მსხვრევა დაიწყო და ერთმანეთისკენ დაიძრა. იზმითი და მისი მახლობელი მიწები აზანზარდა. მიწისძვრის შემდეგ მიწაში 100–კილომეტრიანი ბზარი გაჩნდა და ქანები 3 მეტრით გადაადგილდა. იზმითის მიწისძვრამ ასობით სახლი დაანგრია და 18000 ადამიანის სიცოცხლე იმსხვერპლა. ამას გარდა, მანვე წარმოშვა ცუნამიც, წყლის დიდი ტალღა, რომელმაც თურქეთის სანაპიროს გადაუარა. მიწისძვრები მაშინ ხდება, როცა ქანები იმსხვრევა და დედამიწის ქერქში გაჩენილი დიდი ბზარების გასწვრივ მოძრაობას იწყებს.

ინფორმაცია ჩვენი გენების შესახებ - informacia chveni genebis shesaxeb

პროექტი ‘‘ადამიანის გენომი’’ ერთ–ერთი საერთაშორისო პროგრამაა, რომელმაც უკანასკნელ ხანებში ჩვენს ქრომოსომებში შემავალი ყველა გენის სრული თანმიმდევრობა დაადგინა. ამის მიუხედავად, მეცნიერებმა ჯერ კიდევ არ იციან , რას აკეთებენ სხვადასხვა გენები, თუმცა არასრულფასოვანი გენების მოძებნა სულ უფრო ადვილი ხდება, რასაც შედეგად შეიძლბა მოჰყვეს გენეტიკურ დაავადებათა მკურნალობის ახალი მეთოდების შემუშავება.
ბევრი მედიკამენტი, მაგალითად, ინსულინი, დღეს დიდი რაოდენობით იწარმოება, რაც სწორედ გენეტიკის შესახებ ჩვენი ცოდნის ზრდის შედეგია. ინჟინერ–გენეტიკოსები ადამიანის გენებს, მაგალითად, ინსულინის შესაბამის გენს, უვნებელ მიკრობებში ათავსებენ. ეს მიკრობები ზრდისას დიდი რაოდენობით გამოიმუშავებენ მაღალი ხარისხის ინსულინს. ამას გარდა, შესაძლებელია, აგრეთვე, ადამიანის გენის ჩასმა უფრო დიდ ცხველშიც. მაგალითად, შესაძლებელი გახდა ცხვრის გენეტიკური მოდიფიცირება, რის შედეგადაც ცხვარი წამლების შემცველ რძეს იძლევა.

გრეგორ მენდელი - Gregor Mendeli

პირველი მნიშვნელოვანი აღმოჩენები გენეტიკაში ჩეხ ბერს, გრეგორ მენდელს ეკუთვნის. 1856 წელს მენდელი ბარდის ჯიშზე ექსპერიმენტებს ატარებდა. ერთ–ერთი ექსპერიმენტის დროს მან თეთრყვავილიანი და მეწამულყვავილიანი მცენარეები შეაჯვარა. იმის ნაცვლად, რომ ახალ მცენარეებს ორივე ფერის ყვავილები გამოესხა, ყველა ყვავილი მხოლოდ მეწამული იყო.
ეს მოვლენა რომ ავხსნათ, უნდა გავიხსენოთ, რომ ქრომოსომები წყვილებად არსებობს, ამიტომ თითოეულ მცენარეს ყვავილის ფერის შესაბამისი ორი გენი აქვს. მენდელმა აჩვენა, რომ მეწამული ყვავილების შესაბამისი გენები (A) დომინირებს თეთრი ყვავილების შესაბამის გენებზე (a). ასე რომ, თუ მცენარეს ერთი მეწამული ყვავილის გენი და ერთი თეთრი ყვავილის გენი აქვს, მაშინ ამ მცენარეს მეწამული ყვავილები ექნება. თეთრი ყვავილების შესაბამის გენს რეცესიული გენი ეწოდება. ის მხოლოდ მაშინ მჟღავნდება, როცა მცენარეს თეთრი ყვავილის შესაბამისი ორი გენი აქვს.

დნმ–ის აღმოჩენა - DNM agmochena

მე–20 საუკუნის ბიოლოგიურ აღმოჩენას შორის ყველაზე მნიშვნელოვანი 1953 წელს განხორციელდა, როცა ბრიტანელმა ფრენსის კრიკმა და ამერიკელმა ჯეიმზ უოტსონმა ერთობლივად შეიმუშავეს დნმ–ის ორმაგი სპირალის მსგავსი სტრუქტურა. დნმ–ის ფორმის დასადგენად მათ დნმ–ის კრისტალების რენტგენის სურათები გამოიყენეს, რომლებიც მორის უილკინსმა და როზალინდ ფრანკლინმა გადაიღეს. დნმ ფორმით დაგრეხილ კიბეს ჰგავს. ამ ფორმას ორმაგი სპირალი ეწოდება. კიბის საფეხურები ოთხი სახის ქიმიურ “სამშენებლო ბლოკებს’’ შეიცავს: ადენინს, გუანინს, თიმინსა და ციტოზინს. ანბანის ასოების მსგავსად, ეს ბლოკებიც შეიძლება სხვადასხვაგვარად განლაგდეს და გენების სხვადასხვა ‘‘სიტყვები’’ წარმოქმნას. ასე რომ, გენეტიკურ ინსტრუქციებს ქიმიური კოდის სახე აქვს.

გენები და გარემო - Genebi da garemo

ინდივიდის საბოლოო გარეგნობას და ქცეას განსაზღვრავს როგორც გენები, ისე გარემოს ზეგავლენა. ამ ზეგავლენაში იგულისხმება ის, თუ რამდენს ჭამს ეს ინდივიდი, როგორ კლიმატში ცხოვრობს და გადაიტანა თუ არა რაიმე დაავადება ან ტრამვა ჩამოყალიბების პროცესში. მაგრამ მემკვიდრეობით მხოლოდ გენების მიერ მართვადი თვისებები გადაეცემა.

პრობლემური გენები - Problemuri genebi

გენები შეიძლება შეიცვალოს, თუ ასლების დამზადების პროცესში შეცდომა მოხდა ან თუ მათზე ქიმიური ნივთიერებები ან გამოსხივება მოქმედებს. გენები მაშინაც იცვლება, როცა სქესობრივი გამრავლების დროს ერთმანეთს ერევა. დნმ–ის ნაწილის მუდმივ ცვლილებას მუტაცია ეწოდება. მუტაციების უმრავლესობა საზიანოა, მაგრამ რამდენიმე მათგანს სასარგებლო თვისებებიც მოაქვს. ასეთი მუტაციბი სახეობის ცვლილებასა და ევოლუციას უწყობს ხელს.
გენების ზოგიერთ კომბინაციას დარღვევის ან დაავადების გამოწვევა შეუძლია. მაგალითად, მამაკაცთა დაახლოებით 8%–ში დალტონიზმია გავრცელებული _ ისინი წითელ და მწვანე ფერებს ვერ აღიქვამენ. ქალთა შორის ასეთები ძალიან ცოტაა, მაგრამ ბევრი ქალი დალტონიზმის მატარებელია, რაც იმას ნიშნავს, რომ მათ შეიძლება ეს გენები თავიანთ შვილებს გადასცენ.

გენების ასლები - Genebis aslebi

ყოველთვის, როცა ახალი უჯრედი წარმოიქმნება, მიიღება დნმ–ის ახალი ასლი, რათა ყველა უჯრედს გენების საკუთარი ასლი ჰქონდეს. დნმ–ის აგებულება გენების ასლების დამზადებას აადვილებს. დნმ–ის ჯაჭვი შუაზე იხლიჩება და თავისუფალი ქიმიური სამშენებლო ბლოკები მიღებული ნახევრების შესაბამის ნაწილებს ერგება. ასე, რომ დნმ–ის ერთი ჯაჭვისგან ორი იდენტური ახალი ჯაჭვი მიიღება.


Âñ¸ íåîáõîäìîå äëÿ äâèæêà DLE