ბავშვთა ნევროზების თავისებურებანი



ბავშვთა და მოზარდთა შორის მომიჯნავე ნერვულ–ფსიქიკურ მდგომარეობათა გავრცელებამ დღეს არნახულ დონეს მიაღწია. მედიკოსთა უმრავლესობა ბავშვების ნერვოტულ რეაქციას არასწორ აღზრდას მიაწერს. სახელდება რამდენიმე ფაქტორი:

1. მშობელთა მოთხოვნები, რომლებიც აღემატება ბავშვის შესაძლებლობებს და მოთხოვნილებას.

2. არასწორი დამოკიდებულება ბავშვებისადმი - გაღიზიანებული, მოუთმენელი ურთიერთობა, ხშირი დატუქსვა, მუქარა და ფიზიკური დასჯა, აუცილებელი სინაზისა და ალერსის ნაკლებობა.

3. მშობელთა შეუთანხმებელი მიდგომა, რაც ვლინდება კონტრასტულ დამოკიდებულებაში, როცა ერთი მშობელი მკაცრი აკრძალვით ზღუდავს ბავშვს, მეორე კი არამც თუ ნებას რთავს, არამედ აქეზებს კიდეც.

4. აღზრდის არათანმიმდევრულობა, გაუწონასწორებლობა და წინააღდეგობრიობა.

5. ცვალებადობა ბავშვებთან ურთიერთობაში.

6. შფოთიანობა – გამუდმებული წუხილი ბავშვზე, გადაჭარბებული შიში და გაფრთხილება.

ბავშვთა ნევროზების გამოვლენა სხვადასხვაგვარია: ემოციური ცვალებადობა და ზემგრძნობიარობა, ხშირი ტირილი, ხასიათის ადვილი ცვალებადობა, ჭირვეულობა, აღგზნებადობა, ძნელად დაძინება, მოუსვენარი ძილი, ღამის შიშები, თითების წუწნა, ფრჩხილების კვნეტა, ენაბლუობა, ენურეზი, ნერვული ტიკები და სხვა. ზოგი სიმპტომი ერთ გარკვეულ ასაკს მეტად შეესაბამება, ხოლო სხვა – მეორეს. ძალიან ხშირად ნერვოტული სიმპტომები ბავშვებში სომატური ჩივილისა და უძლურების სახით ვლინდება. მაგალითად, მატულობს ტემპერატურა, მუცლის ტკივილი და სხვა, რაც მიუთითებს ბავშვის ავადმყოფობაზე, ხშირად უსიამოვნო ფსიქოემოციურ გარემოებაზე საპასუხოდ შესაძლებელია ბავშვს სხვადასხვა დაავადება განუვითარდეს.

ბავშვთა ნერვოზის მეორე თავისებურებას წარმოადგენს ქცევითი დარღვევები. ზოგიერთი ბავშვი გარბის სახლიდან, აცდენს გაკვეთილებს.ზოგი იწყებს მოწევას, ეტანება ალკოჰოლს. ასეთი ბავშვების უმრავლესობას ქუჩა ითრევს და თავის ყაიდაზე ზრდის. ვინ არის ამაში დამნაშავე? რა თქმა უნდა, მშობლები. მშობელი სიყვარულით უნდა ექცეოდეს შვილს. ბავშვის ფსიქიკური მდგომარეობა დამოკიდებულია მშობლების ურთიერთდამოკიდებულებაზე და იმ გარემოზე, რომელსაც შევუქმნით მას არა მარტო ოჯახში, არამედ მის გარეთაც.

მივუთითოთ იმ ფსიქოპათოლოგიურ მდგომარეობაზე, რომელიც შესაძლოა გამომჟღავნდეს ჩვილ და ადრეული ასაკის ბავშვებში და რომელიც მკურნალობას მოითხოვს.

ნევროპათია – ხასიათდება გადაჭარბებული გაღიზიანებადობით, ჭირვეულობით, ხასიათის მერყეობით, გამოხატული შიშით. ასეთ ბავშვს ცუდად სძინავს, ცუდი მადა აქვს, მალე იღლება, ყურადღება ადვილად ეფანტება, შეიმჩნევა სტაბილური მაღალი ტემპერატულა (დაახლოებით 37,1 – 37, 3 გრად.), კუჭის მოქმედების დარღვევა, ნევროგენული პირღებინება.

ადრეული ასაკის ბავშვთა აუტიზმის სინდრომი – ხასიათდება იმით, რომ ბავშვს არ სურს ურთირთობა თანატოლებთან, გარშემომყოფ უფროსებთან. ემოციურად ცივია, გულგრილია ახლობლების მიმართ, ცოტას საუბრობს.

ჰიპერკინეტიკური სინდრომი – დამახასიათებელია მოძრაობითი გადაჭარბებული (უსარგებლო) აქტიურობა, ახირებულია, ისტერიული, იქცევა გარემოებების გაუთვალისწინებლად. ჩვეულებრივ, ასეთ ბავშვებს უჭირთ სკოლაში ადაპტირება. ისინი უკიდურესად მოუსვენარნი, დაბნეულნი არიან, მათთან ყველა იძაბება, სხვა ბავშვებსაც არასწორი ქცევისკენ უბიძგებენ. გრძნობენ რა თავიანთ ნაკლოვანებებს, თითქოს სხვის ჯიბრზე მოქმედებენ.

ნევროტულ დარღვევათა რიცხვს, რომელიც ჩვეულებრივ საბავშვო და საყმაწვილო ასაკში იწყება, მიეკუთვნება ტიკი – კუნთების განსაზღვრული ჯგუფის უნებლიე, სწრაფი, ურითმო მოძრაობები (თვალის ხამხამი, შეკრთომა), ენაბლუობა, ასაკისთვის შეუფერებელი უნებლიე შარდვა დღისით ან ღამით.

უმცროს სასკოლო ასაკში შესაძლებელია განვითარდეს სასკოლო ნევროზი, რომლის მიზეზია ბავშვის მოუმზადებლობა სკოლისთვის, თანატოლებისგან დამცირება, ცემა, პედაგოგის გადაჭარბებული სიმკაცრე და გამოუცდელობა. ამ ნევროზით დაავადებული ბავშვი დათრგუნულად გამოიყურება, უარს ამბობს სკოლაში წასვლაზე, იგონებს სხვადასხვა დაავადებას. მშობელმა ყურადღების მიღმა არ უნდა დატოვოს ეს ნიშნები და აუცილებლად უნდა მიმართოს დახმარებისთვის ფსიქოლოგს.

ს. გულიაშვილი


წყარო: eva.ge
































ტექსტის სანახავად გაიარეთ რეგისტრაცია.