რა არის თმის გადანერგვა



ზემოქმედებით მათდამი მგრძნობიარე ფოლიკულები თანდათან მცირდებიან ზომებში, კარგავენ ჯანსაღი თმის წარმოქმნის უნარს, ატროფირდებიან და საბოლოოდ გაიწოვებიან ორგანიზმის მიერ. თუმცა ჰორმონალური ფონი ყველა მამაკაცს ახასიათებს, თმას კარგავენ მხოლოდ ისინი, ვინც გენეტიკურადაა მიდრეკილი თმისცვენისადმი.

რა არის თმის გადანერგვა

ანდროგენული ალოპეციის ნორვუდისეული კლასიფიკაცია

დღეისათვის ანდროგენული ალოპეციის სამკურნალოდ ამერიკის წამლისა და საკვების ადმინისტრაციის (FDA) მიერ მოწოდებულია მხოლოდ ორი პრეპარატი: მინოქხიდილი (როგეინი) – ადგილობრივი მოხმარებისთვის და ფინესტერიდი (პროპეცია, პროსკარი) – პერორალური მიღებისთვის. მაგრამ, ეს პრეპარატები ყოველთვის ეფექტური არ არის, ამასთან მათი მოხმარება ნაჩვენებია მხოლოდ იმ შემთხვევაში, როდესაც პაციენტს შენარჩუნებული აქვს საკუთარი თმა. აღნიშნული პრეპარატები შეიძლება განხილული იქნეს როგორც თმის ცვენის პროცესის შემაჩერებელი და არა გაცვენილი თმების ამომყვანი საშუალებები.
ანდროგენული ალოპეციის მედიკამენტოზური მკურნალობა სწორედ იმიტომაა ნაკლებ ეფექტური, რომ თმა ფოლიკულების გარეშე ვერ ამოვა, ფოლიკულები კი გალეული და გაწოვილია. შედარებისთვის, როგორც ხელისგულებზე ვერავითარი საშუალებით ვერ “ამოიყვანთ” თმას, ასევე შეუძლებელია მკურნალობით აღიდგინოთ თმიანი საფარველი გამელოტებულ ადგილებში.

რა არის თმის გადანერგვა

ამავე დროს ანდროგენული ალოპეციისას კეფისა და საფეთქლის ზონაში ყოველთვის რჩება თმის გარკვეული მარაგი. საქმე იმაშია, რომ აქ განლაგებულ თმის ფოლიკულებს არ გააჩნიათ რეცეპტორები ტესტოსტერონის მიმართ, ამიტომაც ისინი თმის გაცვენის ფაქტორების ზემოქმედებისადმი რეზისტენტური რჩებიან. თმის ტრანსპლანტაცია გულისხმობს თმაგაცვენილ ადგილებში იმ ჯანსაღი ფოლიკულების გადანერგვას, რომლებიც ჭარბად მოიპოვება კეფისა და თავის გვერდით მიდამოებში. აღნიშნულ არეებში ფოლიკულები ადამიანის თითქმის მთელი სიცოცხლის მანძილზე სტაბილურად ინარჩუნებს თავის ნორმალურ ანატომიურ-ფიზიოლოგიურ თვისებებს. ამის დამადასტურებელია ის ფაქტი, რომ ყველა თმაგაცვენილ პიროვნებას ძალზე ხშირად შენარჩუნებული აქვს თმა კეფისა და თავის გვერდით არეებში.
ამრიგად, თმის ტრანსპლანტაციის დროს ხდება ფოლიკულების გადაადგილება ერთი ადგილიდან (სადაც ისინი ჭარბადაა) მეორეში (სადაც ფოლიკულები აღარ გვხვდება). გადანერგვის შემდეგ ფოლიკული აგრძელებს ჩვეულებრივ ფუნქციონირებას და მისგან ამოდის ჯანსაღი, ნორმალური თმა.
თმის გადანერგვის ისტორია სათავეს იღებს 1939 წელს და დაკავშირებულია იაპონელი ექიმის ს. ოკუდას სახელთან. იგი თავის თმიანი საფარველის დამწვრობების სამკურნალოდ ნერგავდა მრგვალ (4 მმ დიამეტრის) კანის კუნძულებს (გრაფტებს) კეფის მიდამოდან. გადანერგული გრაფტებიდან ამოდიოდა თმა, მაგრამ II მსოფლიო ომის გამო ოკუდას კვლევები დავიწყებას მიეცა იქამდე, ვიდრე ამერიკელმა დერმატოლოგმა ნ. ორენტრაიხმა ხელახლა არ “აღმოაჩინა” თმის გადანერგვა 1952 წელს. მის მიერ ჩამოყალიბებული “დონორული დომინანტის” კონცეპციის არსი იმაში მდგომარეობდა, რომ გადანერგილი თმების ძირები (ფოლიკულები) ფუნქციონირებენ ნებისმიერ ადგილზე ისე, როგორც გადანერგვამდე სადონორო ადგილზე, რაც იმას ნიშნავდა, რომ გადანერგვის შედეგად ამოსული თმები ზუსტად ისეთივე ანატომიურ-ფიზიოლოგიური თვისებებით ხასიათდებიან, როგორც სადონორო ადგილზე (კეფაზე) არსებული თმები და შედეგად, არასდროს გაცვივდებიან. მაგრამ 4 მმ (ე. წ. მსხვილი) გრაფტებიდან ამოსული თმები იზრდებოდნენ ბუჩქისებურად (“კბილის ჯაგრისის”, “თოჯინის თავის” ეფექტი). ამ კოსმეტიკურად მიუღებელი შედეგების თავიდან ასაცილებლად ამერიკელმა ქირურგმა ე. მარიტმა 1983 წ. პირველად სცადა თმის გადანერგვა არა კანის კუნძულების, არამედ ცალკეული თმის ძირების (ფოლიკულების) სახით. შემდგომში უწვრილესი გრაფტების (0,8-1.0მმ დიამეტრით) სახით თმების გადანერგვას მიკროგრაფტინგი ეწოდა. 1995 – 2000 წ.წ ამერიკელი თმის ტრანსპლანტოლოგების რ. ბერნშტეინისა და ვ. როსმანის მიერ შემუშავებული იქნა ე. წ. თმის გადანერგვის ფოლიკულური გაერთიანებების თეორია. ამ თეორიის მიხედვით თმის ტრანსპლანტაცია წარმოებს ფოლიკულური გაერთიანების სახით ანუ თმების ზუსტად ისეთი განაწილებით, როგორიც გვხვდება ბუნებაში. ფოლიკულური გაერთიანება თმიანი სკალპის მორფო-ფუნქციური ერთეულია და შეიცავს ერთიდან ოთხამდე თმას (თმის ძირს, ფოლიკულს) (იხ. ქვემოთ). ფოლიკულური გაერთიანებების გადანერგვა იძლევა მაქსიმალური ბუნებრიობის ეფექტს, მას მინიმუმამდე დაჰყავს ფოლიკულების დანაკარგი ოპერაციის დროს და დღეისთვის ეს მეთოდი თმის გადანერგვის “ოქროს სტანდარტადაა” მიჩნეული. მაგრამ ფოლიკულური გაერთიანებების ტრანსპლანტაცია მოითხოვს სადონორო მასალის მოპოვებისა და დამუშავების ვირტუოზულ ტექნიკას, სადონორო ქსოვილის პრეპარირებას სპეციალური სტერეომიკროსკოპების ქვეშ ერთდროულად 5-10 გამოცდილი ასისტენტის მიერ, რაც ძალიან შრომატევადი და ძვირადღირებული პროცესია.

რა არის თმის გადანერგვა

დღეისათვის უკვე აღარავინ კამათობს მსოფლიოში იმის შესახებ, რომ ანდროგენული ტიპით გაცვენილი თმის შევსება შეიძლება მხოლოდ თმის გადანერგვით. სწორედ ამოტომაც ჰპოვა ამ მეთოდმა ფართო გამოყენება პრაქტიკაში. აქვე უნდა აღინიშნოს, რომ ზოგიერთი ფირმის მიერ ხდება ხელოვნური ანუ სინთეტიკური თმის (მიკროფირების) წარმოება, რომელიც ძალიან შეზღუდულად გამოიყენება ტრანსპლანტაციისთვის. ამის მიზეზი ის გახლავთ, რომ ხელოვნური თმა არ იზრდება, პაციენტებში იწვევს შემაწუხებელ ქავილს, იძლევა ძალიან ბევრ გართულებას (კანის ინდურაციულ პროცესებს, დაჩირქებებს, ნაწიბურების განვითარებას) და საბოლოოდ ცვივა კიდეც. თმის გადანერგვა გულისხმობს არა თმის ბოჭკოების, არამედ იმ მიკროორგანოების (ფოლიკულების) გადანერგვას, რაც თმას “ამზადებს”. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ხელოვნური (სინთეტიკური) თმის ტრანსპლანტაციას ჩვენი კლინიკა არ მიმართავს. ჩვენ თმას მხოლოდ ფოლიკულური გაერთიანებების სახით ვნერგავთ.
ამრიგად, ანდროგენური ალოპეციის პრობლემის გადაჭრის ერთადერთი საშუალება არის გენეტიკურად ჯანსაღი თმის ძირების (ფოლიკულების) დროული გადანაწილება ანუ საკუთარი თმის გადანერგვა.

galanews.ge
































ტექსტის სანახავად გაიარეთ რეგისტრაცია.