სამკურნალო მცენარეები – ბეგ­ქონ­და­რა

Begqondara

Thymus Serpyllum L.


(samkurnalo mcenareebi)



აღ­წე­რა

35 სმ. სი­მაღ­ლის მრა­ვალ­წლი­ა­ნი ნა­ხევ­რად­ბუჩ­ქია ტუ­ჩო­სან­თა ოჯა­ხი­სა. ღე­რო­ე­ბი ფუ­ძეს­თან გა­ხე­ვე­ბუ­ლი, მი­წა­ზე გარ­თხმუ­ლი და და­ტოტ­ვი­ლია. სწორ­მდგო­მი ტო­ტე­ბი ბუ­სუ­სე­ბი­თაა და­ფა­რუ­ლი. ფოთ­ლე­ბი თით­ქმის ტყა­ვი­სებ­რია, მოკ­ლე­ყუნ­წი­ა­ნი, მრგვა­ლი ან კვერ­ცხო­სებ­რი ფორ­მი­სა. ყვა­ვი­ლე­ბი ტო­ტე­ბის ბო­ლო­ებ­ში თით­ქმის ბურ­თი­სებრ ყვა­ვი­ლე­დე­ბა­დაა შეკ­რე­ბი­ლი. ყვა­ვი­ლე­ბი მელ­ნის­ფერ-წი­თე­ლი ფე­რი­საა. ნა­ყო­ფი _ შა­ვი ფე­რის ოთ­ხკაკ­ლი­ა­ნი კო­ლო­ფაა. ყვა­ვის თით­ქმის მთე­ლი ზაფ­ხუ­ლის გან­მავ­ლო­ბა­ში. ნა­ყო­ფი აგ­ვის­ტო-სექ­ტემ­ბერ­ში მწიფ­დე­ბა.

სამკურნალო მცენარეები – ბალ­ბა

Balba

Malva silvestris L.


(samkurnalo mcenareebi)



აღ­წე­რა

ერთ- ან ორ­წლი­ა­ნი, ზოგ­ჯერ მრა­ვალ­წლი­ა­ნი მცე­ნა­რეა ბალ­ბი­სებ­რთა ოჯა­ხი­სა, სი­მაღ­ლით 30-120 სმ.-ს აღ­წევს. ღე­რო სწორ­მდგო­მი ან და­წო­ლი­ლია, და­ტოტ­ვი­ლი, შე­ბუ­სუ­ლი. ფეს­ვი ღერ­ძუ­ლია, გრძე­ლი, და­ტოტ­ვი­ლი, მა­გა­რი. მომ­რგვა­ლო-გუ­ლი­სებ­რი, ხერ­ხი­სებრ დაკ­ბი­ლუ­ლი, შე­ბუ­სუ­ლი ფოთ­ლე­ბი გრძელ­ყუნ­წი­ა­ნია და ღე­რო­ზე მო­რი­გე­ო­ბი­თაა გან­ლა­გე­ბუ­ლი. ყვა­ვი­ლე­ბი ვარ­დის­ფე­რია, მსხვი­ლი, 1-5 ცა­ლის რა­ო­დე­ნო­ბით ფოთ­ლე­ბის იღ­ლი­ებ­შია გან­ლა­გე­ბუ­ლი. ნა­ყო­ფი მშრა­ლი თეს­ლუ­რაა, რო­მე­ლიც დამ­წი­ფე­ბი­სას რამ­დე­ნი­მე თეს­ლად იშ­ლე­ბა _ თეს­ლი მო­წი­თა­ლო-წაბ­ლის­ფე­რია, შიშ­ვე­ლი.
ყვა­ვის მა­ის-ივ­ლის­ში, ნა­ყო­ფი ივ­ნის-აგ­ვის­ტო­ში მწიფ­დე­ბა.

სამკურნალო მცენარეები – ბა­რამ­ბო

Barambo

Melissa Officinalis L.


(samkurnalo mcenareebi)



აღ­წე­რა

50-120 სმ. სი­მაღ­ლის ბა­ლა­ხო­ვა­ნი მცე­ნა­რეა. ფე­სუ­რა ძლი­ერ და­ტოტ­ვი­ლი აქვს. ღე­რო სწორ­მდგო­მი, ოთ­ხწახ­ნა­გო­ვა­ნი, ოდ­ნავ შე­ბუ­სუ­ლია. ქვე­და, გვერ­დი­თი ყლორ­ტე­ბი მხო­ხა­ვია. ფოთ­ლე­ბი ღე­რო­ზე მო­რი­გე­ო­ბი­თაა გან­ლა­გე­ბუ­ლი, ყუნ­წი­ა­ნი, კვერ­ცხი­სებ­რი, დაკ­ბი­ლუ­ლი კი­დე­ე­ბით, ქვე­ვი­დან ბუ­სუ­სი­ან-ჯირ­კვლი­ა­ნი, 6-8 სმ. სიგ­რძი­სა. ყვა­ვი­ლე­ბი წვრი­ლი, თეთ­რი, მოყ­ვი­თა­ლო ან მო­ვარ­დის­ფროა და ზე­და ფოთ­ლე­ბის იღ­ლი­ებ­ში 3-10 ცა­ლის რა­ო­დე­ნო­ბი­თაა შეკ­რე­ბი­ლი.
ნა­ყო­ფი ოთ­ხი, ღია-წაბ­ლის­ფე­რი კაკ­ლის­გან შედ­გე­ბა. კაკ­ლე­ბი კვერ­ცხი­სებ­რია, წვრი­ლი, 1,8-1,9 მმ. სიგ­რძი­სა. მცე­ნა­ეს გაჩ­ნია ლი­მო­ნის სუ­ნი.
ყვა­ვის ივ­ნის-სექ­ტემ­ბერ­ში.




სამკურნალო მცენარეები – ბა­ბუ­აწ­ვე­რა

Babuacvera

Taraxacum officinale Wigg


(samkurnalo mcenareebi)



აღ­წე­რა

მრა­ვალ­წლი­ა­ნი ბა­ლა­ხო­ვა­ნი მცე­ნა­რეა რთულ­ყვა­ვი­ლო­ვან­თა ოჯა­ხი­სა, 5-50 სმ. სი­მაღ­ლი­საა და მსხვი­ლი, მთა­ვარ­ღერ­ძა ფეს­ვი აქვს. ფოთ­ლე­ბი ლან­ცე­ტა ან წაგ­რძე­ლე­ბულ-ლან­ცე­ტაა, დაკ­ბი­ლუ­ლი, 10-25 სმ. სიგ­რძის და 1,5-5 სმ. სი­გა­ნი­სა, ფოთ­ლე­ბი ფუ­ძეს­თან რო­ზე­ტა­დაა შეკ­რე­ბი­ლი.
ყვა­ვი­ლე­ბი ოქ­როს­ფერ-ყვი­თე­ლი ფე­რი­საა და კა­ლა­თა-ყვა­ვი­ლე­დე­ბა­დაა შეკ­რე­ბი­ლი.
ნა­ყო­ფი ღია-წაბ­ლის­ფე­რი, 3-4 სმ. სიგ­რძის თეს­ლუ­რაა.
ყვა­ვის მა­ის-ივ­ნის­ში, ნა­ყო­ფი ერ­თი თვის შემ­დეგ მწიფ­დე­ბა.

სამკურნალო მცენარეები – ასისთავა

Asistava

Centaurium minus


(samkurnalo mcenareebi)



აღ­წე­რა

ასის­თა­ვა ორ­წლი­ა­ნი ბა­ლა­ხო­ვა­ნი მცე­ნა­რეა ნაღ­ვე­ლა­სებ­რთა ოჯა­ხი­სა, სი­მაღ­ლით 10-50 სმ-ს აღ­წევს. ფეს­ვე­ბი წვრი­ლი, მცი­რე ზო­მის, სუს­ტად გან­ვი­თა­რე­ბუ­ლი აქვს. ღე­რო სწორ­მდგო­მია, ოთ­ხწახ­ნა­გო­ვა­ნი, ზე­და ნა­წილ­ში და­ტოტ­ვი­ლი, ზე­ვით მი­მარ­თუ­ლი ტო­ტე­ბით. ღე­როს ფოთ­ლე­ბი ერ­თი­მა­ნე­თის პი­რის­პი­რაა გან­ლა­გე­ბუ­ლი და ლან­ცე­ტაა, სიგ­რძით 3 სმ-ს აღ­წევს. ღე­როს ძირ­ში ფოთ­ლე­ბი წაგ­რძე­ლე­ბულ-უკუკ­ვერ­ცხი­სებ­რია. ყვა­ვი­ლე­ბი მუ­ქი ვარ­დის­ფე­რია და ქოლ­გი­სებრ-საგ­ვე­ლა თა­ნაყ­ვა­ვი­ლე­დებს ქმნი­ან. ყვა­ვი­ლობს ივ­ნის-სექ­ტემ­ბერ­ში.

სამკურნალო მცენარეები – ას­ფურ­ცე­ლა

Asfurcela

Tanacetum Vulgare


(samkurnalo mcenareebi)



აღ­წე­რა

მრა­ვალ­წლი­ა­ნი ბა­ლა­ხო­ვა­ნი მცე­ნა­რეა რთულ­ყვა­ვი­ლო­ვან­თა ოჯა­ხი­სა, სი­მაღ­ლით 1,5 მ-ს აღ­წევს. ფე­სუ­რა ჰო­რი­ზონ­ტა­ლუ­რი და მხო­ხა­ვია. ღე­რო­ე­ბი მრა­ვალ­რიც­ხო­ვა­ნია, სწორ­მდგო­მი, ზე­და ნა­წილ­ში და­ტოტ­ვი­ლი. ფოთ­ლე­ბი ორ­მაგ­ფრთი­სებ­რდა­ნაკ­ვთუ­ლია, წაგ­რძე­ლე­ბუ­ლი, დაკ­ბი­ლუ­ლი, ბო­ლო­ში წაწ­ვე­ტე­ბუ­ლი. ზე­და ფოთ­ლე­ბი მჯდო­მა­რეა, ქვე­და გრძელ­ყუნ­წი­ა­ნი, ღე­რო­ზე მო­რი­გე­ო­ბი­თაა გან­ლა­გე­ბუ­ლი.
ყვა­ვი­ლე­ბი წვრი­ლი, ყვი­თე­ლი, ორ­სქე­სი­ა­ნია და 10-70 ცა­ლი რა­ო­დე­ნო­ბით ფა­რი­სებრ თა­ნაყ­ვა­ვი­ლე­დე­ბა­დაა შეკ­რე­ბი­ლი, ნა­ყო­ფი _ წაგ­რძე­ლე­ბუ­ლი, წი­ბო­ე­ბი­ა­ნი თეს­ლია. ყვა­ვის ივ­ლის-სექ­ტემ­ბერ­ში, ნა­ყო­ფი აგ­ვის­ტო-ოქ­ტომ­ბერ­ში მწიფ­დე­ბა.




სამკურნალო მცენარეები – ას­კი­ლი

Askili

Rosa Canina


(samkurnalo mcenareebi)



აღ­წე­რა

ვარ­დი­სებ­რთა ოჯა­ხის ბუჩ­ქია 1-3 მ. სი­მაღ­ლი­სა. ეკ­ლი­ა­ნი ტო­ტე­ბი წაბ­ლის­ფერ-მო­წი­თა­ლო ფე­რი­საა. კენ­ტფრთარ­თუ­ლი ფოთ­ლე­ბი 4-9 სმ. სიგ­რძი­საა და 5-7 ფო­თო­ლა­კი­ა­ნია. ყვა­ვი­ლე­ბი თეთ­რი, ვარ­დის­ფე­რი, 3-7 სმ. დი­ა­მეტ­რი­საა. ნა­ყო­ფი კენ­კრი­სე­ბუ­რია, ცრუ, სფე­რო­სებ­რი ან კვერ­ცხი­სებ­რი ფორ­მი­სა. ნა­ყო­ფის ში­გა კედ­ლე­ბი მო­ფე­ნი­ლია მრა­ვალ­რიც­ხო­ვა­ნი ჯაგ­რი­სე­ბუ­რი ბუ­სუ­სე­ბით, რო­მელ­თა შო­რის მო­თავ­სე­ბუ­ლია მრა­ვალ­რიც­ხო­ვა­ნი მკვრი­ვი ნა­ყო­ფი-კა­კა­ლი.
ყვა­ვის მა­ის-ივ­ნის­ში, ნა­ყო­ფი აგ­ვის­ტო-ოქ­ტომ­ბერ­ში მწიფ­დე­ბა.

სამკურნალო მცენარეები – ალოე

Aloe

Aloe arborescens


(samkurnalo mcenareebi)



აღ­წე­რა

60-70 სმ. სი­მაღ­ლის მა­რად­მწვა­ნე მცე­ნა­რეა შრო­შა­ნი­სებ­რთა ოჯა­ხი­დან. ხორ­ცო­ვა­ნი, მჯდო­მა­რე, 30-40 სმ. სიგ­რძის ფოთ­ლე­ბი ღე­რო­ზე მო­რი­გე­ო­ბი­თაა გან­ლა­გე­ბუ­ლი. ფეს­ვი გრძე­ლი, და­ტოტ­ვი­ლი აქვს. ყვა­ვი­ლე­ბი წი­თე­ლი ან ნა­რინ­ჯის­ფე­რია ექ­ვსკბი­ლი­ა­ნი ყვა­ვილ­სა­ფა­რით და გრძელ მტე­ვა­ნა ყვა­ვი­ლე­დე­ბა­დაა შეკ­რე­ბი­ლი. ნა­ყო­ფი სამ­წახ­ნა­გო­ვა­ნი ცი­ლინ­დრუ­ლი ფორ­მის კო­ლო­ფაა. ოთა­ხის პი­რო­ბებ­ში ძა­ლი­ან იშ­ვი­ა­თად, ზამ­თარ­ში ყვა­ვის, ნა­ყო­ფი არ წარ­მო­იქ­მნე­ბა

სამკურნალო მცენარეები – ადო­ნი­სი

Adonisi

Adonis vernalis

(samkurnalo mcenareebi)




აღ­წე­რა

მრა­ვალ­წლი­ა­ნი ბა­ლა­ხო­ვა­ნი მცე­ნა­რეა ბა­ი­ა­სებ­რთა ოჯა­ხი­სა. მას მუ­ქი-წაბ­ლის­ფე­რი, მოკ­ლე, მსხვი­ლი ფე­სუ­რა და რამ­დე­ნი­მე ღე­რო აქვს. ღე­რო­ე­ბის სი­მაღ­ლე 40 სმ-ს აღ­წევს და სწორ­მდგო­მია, ხშირ­ფოთ­ლი­ა­ნი, ქვე­და ნა­წილ­ში შიშ­ვე­ლი. ზე­და ფოთ­ლე­ბი ფრთი­სებ­რგან­კვე­თი­ლია, ხო­ლო და­ნარ­ჩე­ნი ორ­გზის ფრთი­სებ­რგან­კვე­თი­ლი. ყვა­ვი­ლე­ბი ოქ­როს­ფე­რია და ფორ­მით ვარ­სკვლავს გავს. მა­თი სი­გა­ნე 6 სმ.-ს აღ­წევს. ნა­ყო­ფი ოვა­ლუ­რია, 20 მმ. სიგ­რძი­სა და 12 მმ. სი­გა­ნის. ყვა­ვის აპ­რილ­ში, ნა­ყო­ფი ივ­ნის­ში მწიფ­დე­ბა.

სამკურნალო მცენარეები – აბზინდა

Abzinda

Artemisia Absinthium


(samkurnalo mcenareebi)



აღ­წე­რა

აბ­ზინ­და მრა­ვალ­წლი­ა­ნი ბა­ლა­ხო­ვა­ნი მცე­ნა­რეა, სიგ­რძით 1 მ.-ს აღ­წევს და მო­ვერ­ცხლის­ფრო-მო­ნაც­რის­ფრო შე­ფე­რი­ლო­ბა აქვს. აბ­ზინ­და რთულ­ყვა­ვი­ლო­ვან­თა ოჯახს ეკუთ­ვნის. ახა­სი­ა­თებს ძლი­ე­რი სპე­ცი­ფი­კუ­რი სუ­ნი და მწა­რე გე­მო. ღე­რო სწორ­მდგო­მი და ზე­და ნა­წილ­ში და­ტოტ­ვი­ლია. ფე­სუ­რა მოკ­ლეა, და­ტოტ­ვი­ლი და ფეს­ვით ბო­ლოვ­დე­ბა. ფეს­ვთან გან­ლა­გე­ბუ­ლი ფოთ­ლე­ბი სამ­ჯერ ფრთი­სებ­რგან­კვე­თი­ლია, ღე­როს ფოთ­ლე­ბი _ ორ­ჯერ ფრთი­სებ­რგან­კვე­თი­ლი, ხო­ლო ზე­და ფოთ­ლე­ბი ფრთი­სებ­რია. წვრი­ლი, ყვი­თე­ლი ყვა­ვი­ლე­ბი 2,5-3,5 მმ. დი­ა­მეტ­რის ბურ­თი­სებრ კა­ლა­თებს ქმნი­ან, რომ­ლე­ბიც თა­ვის მხრივ საგ­ვე­ლა ყვა­ვი­ლე­დებს ქმნის.
ყვა­ვი­ლობს ივ­ლის-აგ­ვის­ტო­ში, თეს­ლი სექ­ტემ­ბერ-ოქ­ტომ­ბერ­ში მწიფ­დე­ბა. მცე­ნა­რე კარ­გად უძ­ლებს სი­ცი­ვეს და სიც­ხეს.


Âñ¸ íåîáõîäìîå äëÿ äâèæêà DLE