აღდგომა - Agdgoma

უდიდესი ქრისტიანული დღესასწაული, რომელიც აღინიშნება ახალი სტილით 4 აპრილსა და 8 მაისს შორის ქრისტესმკვდრეთით აღდგომასთან დაკავშირებით.

აღდგომის ზეიმი, უძველეს მესაქონლეთა და შემდეგ მიწათმოქმედთა საგაზაფხულო, საყოველთაო განახლების დღესასწაული, უშორესი ძირებით წარმართულ რელიგიებს უკავშირდება; უწინარეს ყოვლისა, ბუნების კვდომას და აღდგომას განასახიერებს. აღდგომას უძღვის 40–დღიანი მარხვა, საეკლესიო სამზადისი, აღსარება და ზიარება, ვნების კვირა. ესაა ზეიმთა ზეიმი, აღმნიშვნელი მესიის მოვლინებისა, რაზედაც მოსეს ხალხი ეგვიპტის მონობიდან თავის დაღწევის შემდეგ ოცნებობდა,

რასაც ბიბლიურიწინასწარმეტყველნი ქადაგებდნენ და რაც სინედრიონის ნებით ჯვარცმული ქრისტეს სახით განხორციელდა.

თავდაპირველად მხოლოდ ვნების დღეებს ზეიმობდნენ. მხოლოდ მე–4 საუკუნეში მიეცა აღდგომის დღესასწაულს თანამედროვე სახე.ნიკეის პირველმა მსოფლიო საეკლესიო კრებამ 325 წელს დაადგინა ზეიმის აღნიშვნა გაზაფხულის ბუნიობის მომდევნო კვირას, იუდეველთა პასექის დასასრულს, უთუოდ მისგან განცალკევებით და კვირის ბოლოს. ეს ხვდება ახალი სტილით 4 აპრილიდან 8 მაისამდე. ამიტომ განეკუთვნება აღდგომა მოძრავ დღესასწაულებს.

“დიდება მოთმინებასა შენსა, უფალო იესო”

გათენდა პარასკევი – დღე მზისქვეშეთში ყველაზე დიდი ბოროტმოქმედების აღსრულებისა…

ღამენათევი მაცხოვარი პილატესთან წაიყვანეს, რადგან მაშინ რომაელები ბატონობდნენ ისრაელში და მათ გარეშე სიკვდილით ვერ დასჯიდნენ ვერავის, პილატე კი რომის ხელისუფლების წარმომადგენელი გახლდათ.

სააღდგომო რიტუალები

სააღდგომოდ კვერცხის წითლად შეღებვა ერთ ძველ გადმოცემას უკავშირდება:

ამაღლებამდე იესო ქრისტემ თავისი მოწაფეები სხვადასხვა მხარეს გააგზავნა, რათა ადამიანებისთვის უფლის სასწაულებრივი აღდგომა ეხარებინათ. საქადაგებლად გაეშურა მარიამ მაგდალინელიც. იგი რომის იმპერატორ ტიბერიუსს ესტუმრა, საჩუქრად კვერცხი გაუწოდა და ახარა: “ქრისტე აღსდგა!” იმპერატორმა ქალს ეჭვით შეხედა და წამოიძახა: “როგორ შეეძლო მკვდარს აღმდგარიყო?! ეს ისევე დაუჯერებელია, როგორც ის, რომ ახლა ეს კვერცხი გაწითლდესო” – სიტყვა არ ჰქონდა დასრულებული, რომ კვერცხი მართლაც გაწითლდა. ამ დღიდან მოყოლებული ტრადიციად იქცა კვერცხის წითლად შეღებვა. კვერცხი მარადიული სიცოცხლის სიმბოლოა, მისგან ცოცხალი არსება ევლინება ქვეყანას. იესო ქრისტე კი სწორედ ჩვენი ცოდვებისათვის ეცვა ჯვარს და სიცოცხლე მოგვანიჭა, წითელი ფერი სიმბოლოა იმ სისხლისა, მაცხოვარმა ჩვენთვის რომ გაიღო.

სააღდგომო კვერცხი

სააღდგომო კვერცხი

გადმოცემის თანახმად, იესო ქრისტეს ზეცად ამაღლების შემდეგ მარიამ მაგდალინელი სახარების საქადაგებლად რომში ჩავიდა და ტიბერიუსს ეახლა. იმპერატორთან ძღვნის გარეშე მისვლა არ შეიძლებოდა. შეძლებულ მოქალაქეებს ძვირფასი საჩუქრები მიჰქონდათ, ხოლო ღარიბებს – ის, რისი საშუალებაც ჰქონდათ. მარიამ მაგდალინელმა, რომელსაც ქრისტეს რწმენის გარდა არაფერი ებადა, ტიბერიუსს ქათმის კვერცხი გაუწოდა და ახარა: “ქრისტე აღსდგა!” იმპერატორმა განაცხადა, მკვდრეთით აღდგომა ისევე შეუძლებელია, როგორც ამ კვერცხის გაწითლებაო. სიტყვა დამთავრებული არ ჰქონდა, რომ კვერცხმა ფერი იცვალა – სისხლისფერი გახდა.

აღდგომის დღესასწაულზე კვერცხების შეღებვის ტრადიციის შესახებ პირველ წერილობით ცნობას საბერძნეთის ქალაქ თესალონიკში, წმინდა ანასტასიას მონასტრის ბიბლიოთეკაში დაცული X საუკუნის ხელნაწერი გვაწვდის. ხელნაწერში მოყვანილი საეკლესიო წესდების ბოლოს ნათქვამია, რომ სააღდგომო ლოცვის შემდეგ აუცილებელია კვერცხისა და ყველის კურთხევის ლოცვის წაკითხვა. მოგვიანებით სააღდგომო კვერცხების დამზადება იუველირებმაც დაიწყეს. კარლ ფაბერჟეს სახელი დღემდე დეკორატიული სააღდგომო კვერცხების დამზადების ბრწყინვალე ხელოვნებასთან ასოცირდება. კვერცხები, რომლებშიც რთული დასაქოქი მექანიზმი იყო ჩამონტაჟებული, საიუველირო ხელოვნების სასწაულს წარმოადგენდა. თითოეული ნიმუში ინახებოდა სპეციალურ ფუტლიარში ან სეიფში და საჩვენებლად მხოლოდ აღდგომის დღესასწაულზე გამოჰქონდათ. ფაბერჟე არასოდეს აკეთებდა ასლს. მისი თითოეული ნამუშევარი განუმეორებელია. დღეისთვის ცნობილი 47 კვერცხიდან 10 მოსკოვში, კრემლში ინახება, 9 – ვიქტორ ვექსელბერგის კერძო კოლექციაში, 5 – ვირჯინიის შტატის გამოყენებითი ხელოვნების მუზეუმში, 3 – ინგლისის დედოფალ ელისაბედის კოლექციაში, 3 – ახალი ორლეანის მუზეუმში, 2-2 – შვეიცარიის, ბალტიმორისა და ვაშინგტონის მუზეუმებში, თითო-თითო – კლივლენდის მუზეუმსა და მონაკოს პრინცის კოლექციაში, დანარჩენი კი კერძო კოლექციებშია დაცული. 2 ნაკეთობის ადგილსამყოფელი უცნობია, მხოლოდ მათი ფოტოები არსებობს.

შევღებოთ კვერცხი

არსებობს კვერცხების შეღებვის მრავალი წესი. ჩვენ რამდენიმეს, შედარებით მარტივსა და ხელმისაწვ-დომს გაგაცნობთ. ყველაზე იოლია, შეიძინოთ კვერცხის სპეციალური საღებავი და შეფუთვაზე მითითებული წესისამებრ გამოიყენოთ. ალბათ, ყველამ იცის, რომ კვერცხს ხახვის ფურცლის ნახარშშიც ღებავენ. აგროვებენ რაც შეიძლება მეტ ხახვის ფურცელს (ბევრი მის მოგროვებას აღდგომამდე 1 თვით ადრე იწყებს) და კვერცხს მასში ხარშავენ. ხარშვა სასურველი ფერის მიღებამდე გრძელდება. არსებობს სხვაგვარი წესიც: ხახვის ფურცელი ადუღეთ ნახევარ საათს, შემდეგ გადაწურეთ. ნახარშში ჩააწყვეთ უკვე მოხარშული კვერცხი და ადუღეთ ნელ ცეცხლზე, ვიდრე სასურველ ფერს არ მიიღებს. ამ გზით უფრო თანაბარი შეფერილობა მიიღება.კვერცხი ხახვის მშრალი ფურცლითაც შეიძლება შეიღებოს. კვერცხი მოხარშეთ, შემდეგ ცხელ-ცხელს სათითაოდ შემოახვიეთ ხახვის მშრალი ფურცლები, გადაახვიეთ ნაჭერში და კიდევ 10 წუთს ადუღეთ. წყალს ძმარი დაამატეთ. კვერცხი მოოქროსფრო-მარმარილოსებრ ელფერს მიიღებს. თუ კვერცხს ოხრახუშის ფოთოლს დააფენთ და მაგრად შეახვევთ დოლბანდში, თქვენსსააღდგომო სუფრას მოხატული კვერცხი დაამშვენებს. კვერცხის მოხატვა სხვაგვარადაც შეიძლება: სველი კვერცხი ამოავლეთ მშრალ ბრინჯში, მაგრად შეახვიეთ დოლბანდში, რომ მარცვლები არ მოშორდეს და ჩვეულებრივი წესით შეღებეთ. ბავშვებს ძალიან მოსწონთ კვერცხების შეღებვა აკვარელის საღებავითა და ფუნჯით. საღებავი სწრაფად რომ გაშრეს, უნდა შეიღებოს უკვე მოხარშული, ჯერ კიდევ თბილი კვერცხი.

ხაჭოს პასკა - Khachos paska

ცომი:

ხაჭო 250 გრ.
კარაქი 50 გრ.
შაქარი 2/3 ჭიქა
მარილი 2/3 ჩ/კ.
კვერცხი 2 ც.
კვერცხის გული 1 ც.
ფქვილი 1 ჭიქა
ვანილი დანის წვერზე
ქიშმიში 70 გრ.
საფუარი 25 გრ.
რძე 1/4 ჭიქა.


მინანქარი:
კვერცხის ცილა 1 ც.
შაქრის პუდრა 1/3 ჭიქა
ლიმონის წვენი 1 ჩ/კ.

მომზადება:

ეს პასკა ჰგავს კექს, მაგრამ ისეთი ფხვიერი არ გამოდის. ძალიან გემრიელი და არომატული პასკაა. ამ ინგრედიენტებისგან გამოდის 3 პასკა. რძე გავათბოთ, დავამატოთ 1 ჩ/კ შაქარი, 1 ს/კ ფქვილი, საფუარი, ყველაფერი კარგად ავურიოთ. დავდგათ თბილ ადგილას,ან ცხელ წყალში სანამ მოცულობა არ გაიზრდება. ავთქვიფოთ 2 კვერცხი და 1 კვერცხის გული შაქართან ერთად. ხაჭო გავსრისოთ. ჩავასხათ გამდნარი კარაქი და ათქვეფილი კვერცხი. ჩავაყაროთ მარილი და ვანილი. ყველაფერი ავურიოთ. ჩავაყაროთ ფქვილი და ავურიოთ. ჩავყაროთ გარეცხილი და გამშრალებული ქიშმიში და შევზილოთ ცომი, ისე რომ ქიშმიში ყველგან განაწილდეს. უნდა გამოვიდეს წებოვანი ცომი. პასკის ფორმების ძირზე ჩავაფინოთ გამოჭრილი ქაღალდის რგოლები. გავანაწილოთ ცომი ფორმებში. ფორმები ჩავდგათ ცხელ წყალში, რომ ცომი კარგად ამოვიდეს. როცა წყალი გაცივდება შევცვალოთ ცხელი წყლით. ცომი უნდა 2-ჯერ გაიზარდოს მოცულობაში. ღუმელი გავაცხელოთ 200 გრადუსზე. პასკები გადავიტანოთ ღუმელში და დავტოვოთ 10 წუთით. ღუმელი ცოტათი შევაღოთ და პასკები დავაფაროთ ფოლგის ქაღალდით. 10 ჭუთის შემდეგ ჩავუწიოთ ტემპერატურა 180 გრადუსამდე და გამოვაცხოთ 40-50 წუთის განმავლობაში.

გავაკეთოთ მინანქარი:

ავთქვიფოთ კვერცხის ცილა შაქრის პუდრასთან ერთად. სურვილისამებრ შეიძლება ლიმონის წვენის დამატება. მასა უნდა გამოვიდეს თეთრი და წებოვანი. გამომცხვარ პასკას მაშინათვე მოვასხათ მინანქარი.

პასკა ზაფრანით - Paska zafranit

მასალა:


ფქვილი 1 კგ. (შესაძლებელია ცოტა დამატება)
საფუარი 18 გრ. (მშრალი)
ნაღები 250 მლ.
შაქარი 200 გრ.
კარაქი 50 გრ.
ზაფრანა 1 ჩ/კ.
მარილი 1/2 ჩ/კ.
ილი 1/2 ჩ/კ. (კარდამონი)
ბრენდი 50 მლ.
ქიშმიში 100 გრ.
ნებისმიერი ხილის ჩირი 100 გრ.
კაკალი 100 გრ. (გემოვნებით).

მომზადება:

ამ რეცეპტით გამოდის 2 საშუალო ზომის პასკა. ჩირის და კაკალის რაოდენობა შეიძლება შევამციროთ ან მოვუმატოთ, სურვილისამებრ. 2 საათით ადრე სანამ დავიწყებთ პასკის კეთებას, ზაფრანა ჩავალბოთ 50 მლ. არაყში ან რომში. ქიშმიში და ხილის ჩირი ასევე ჩავალბოთ ბრენდში და დავტოვოთ რამოდენიმე საათით. გავათბოთ 100 მლ. წყალი, დავამატოთ ნაღების მესამედი. ამ სითხეში გავხსნათ საფუარი. დავამატოთ 1 ს/კ შაქარი, 150გრ. ფქვილი და მოვზილოთ ცომი. დავდგათ თბილ ადგილას მინიმუმ 1 საათით. შაქრის ერთი ნაწილი შევურიოთ გამდნარ კარაქს და მეორე ნაწილი შევურიოთ კვერცხის გულებს. 1 საათის მერე როცა მასა გაფუვდა დავამატოთ კვერცხის გულები და კარაქი, რომლებიც ჩვენ მოვამზადეთ, ილი, დარჩენილი ნაღები, მარილი, ზაფრანა. ნელ-ნელა დავამატოთ გაცრილი ფქვილი და მოვზილოთ რბილი ცომი. ცომს დავაფაროთ პირსახოცი და დავდგათ თბილ ადგილას. ცომი უნდა ამოვიდეს 2-ჯერ. როცა ამოვა კიდევ ერთხელ მოვზილოთ და დავამატოთ კაკალი, ქიშმიში, ხილის ჩირი. კარგად ვურიოთ დაახლოებით - 10 წუთი. ფორმებს წავუსვათ კარაქი, დავაყაროთ ფქვილი და ჩავდოთ ცომი ფორმებში. დავდგათ სითბოში 40 წუთით რომ ამოვიდეს. გამოვაცხოთ 170 გრადუსზე დაახლოებით 40-50 წუთი. პირველი ნახევარი საათი ღუმელი არ გახსნათ, რომ არ ჩავარდეს ცომი. წავუსვათ პასკას მინანქარი. მინანქარს ვაკეთებთ კვერცხის ცილისგან და შაქრის პუდრისგან.

პასკა - Paska

მასალა:


500 მლ. რძე
5 კვერცხი
2 ჭიქა შაქარი
200გრ. კარაქი
1 კგ. ფქვილი
200 გრ. ქიშმიში
1 ჩ/კ. საფუარი
მწიკვი მარილი.


ლიმაი (არგენტინის მდინარე, სამხრეთ ამერიკა) - Limai (argentinis mdinare, samxret amerika)

ლიმაი - მდინარე არგენტინის პატაგონიის ჩრდილოეთ ნაწილში. გამოედინება ნაუელუაპის ტბიდან. მისი სიგრძე 380 კმ-ია. ქალაქ ნეუკენთან ერწყმის მდინარე ნეუკენს, რის შედეგადაც წამროიქმნება მდინარე რიო-ნეგრო.
ლიმაის წყალი ღრმა და სუფთაა. მდინარეზე აშენებულია რამდენიმე ჰიდროელექტროსადგური და დამბა.
ზოგიერთ ადგილას, მდინარის სანაპიროებზე პლაჟებია მოწყობილი. პოპულარულია თევზაობა.


Âñ¸ íåîáõîäìîå äëÿ äâèæêà DLE