ყავა - Yava

იცით თუ არა რომ, რაც უფრო ცუდ პირობებში იზრდება ყავა, მით უფრო გემრიელია მისი ნაყოფი.


ყავა — სასმელი (უმეტესად ცხელი), მზადდება ყავის ხის მოხალული მარცვლებისგან. კოფეინის შემცვლელობის გამო მასტიმულირებელ მოქმედებას ახდენს.
სიტყვა ყავა მომდინარეობს კაფა–დან — ეთიოპიის სამხრეთ–დასავლეთი ოლქის სახელწოდებიდან, სადაც ლეგენდის თანახმად პირველად აღმოაჩინეს ამ მცენარის მატონიზირებელი თვისებები.
არსებობს ყავის მარცვლების ორი ტიპი: არაბიკა – ტრადიციული ყავა, ითვლება უფრო გემრიელად, და რობუსტა – კოფეინით გაჯერებული, მომჟავო, გამოიყენება ხსნადი ყავის დასამზადებლად.

კენგურუ - Kenguru

იცით თუ არა, რომ ავსტრალიაში 57 000 000 კენგურუ ცხოვრობს.


კენგურუ - ჩანთოსანი ცხოველია


ზოოლოგიური ნიშნით კენგურუ ნამდვილი მხეცების ქვეკლასში გაერთიანებული ჩანთოსნების რიგის წარმომადგენელია. საერთოდ ჩანთოსნები (ამერიკული ოპოსუმების გარდა) გავრცელებულნი არიან ავსტრალიაში, ახალ გვინეასა და ახლომდებარე კუნძულებზე.

ჩანთოსნების რიგი აერთიანებს 9 გვარს და 200-მდე სახეობას. მათ შორის გვხვედბიან მწერიჭამიები, მტაცებლები და მცენარეჭამიები. ზომებით ისინი მკვეთრად განსხვავდებიან ერთმანეთისგან. მათი ტანის სიგრძე კუდის ჩათვლით შეიძლება მერყეობდეს 10სმ-დან (ჩანთოსანი თაგვი – კიმბერლი) 3მ-მდე (დიდი ნაცრისფერი კენგურუ).

ოჯახი – კენგურუ

თავდაპირველად თხრობას იმით დავიწყებ, რომ საკმაოდ საინტერესო ისტორია აქვს ამ ცხოველის სახელს. პირველად ეს სიტყვა გამოთქვეს კვისლენდის აბორიგენებმა. ეს მოხდა 1770 წელს. გემმა ,,ენდევორმა” დაზიანება მიიღოავსტრალიის აღმოსავლეთ სანაპიროს დიდ რიფზე. სანამ გემს არემონტებდნენ ჯეიმს კუკი და ჯოზეფ ბენფსი – ნატურალისტი და მეცნიერი ნაპირზე სანადიროდ გავიდნენ. მოგვიანებით კუკმა ადგილობრივებს კითხა, თუ რას უწოდებდნენ ისინი ცხოველს, რომელიც 2 ფეხზე ხტუნავდა. ამ დროს კუკმა ინგლისურად მიმართა: ,, Can you tell me!..” (შეგიძლიათ მითხრათ?) ეს სიტყვები ადგილობრივებმა თავისებურად გაიგონეს, გაიმეორეს და ასე უპასუხეს – კენ-გუ-რუ? იგივენაირად ჩაეკითხა კუკი, სწორედ გაიგო თუ არა, რაზედაც მან დასტური მიიღო. ასე და ამგვარად, გაფუჭებული ტელეფონის მეთოდით, ზრდილობიანი ინგლისური ფრაზიდან დაიბადა უკვე ყველასთვის კარგად ცნობილი სიტყვა – კენგურუ. არის კიდევ ერთი მოსაზრება: თითქოს კუკი კიდევ ერთხელ ჩაეკითხა და რაღაც კენგურუს მსგავსი უპასუხეს, რაც ავსტრალიურ ენაზე ნიშნავს ,,არ მესმის”. სამწუხაროდ, რომელი კენგურუები ნახეს მაშინ კუკმა და ბენქსმა ზუსტად ცნობილი არ არის.

მას შემდეგ 20 წელიც არ გასულა, რაც კუკის კვალდაკვალ ავსტრალიის ნაპირებს პირველი ბრიტანული ფლოტი მიადგა. და სწორედ მაშინ გუბერნატორმა და მისმა ოფიცრებმა მეფე გეორგ III-ეს გაუგზავნეს …. ცოცხალი კენგურუ. ათასობით ლონდონელი ესწრებოდა მის ნახვას, ათასობით აფიშა დაიბეჭდა, რომელიც ამცნობდა მოსახლეობას ახალი, ორიგინალური ცხოველის შესახებ. და ასე გაიცნეს ევროპელებმა ავსტრალიის ბინადარი.

[img=left]http://teaele.files.wordpress.com/2009/10/tree_kangaroo_e2.gif?w=241&h=300[/img]

ზომების მიხედვით კენგურუს ოჯახი შეიძლება დაიყოს 3-ად : 1. ყველაზე პატარები – კენგურუსნაირები; 2. საშუალო ზომის – ვალაბი; 3. ყველაზე დიდი – დიდი კენგურუ.

ხის კენგურუ კენგურუს ოჯახში ერთადერთი სახეობაა, რომელიც ხეზე ცხოვრობს. ზომით 60სმ-მდეა ყავისფერი ბეწვით. მას დღისით ძინავს და საკვებისა და წყლის მოსაძიებლად საღამოს დაბლა ჩამოდის. იკვებება ფოთლებითა და ლიანებით. საყვარელი საკვებია ტყის ხილი.

[img=right]http://teaele.files.wordpress.com/2009/10/750x-crvenovrati-valabi1.jpg?w=150&h=84[/img]

ტიპიური ვალაბი ანუ საშუალო კენგურუ ზოოლოგიური პარკების ძირითადი მკვიდრია.

გიგანტური კენგურუ – ავსტრალიის სავანების მკვიდრია. იგი ავსტრალიის ოფიციალური სიმბოლოა. მისი გამოსახულება ემუსთან ერთად გამოსახულია ავსტრალიის გერბზე. ხოლო ავსტრალიური დოლარის ერთ გვერდზე კი მარტო კენგურუს გამოსახულებაა.

ზომით ყველაზე დიდია სიგრძე კუდის ჩათვლით 3მ-მდე, ხოლო იწონის დაახლოებით 80კგ-ს.

საერთოდ კენგურუ არააგრესიული ცხოველია, განსაკუთრებულ შემთხვევებში იძულებულია თავი დაიცვას. ამ დროს ძირითადი იარაღი უკანა კიდურებია. ყველაზე საშიში მტერი კენგურუსთვის ქვიშის ბუზებია. ისინი მასიურად წვიმის მერე ჩნდებიან ხოლმე. ვრცელდებიან წყალსატევის გარშემო და წყლის დასალევად მისულ კენგურუს პირდაპირ თვალში უვარდებიან და ნაკბენის შემდეგ კენგურუ ბრმავდება. ახალგაზრდა კენგურუების მტერია ძაღლი დინგო, მელიები და მტაცებელი ფრინველები. ყველაზე საშიში მტერი კი არის ადამიანი, რომელიც ნადირობს მასზე ტყავისთვის, ხორცისთვის (იყენებენ მხოლოდ კუდს). მასზე ნადირობენ ძაღლი დინგოს დაგეშვით. მდევარი ძაღლებისგან კენგურუ თავს წყალში გადახტომით შველის. თავდაცვა სხვაგვარადაც იცის ნახტომის შემდეგ თითქოს წინა კიდურებით მიიხუტებს მოწინააღმდეგეს, დახრჩობის მიზნით.

გიგანტური კენგურუს 12 სახეობაა გავრცელებული. მათ შორის განსაკუთრებით ცნობილია დიდი ნაცრისფერი და დიდი წითური კენგურუები.

არ შეიძლება განსაკუთრებული ყურადღებით არ ავღნიშნოთ კენგურუს გამრავლების თავისებურება, გამრავლების პროცესზე დაკვირვება საკმაოდ ძნელი აღმოჩნდა მეცნიერერბისთვის. საბოლოოდ ეს ფაქტი გამოკვლეული იქნა XXსკ-ის 60-იან წლებში. იმის გამო ნაშიერი ძალიან პატარაა, მეცნიერებს გაუჩნდათ კითხვა: ხომ არ იბადებიან ისინი პირდაპირ ჩანთაში ,,ძუძუდან”? ამ წარმოდგენის თანახმად, თითქოს ნაშიერი იზრდება ძუძუზე მიმაგრებული, ისევე როგორც ვაშლი ხის ტოტზე. ცხადია დაუჯერებელია, მაგრამ ამის გამოკვლევა ძალინ რთული იყო.

XIX -ში მეცნიერებს სხვადასხვა მოსაზრება ჰქონდათ ამ საკითხთან დაკავშირებით. ეხლა კი თამამად შეგვიძლია აღვწეროთ თუ როგორ ყალიბდება, ვითარდება და შემდგომ იბადება ჩანთოსანის ნაშიერი.

ზოგიერთი კენგურუს ახალშობილი ნაშიერი სულ 750 მლგ-ს იწონის! 30 000-ჯერ ნაკლებს, ვიდრე დედამისი.



ჩანჩქერი-ცეცხლოვანი ცხენის კუდი - Chanchqeri - cecxlovani cxenis kudi

ბუნების ეს საოცრება კალიფორნიაში მდებარეობს და მისი ნახვა წელიწადში მხოლოდ რამდენიმე დღე შეიძლება. ყოველ თებერვალს ეს კლდეები ცეცხლოვან ჩანჩქერად იქცევა. ეს მზის ყვეთელი და წითელი სხივების არეკვლის შედეგია. წარმოდგენა ყველაზე ლამაზი მზის ჩასვლისასაა. მის გარშემო უამრავი ტურისტი იკრიბება ხოლმე.

ტყუპების ქალაქი - Tyupebis qalaqi

“ტყუპების ქალაქი” – სწორედ ასე მოიხსენიებენ ბრაზილიის ქალაქ კანდიდო გოდოის, სადაც არნახულად ბევრი ტყუპი ცხოვრობს და დღემდეც ტყუპების რეკორდული რაოდენობა იბადება. ქალაქის შესასვლელში ამ უცნაურობის შესახებ შესაბამისი წარწერა იუწყება: “სტუმარი მოულოდნელობისგან არ შეშინდეს, ჰალუცინაციები ხომ არ დამეწყოო”. კანდიდო გოდოიში ტყუპების მუზეუმიც მოქმედებს, რომელიც ქალაქის ღირსშესანიშნავ ადგილად არის მიჩნეული და ”ტყუპების სახლი” ჰქვია.


მფრინავი ჰოლანდიელი - Mfrinavi holandieli

ფრინავი ჰოლანდიელი არის გემი, რომელიც უკვე რამოდენიმე ასეული წელი შუა ზღვაში დადის, მაგრამ ნავსადგურამდე მიღწევას ვერ ახერხებს. ამ გემის კაპიტანი ეშმაკთან არის შეკრული და მას ძალიან დიდი წყევლა აწევს. თუ სხვა გემი შეხვდა მფრინავ ჰოლანდიელს მისგან გადადის რამოდენიმე კაცი და წერილებს ატანენ. ეს წერილები ეგრევე კედელზე უნდა გააკრან რათა გემი უბედურებაში არ მოყვეს. ეს ყველაფერი დაიწყო ერთ ჩვეულებრივ დღეს. ამ დღეს იყო საშინელი ამინდი, ისეთი ამინდი იყო რომ არც ერთ გემს ნავსადგრუიდან გასვლა არ შეეძლო. მფრინავი ჰოლანდიელის კაპიტანი კი მამაცი კაცი იყო და აუცილებლად მოინდომა ამ ამინდი ზღვაში გასვლა. შეკრიბა თავისი გუნდი და უბრძანა ყველა წაყოლოდა. გავიდნენ გარეთ, გააღწიე ნავსადგურს და მიხვდა კაპიტანი, რომ გადარჩენა შეუძლებელი იყო და დაიწყო ღმერთის და ამინდის ლანძღვა. გამოეცხადა ეშმაკი და შესთავაზა გარიგება: ,,მე შენ გადაგარჩენ და შენ შენი სული მომეცი, რომელიც მთელი საუკუნეები ზღვაში იტრიალებს’’. კაპიტანს ზღვა ძალიან უყვარდა და არც დაფიქრებულა ისე დათანხმდა. ამ დღიდან დაიწყო მისმა გემმა ზღვაში ხეტიალი ნავსადგურის ძიებაში, რომელიც დღემდე ვერ უპოვია. მე არვიცი რამდენად ეს ყველფერი სიმართლეს შეესაბამება. ეს ხომ ლეგენდაა და ყველა ლეგენდაში სიმართლის მარცვალია დამალული. . .
ეს გემი ძალზედ პოპულარული არის ეხლაც. არსებობს მისი სახელის ბევრი რამ მაგალითად: ოპერა, თეატრი, ტურისტული კომპანიები და სხვა ბევრი დაწესებულება. . .

თვალების საიდუმლო - Tvalis saidumlo

ამოცნობის პრინციპი, როგორიცაა: გულკეთილობა, მიმნდობლობა, ნერვოზული მდგომარეობა და იმპულსურობა. ზოგიერთი პიროვნული თვისებები გენეტიკურად დევს მათში, ამბობენ მეცნიერები. მეცნიერების მიერ ჩაფიქრებული ექსპერიმენტისათვის, მათ გადაიღეს მოხალისეთა თვალის ფერადი გარსის ფოტოები, ხოლო თავად მოხალისეებს კი დაურიგეს კითხვარები, მათი ხასიათის შესახებ.

შემდეგ მეცნიერებმა შეისწავლეს თვალის ფერადი გარსის რელიეფური მოხაზულობა. აღმოჩნდა რომ თუ თვალს ”ტეხილისებური” ჩანახატი აქვს, მისი მფლობელი-ნაზი, კეთილსინდისიერი, და ადვილად მიმნდობია. ხოლო მათ ვის თვალსაც მეტად ”დაზოლილი” ნახატი აქვს თვალის ფერად გარსში, უფრო ნერვოზული და იმპულსურები არიან.
მეცნიერები თვლიან რომ ადამიანის ხასიათის ჩამოყალიბება ხდება PAX6 გენით. წინამდებარე გამოკვლევებმა აჩვენეს, რომ ამ გენის მუტაცია იწვევს ადამიანში ადაპტაციის უნარის დაქვეითებას. ეს თეორია გამოიკვლია და დაამტკიცა მეცნიერთა ჯგუფმა, რომელსაც ხელმძღვანელობდა პროფესორი მეტტომ ლარსონი. ის ამბობს რომ მათი თეორია დამტკიცდა ნამდვილად, რომ მსგავსი ხასიათის მქონე ადამიანებს თვალის ფერადი გარსის მოხატულობაც მსგავსი აქვთ. ”თვალის ფერად გარსებს შორის სხვაობა, ეს არის თავისებური ბიომარკერი, რომელიც გამოხატავს სხვაობას ადამიანებს შორის” განაცხადა ლარსსონმა. პროფესორი ჯორჯ ფელდმანი, ფსიქოლოგიის ლექტორი Buckinghamshire Chilterns University College-ში, ამ ფენომენს საინტერესოდ მიიჩნევს. ჩატარებული კვლევები ამტკიცებენ, რომ ზოგიერთი პიროვნული ასპექტი დევს ადამიანში გენეტიკურად და ეს მნიშვნელოვანია შეგეძლოს ადამიანის ხასიათის ამოცნობა მისი თვალების მიხედვით. ჩანს რომ ძველ ანდაზას ”თვალები-სულის სარკეაო” საფუძვლად უდევს სოლიდური გენეტიკური ინფორმაცია. ასევე, პროფესორი ფელდმანი აღნიშნავს, რომ ზემოთმოხსენებული გამოკვლევა უმრავლეს შემთხვევაში უადვილებს სამართალდამცავ ორგანოებს სამსახურს. ისეთ აეროპორტებში როგორიცაა: სიტროუ, მანჩესტერი და გეტვიკი უკვე იყენებენ სკანირების მეთოდს, უსაფრთხოების მიზნით. მაგრამ პროფესორი ფელდმანი ამატებს, რომ ეს მეთოდი უნდა გამოყენებულ იქნას დიდი სიფრთხილით. წარმოიდგინეთ რა მოხდება თუ ხალხს დაიჭერენ მხოლოდ მათი თვალის ფერადი გარსის უცნაური მოხატულობის მიზეზით.

ინტერნეტი და პირველი... - Interneti da pirveli

21 სუკუნეში ტექნიკის განვითარებამ ბევრი რამ შეცვალა უფრო კონკრეტულად კი გააიოლა სხვადასხვა ქვეყნებს შორის ადამიანების ურთიერთობა. 1 წუთიანი ლოდინი skype-ში თქვენ საშუალებას მოგცემთ დაუკავშირდეთ თქვენთვის სასურველ ნებისმიერ ადამიანს საზღვარგარეთ: სამხრეთ აფრიკაში, იაპონიაში თუ ჩრდილოეთ ამერიკაში. როდესაც 17 საუკუნეში კონტაქტის დამყარებას ერთი თვე და მეტი ხანი სჭირდებოდა და დამოკიდებული იყო მალემსრბოლელზე და მის ცხენზე. საშუალებას მოგცემთ გააცნოთ თქვენი აზრი მთელ მსოფლიოს საკუთარი ბლოგის საშუალებით;ისაუბროთ პრობლემებზე, გაეცნოთ თქვენს თანატოლებს.

ინტერნეტი (Internet) არის "მსოფლიო-ქსელი", ერთმანეთზე მიერთებული კომპიუტერების საჯაროდ ხელმისაწვდომი ქსელი. ინტერნეტს, ზოგჯერ ეძახიან, უბრალოდ "ქსელს", ანუ ქსელთა ქსელს, სადაც მომხმარებლებს, თუ მათ აქვთ უფლებები, შეუძლიათ ნებისმიერი კომპიუტერიდან მიიღონ ინფორმაცია.

პირველი ი–მეილი:
Ray Tomlinson–მა გააგზავნა პირველი ი–მეილი 1971 წელს ასევე მან შემოიღო @–სიმბოლო მომხმარებლის სახელის გასარჩევად. ამ დროს ინტერნეტი საერთოდ არ არსებობდა, მაგრამ არსებობდა ARPANET.
პირველი დომეინი:

პირველი მობილური ინტერნეტ კავშირი იყო Nokia 9000 Communicator–ით. იგი გამოვიდა ფინეთში 1996 წელს. ამ დროს მობილურის საშუალებით ინტერნეტით სარგებლობა ძალიან ძვირი ღირდა. მაგრამ 1999 წელს NTT DoCoMo გაუშვა i-Mode–ი იაპონიაში, რაც ითვლება მობილური ტელეფონების ინტერნეტ სერვისის დაბადებათ.

პირველი საიტი: პირველი საიტი იყო info.cern.ch (1990 წელი). იგი შეიცავდა ინფორმაციას World Wide Web პროექტზე.

პირველი საძიებო სისტემა: საძიებო სისტემები სანამ WWW შეიქმებოდა მაინც არსებობდა მაგრამ ძალიან შეზღუდული იყო და მარტო გვერდის სახელებში ეძებდა. პირველი ვებ საძიებო სისტემა რომელიც მთლიანდ ტექსტში ეძებდა იყო WebCrawler რომელიც გაეშვა 1994 წელს.

პირველი გაყიდული ნივთი eBay-ზე: 1995 წელს როდესაც საიტი შეიქმნა თავიდან eBay–ს ერქვა AuctionWeb. პირველი გაყიდული ნივთი ამ საიტზე იყო გატეხილი ლაზერი იგი გაიყიდა 14.83 დოლარად. როდესაც eBay–ს დამფუძნებელმა Pierre Omidyar–მა მიწერა მყიდველს რომ ეს ლაზერი გატეხილი იყო, მან პასუხად მიიღო : “მე გატეხილი ლაზერების კოლექციონერი ვარ”.

პირველი ვიდეო YouTube–ზე: პირველი ვიდეო YouTube–ზე ატვირთული იყო YouTube–ის ერთ–ერთი დამფუძნებელის Jawed Karim–ის მიერ 2005 წლის 23 აპრილს. მისი სახელია “Me at the zoo” , ამ ვიდეოში იგი San Diego–ს ზოოპარკშია, ვიდეოს ხანგრძლივობაა 18 წამი.

პირველი სტატია Wikipedia–ზე: პირველი სტატია Wikipedia–ზე იყო ტესტ სტატია ტექსტით “Hello, World!”, იგი შექნა Wikipedia–ს დამფუძნებელმა Jimmy Wales–მა. ეს ტექსტი სამწუხაროდ უკვე წაშლილია. უძველესი გადარჩენილი სტატია Wikipedia–ზე არის ქვეყნების სია 16 იანვარი 2001 წელი.

უსწრაფესი ცხოველი მსოფლიოში - Yvelaze swrafi msoflioshi

მსოფლიოს უსწრაფესი ცხოველი, ყველასათვის კარგად ნაცნობი ლეოპარდია. ის აფრიკაში ბინადრობს და ამ ცხოველს 113 კმ/სთ სიჩქარის განვიტარება შეუძლია.

ყველაზე სწრაფი სპორტი მსოფლიოში - Yvelaze swrafi sporti msoflioshi

დიახ, ჩვენ ვიცით, რომ ნაოსნობა და ფორმულა ერთი უსწრაფესი სპორტებია, მაგრამ აქ სისწრაფე უშუალოდ ადამიანის ძალასა და ჩართულობაზე კი არა ძირითადად ტექნიკის გამართუილობასა და უნარზეა. მსოფლიოს ყველაზე სწრაფ სპორტად ესპანური, კერძოდ კი ბასკური ეროვნული სპორტი ჯაო ალაი ითვლება, რომელიც თავისი სათამაშო სტილით ძალიან წააგავს გოლფს. 2009 წელს კი ამ სპორტმა ყოველგვარი რეკორდი მოხსნა, როდესაც კანადელმა ჯეისონ ზუბაკმა ერთ ერთი მატჩის დროს ბურთს ტრადიციული ჯაი ალაის ჯოხი დაარტყა, ბურთმა კი 332 კმ/სთ სიჩქარე განავითარა.

მსოფლიოს უსწრაფესი ნავი (msoplios uswrafesi navi)

წყალზე პირველი სისწრაფის რეკორდი 1919 წელს 19 სექტემბერს კასეი ბოლდვინმა დაამყარა, როდესაც თავისი ნავი Hydrodome IV-ით 70,6 კილომეტრ საათში სიჩქარე განავითარა. დღეისათვის მსოფლიოს უსწრაფესი ნავიც XX საუკუნის 1970-იან წლებში ააწყვეს, 1978 წლის 8 ოქტომბერს აღნიშნულმა ნავმა სახელად The Spirit of Australia (ავსტრალიის სული) 511,1 კმ/სთ სიჩქარე განავითარა, ეს ავსტრალიის შტატ ახალი სამხრეთ უელსის სანაპიროსთან მოხდა და დღეისათვისაც ამ რეკორდის გამეორება ვერავინ შეძლო.


Âñ¸ íåîáõîäìîå äëÿ äâèæêà DLE