შავი ნაღველის რომანსი
განთიადს ეძებენ მამლები,
ნისკარტებს იქნევენ სოლებად,
როდესაც ბინდიან მთებიდან
ეშვება მზისფერი სოლედად.
სხეული – სპილენძის მორევი,
ფაშატის სუნთქვა და გესლია,
ძუძუნი – გრდემლია ორივე,
მრგვალ საგალობლებად კვნესიან.
სოლედად, მითხარი რა გინდა,
რას ეძებ, რატომ ვერ ისვენებ.
მე მინდა იგი, რაც მე მინდა,
მომეშვი და ნუღარ მიხსენებ.
მე მინდა შვება და ხალისი
და ჩემს გულს დავეძებ ისევე!
სოლედად, შენ ჩემი დარდი ხარ. . .
შმაგი და ავხორცი ფაშატი
მირბის და ბნელ ზღვაში ვარდება,
რომ იქვე მოკვდეს ან დაშავდეს.
ო, ზღვაზე ნუ მეტყვი ნურაფერს.
შავლეგა წუხილის ბალახი
კვლავ ხარობს მიწაზე, როდესაც
ნიავი აჟრჟოლებს ჭალაკებს.
სოლედად, დარდი შენ თვითონ ხარ,
ნაღველი მწარე და საშური,
შენ სტირი ლოდინის სიმწრისგან
მოგვრილი ლიმონის ნაჟურით.
დარიო? სიშმაგე მაწვალებს,
მე ვბორგავ სიგიჟის სახადით.
და მიწით მივათრევ ნაწნავებს
სამზადის კარიდან სახლამდე.
დარდიო? მივალ და მცვივდება
სურვილთა მღვივანი ფურცელი,
ო, ჩემი პერანგის შრიალი
და ყაყაჩოსფერი მუცელი
მტრედების ნაბანი ისხურე,
სიმშვიდით დაიწყე ზმორება,
ნანა და ნანინა, მზისფერო,
თვალები დახუჭე სოლედად.
იქ, დაბლა მდინარე ხმაურობს,
ცისა და ჩიტების ქარია
და გოგრის ყვითელი ყვავივლით
თავს იმკობს ნამგალა კალია.
ო, ბოშა ქალების ნაღველი,
ყოველღამ ცეცხლად რომ ანთია
დაკარგულ კალაპოტს მისტირის
და გზათა შორეულ განთიადს.
გიტარა
იწყება, იწყება:
გიტარა ქვითინებს.
რიჟრაჟის თასები
იმსხვრევა, იმსხვრევა...
ვის ძალუძს შეწყვიტოს
სიმების ის რხევა?!
ამაოდ დაშვრები.
გიტარა იტირებს.
მოთქმას მონოტონურს
წყლის ზარს შეადარებ.
სხვაგვარად არ ითქმის.
ან თითქოს ქვითინად
თოვლიან ველებზე
ქარი ქრის, ქარი ქრის.
შეუძლებელია მისი გაჩუმება
მშობელი შორეთი ეაბრეშუმება:
სამხრეთი და ცხელი ქვიშა სამხრეთული,
ამაოდ გგონია, ცრემლია დაელია:
ტირის, ენატრება თეთრი კამელია,
მიზანი, რომელსაც ვერ მიწვდა ისარი,
ანდა მკვდარი ჩიტი, რტოზე გარჩენილი.
გიტარა ტირის და, არც სხვები მღერიან:
ხუთი სატევარი გულზე დაჰღერია.
მთვარის რომანსი
შროშანის ქათქათა კაბით
სამჭედლოს ეწვია მთვარე,
და ბიჭი უყურებს ჩუმად
და ვეღარ აშორებს თვალებს.
თეთრ მკლავებს იშიშვლებს ურცხვად
და ოდნავ ნისლიან ცაში
ავხორცი და წმინდა მთვარე
თითბერის ძუძუებს აჩენს.
- ო, მთვარევ, გაიქეც, თორემ
სულ მალე ბოშები მოვლენ
და გამოადნობენ შენგან
ბეჭდებს და საყურის რგოლებს.
- პატარავ მომეშვი ახლა,
მე მინდა ცეკვა და ლხინი,
ბოშები როდესაც მოვლენ,
შენ გრდემლზე გნახავენ მძინარს.
- ო, ჩქარა, გაიქეც მთვარევ,
არ გესმის ფლოქვების ეხო?
უყუჩე პატარავ, კარგი,
კაბაზე ნუ მადგამ ფეხებს. . .
ველების შმაგ დოლზე უკრავს
ნალების ფიცხელი რკინა,
სამჭედლოს ვეება გრდემლზე
პატარას ნებივრად სძინავს.
მოჭუტულ თვალების ელვით
განათდა უეცრად შარა,
ბოშები გამოჩნდნენ გზაზე
ბრინჯაოს ზმანებას გვანან.
ო, როგორ აკივლდა ჭოტი,
დაბურულ ჭალების მთვარეს
ხელჩაკიდებული მიჰყავს. . .
სამჭედლოს ეზოში ისმის
ბოშების ტირილის ზარი,
და ოდნავ ნისლიან ცაში
მიდიან ბიჭი და მთვარე.
სხვისი ცოლი
ეს სანტიაგოს საღამოს მოხდა.
თითქოს უეცრად და უნებურად
ფარნები ჩაქრა და ჭრიჭინებმა
აანთეს ღამე წინანდებურად.
ბნელ შესახვევში მისი გულმკერდი
მე გავაღვიძე ხელის შევლებით
და ძუძუები აყვავდნენ უცებ,
ვით იასამნის თეთრი მტევნები.
მისმა ხაბარდამ გახამებულმა
შიშველი ტანი ვეღარ შეფუთნა
და აშრიალდა აბრეშუმივით,
თითქოს დასერა ასმა ბებუთმა.
დაუფერავნი ვერცხლის სევადით
ხეები გახდნენ უფრო მაღლები
და ცის შორეულ ჰორიზონტივით
მდინარის გაღმა ყეფდნენ ძაღლები.
როცა გამოვცდით მყუდრო მაყვლიანს
და ყრუ ძეძვნარებს, მე სველ სილაზე
გავშალე მისი დამძიმებული
და მოელვარე თმების სინაზე.
მან შემოიხსნა წელზე სარტყელი
და გაიხადა ჭრელი ფარაგი,
მე მოვისროლე ამოქარგული
ჩემი ჯუბაჩა და იარაღი.
არც ვარდის ფურცლებს და არც ნიჟარებს
არა აქვთ კანი ისე ნატიფი,
და მთვარიანში ისე არ ბრწყინავს
განათებული ყვითლად სათიბი.
გაელვებული სველი სინათლით
და ასხლეტილი ცივი შეხებით,
ბადეში გაბმულ კალმახებივით
არ მიკარებდნენ მისი ფეხები.
იმ დღეს სადაფის თეთრი ფაშატით
უბადლო გზებზე შეუსვენებლივ,
უუზანგებოდ და უაღვიროდ
მე ვიჯირითე შმაგი ჭენებით.
ნდომაკეთილი ჩვენი გაცნობა
მაბამს უსიტყვოდ და უქამანდოდ,
და როგორც მამრს და ვაჟკაცს შეჰფერის,
არ ვიტყვი იმას, რაც მან გამანდო.
როცა კოცნით და სილით მოსვრილი
წყლის ნაპირიდან წამოვიყვანე,
გზად ძეძვიანის მჭრელი დაშნები
ბასრი შეხებით ჩხვლეტდნენ სიღამეს.
ვით ნამდვილ ბოშას შეეფერაბ
მე უშურველი ვიყავ მისადმი
მრეში ატლასის დიდი ზარდახშა
ვაჩუქე ერთი ხელსაქმისათვის,
მაგრამ მე იგი არ შევიყვარე,
რადგან პასუხად სიტყვამისაგებს
არ მითხრა სხვისი ცოლი რომ იყო,
როცა მიმყავდა მდინარისაკენ.
განთიადს ეძებენ მამლები,
ნისკარტებს იქნევენ სოლებად,
როდესაც ბინდიან მთებიდან
ეშვება მზისფერი სოლედად.
სხეული – სპილენძის მორევი,
ფაშატის სუნთქვა და გესლია,
ძუძუნი – გრდემლია ორივე,
მრგვალ საგალობლებად კვნესიან.
სოლედად, მითხარი რა გინდა,
რას ეძებ, რატომ ვერ ისვენებ.
მე მინდა იგი, რაც მე მინდა,
მომეშვი და ნუღარ მიხსენებ.
მე მინდა შვება და ხალისი
და ჩემს გულს დავეძებ ისევე!
სოლედად, შენ ჩემი დარდი ხარ. . .
შმაგი და ავხორცი ფაშატი
მირბის და ბნელ ზღვაში ვარდება,
რომ იქვე მოკვდეს ან დაშავდეს.
ო, ზღვაზე ნუ მეტყვი ნურაფერს.
შავლეგა წუხილის ბალახი
კვლავ ხარობს მიწაზე, როდესაც
ნიავი აჟრჟოლებს ჭალაკებს.
სოლედად, დარდი შენ თვითონ ხარ,
ნაღველი მწარე და საშური,
შენ სტირი ლოდინის სიმწრისგან
მოგვრილი ლიმონის ნაჟურით.
დარიო? სიშმაგე მაწვალებს,
მე ვბორგავ სიგიჟის სახადით.
და მიწით მივათრევ ნაწნავებს
სამზადის კარიდან სახლამდე.
დარდიო? მივალ და მცვივდება
სურვილთა მღვივანი ფურცელი,
ო, ჩემი პერანგის შრიალი
და ყაყაჩოსფერი მუცელი
მტრედების ნაბანი ისხურე,
სიმშვიდით დაიწყე ზმორება,
ნანა და ნანინა, მზისფერო,
თვალები დახუჭე სოლედად.
იქ, დაბლა მდინარე ხმაურობს,
ცისა და ჩიტების ქარია
და გოგრის ყვითელი ყვავივლით
თავს იმკობს ნამგალა კალია.
ო, ბოშა ქალების ნაღველი,
ყოველღამ ცეცხლად რომ ანთია
დაკარგულ კალაპოტს მისტირის
და გზათა შორეულ განთიადს.
გიტარა
იწყება, იწყება:
გიტარა ქვითინებს.
რიჟრაჟის თასები
იმსხვრევა, იმსხვრევა...
ვის ძალუძს შეწყვიტოს
სიმების ის რხევა?!
ამაოდ დაშვრები.
გიტარა იტირებს.
მოთქმას მონოტონურს
წყლის ზარს შეადარებ.
სხვაგვარად არ ითქმის.
ან თითქოს ქვითინად
თოვლიან ველებზე
ქარი ქრის, ქარი ქრის.
შეუძლებელია მისი გაჩუმება
მშობელი შორეთი ეაბრეშუმება:
სამხრეთი და ცხელი ქვიშა სამხრეთული,
ამაოდ გგონია, ცრემლია დაელია:
ტირის, ენატრება თეთრი კამელია,
მიზანი, რომელსაც ვერ მიწვდა ისარი,
ანდა მკვდარი ჩიტი, რტოზე გარჩენილი.
გიტარა ტირის და, არც სხვები მღერიან:
ხუთი სატევარი გულზე დაჰღერია.
მთვარის რომანსი
შროშანის ქათქათა კაბით
სამჭედლოს ეწვია მთვარე,
და ბიჭი უყურებს ჩუმად
და ვეღარ აშორებს თვალებს.
თეთრ მკლავებს იშიშვლებს ურცხვად
და ოდნავ ნისლიან ცაში
ავხორცი და წმინდა მთვარე
თითბერის ძუძუებს აჩენს.
- ო, მთვარევ, გაიქეც, თორემ
სულ მალე ბოშები მოვლენ
და გამოადნობენ შენგან
ბეჭდებს და საყურის რგოლებს.
- პატარავ მომეშვი ახლა,
მე მინდა ცეკვა და ლხინი,
ბოშები როდესაც მოვლენ,
შენ გრდემლზე გნახავენ მძინარს.
- ო, ჩქარა, გაიქეც მთვარევ,
არ გესმის ფლოქვების ეხო?
უყუჩე პატარავ, კარგი,
კაბაზე ნუ მადგამ ფეხებს. . .
ველების შმაგ დოლზე უკრავს
ნალების ფიცხელი რკინა,
სამჭედლოს ვეება გრდემლზე
პატარას ნებივრად სძინავს.
მოჭუტულ თვალების ელვით
განათდა უეცრად შარა,
ბოშები გამოჩნდნენ გზაზე
ბრინჯაოს ზმანებას გვანან.
ო, როგორ აკივლდა ჭოტი,
დაბურულ ჭალების მთვარეს
ხელჩაკიდებული მიჰყავს. . .
სამჭედლოს ეზოში ისმის
ბოშების ტირილის ზარი,
და ოდნავ ნისლიან ცაში
მიდიან ბიჭი და მთვარე.
სხვისი ცოლი
ეს სანტიაგოს საღამოს მოხდა.
თითქოს უეცრად და უნებურად
ფარნები ჩაქრა და ჭრიჭინებმა
აანთეს ღამე წინანდებურად.
ბნელ შესახვევში მისი გულმკერდი
მე გავაღვიძე ხელის შევლებით
და ძუძუები აყვავდნენ უცებ,
ვით იასამნის თეთრი მტევნები.
მისმა ხაბარდამ გახამებულმა
შიშველი ტანი ვეღარ შეფუთნა
და აშრიალდა აბრეშუმივით,
თითქოს დასერა ასმა ბებუთმა.
დაუფერავნი ვერცხლის სევადით
ხეები გახდნენ უფრო მაღლები
და ცის შორეულ ჰორიზონტივით
მდინარის გაღმა ყეფდნენ ძაღლები.
როცა გამოვცდით მყუდრო მაყვლიანს
და ყრუ ძეძვნარებს, მე სველ სილაზე
გავშალე მისი დამძიმებული
და მოელვარე თმების სინაზე.
მან შემოიხსნა წელზე სარტყელი
და გაიხადა ჭრელი ფარაგი,
მე მოვისროლე ამოქარგული
ჩემი ჯუბაჩა და იარაღი.
არც ვარდის ფურცლებს და არც ნიჟარებს
არა აქვთ კანი ისე ნატიფი,
და მთვარიანში ისე არ ბრწყინავს
განათებული ყვითლად სათიბი.
გაელვებული სველი სინათლით
და ასხლეტილი ცივი შეხებით,
ბადეში გაბმულ კალმახებივით
არ მიკარებდნენ მისი ფეხები.
იმ დღეს სადაფის თეთრი ფაშატით
უბადლო გზებზე შეუსვენებლივ,
უუზანგებოდ და უაღვიროდ
მე ვიჯირითე შმაგი ჭენებით.
ნდომაკეთილი ჩვენი გაცნობა
მაბამს უსიტყვოდ და უქამანდოდ,
და როგორც მამრს და ვაჟკაცს შეჰფერის,
არ ვიტყვი იმას, რაც მან გამანდო.
როცა კოცნით და სილით მოსვრილი
წყლის ნაპირიდან წამოვიყვანე,
გზად ძეძვიანის მჭრელი დაშნები
ბასრი შეხებით ჩხვლეტდნენ სიღამეს.
ვით ნამდვილ ბოშას შეეფერაბ
მე უშურველი ვიყავ მისადმი
მრეში ატლასის დიდი ზარდახშა
ვაჩუქე ერთი ხელსაქმისათვის,
მაგრამ მე იგი არ შევიყვარე,
რადგან პასუხად სიტყვამისაგებს
არ მითხრა სხვისი ცოლი რომ იყო,
როცა მიმყავდა მდინარისაკენ.