მთლიანად მხოლოდ ორჯერ გავკოტრდი
მთლიანად მხოლოდ ორჯერ გავკოტრდი,
ორჯერვე ისიც შავი სამარის
წიაღ და ორჯერ მათხოვარივით
ვიდექ ღვთის კართან მიუსაფარი.
ორჯერ მოფრინდნენ ანგელოსები,
ამივსეს კუბო ყველა სიკეთით...
- ყოვლისმყვლეფელო, ბანკირო, მამავ,
მე უბედური კვლავ დავიქეცი!
ამანთო დიდმა სიხარულმა
ამანთო დიდმა სიხარულმა, დიდმა ხალისმა,
თუმცა, ზარალს და დარდს მიქადდა ბრძოლა ხვალისა.
თავს უქონელი და ღატაკი ნუგეშით ვიღლი,
მაინც გავბედავ და ყველაფერს ვანდობ
ერთ ტყორცნას
და გავიმარჯვებ! შესაძლოა, ვიმარჯვო როცა
ასე სუსტი და მერყევია სასწორი იღბლის.
სიცოცხლე მხოლოდ სიცოცხლეა, კვდომა კვდომაა;
ლხინი ლხინია, არსებობა არსის წვდომაა.
და თუ დავმარცხდი და დავეცი, უნდა ნაგვემმა
შევიგნო ის, რომ უავესი მექცა უტკბესად;
ძლეულთა გულში ძლევის ჟინი ვის დაუთესავს?
ვერ გაიმარჯვებ, თუ შეგიპყრო დიდმა ნაღველმა.
და თუ მე ვძლიე, ზარბაზანი იქუხებს ზღვაში,
ძველი სამრეკლო ზარის ზრიალს ფრთებივით გაშლის
და აღარასდროს მიჩუმდება ირგვლივ გუგუნი.
მეგონა, სხვა რამ მომიმზადა ზეცამ მაღალმა,
გამომაღვიძა ამ გრგვინვამ და ისე დამღალა,
ნეტავ, მძლიოს და დამანარცხოს მიწას უგონოდ.
განა იცი
განა იცი, რა თრგუნავდა მომაკვდავს?
გვერდში მზერა ვერ იგულა ქომაგთა,
არვინ ჰყავდა, რომ გაენდო ვარამი,
ტანჯვით მისულს საიქიოს კარამდე.
ან თუ იცი, რად შეიშნო სიმშვიდე,
თუ კვდებოდა, სუნთქვას რად არ იშლიდა?
სიკვდილისთვის იყო კარგი ამინდი
მზემ უნათა გზა უთენარ ღამემდე.
ვის უხმობდა, სახლეულს თუ შემოქმედს,
რას ამბობენ მოარული ხმები,
ან ნეტავი, გლოვის ზარს რად შემოჰკრეს,
თუკი სული განუტევა ნებით?
განა ფუჭი ნატვრა დარჩა დარდად?
ყვავილებმა არაფერი მითხრეს,
ჩავიმუხლე უკვე თითქმის მკვდართან,
მაგრამ კვნესის და ხროტინის გარდა
ვერაფერი გამაგონა იმ დღეს.
ეგებ სურდა, გაემხილა სახელი,
მშვენიერი, მაგრამ არგასამხელი,
მისი, ვისაც სხვისგან ვერ განასხვავებ,
ვინც იპარავს ძილში სულის ნამსხვრევებს.
მაშ, დამშვიდდა,
თუ შეიპყრო შიშმა?
მის ტრფობაში დიდი ცოდნა იშვა,
მას ხომ მხოლოდ სიყვარული ტანჯავდა
კრძალვით მისულს წუთისოფლის არჯალთან.
ელიზიუმი ძალზე ახლოა
ელიზიუმი ძალზე ახლოა,
გვერით, მეორე ოთახში იცდის
ყოველთვის, როცა გულით მოელი
ან ნეტარებას, ან მხოლოდ სიკვდილს.
რა ძლიერია ადამის შვილი,
ანდა ასეთ დროს რა გული უძლებს –
კარებთან უკვე ფეხისხმა ისმის,
კარები უნდა გაიღოს უცებ..
ერთხელ აკეთებს სული არჩევანს
ერთხელ აკეთებს სული არჩევანს
და გულის კარებს კეტავს,
ნუ ეძალები, მაინც დარჩება
ამ ქვეყანაზე კენტად.
მის წინ მეფეთა დგანან ეტლბი,
კარს კი არავის უღებს,
იმ კარის თაღქვეშ ვერ გაეტევი,
თუ არ დაისვრი მუხლებს.
ის ირჩევს მხოლოდ მდიდართ და ქებულთ,
და ყურადღებით ზაფრავს,
მერე კი მათი საფლავის ქვებით,
გმანავს გაჩენილ ნაპრალს.
ვეღარასოდეს ვიცხოვრებ შენთან
ვეღარასოდეს ვიცხოვრებ შენთან,
მე შენთან ყოფნა მღლის და მაოსებს
ასე მგონია, ჩემი სიცოცხლე
მტვრით შეთეთრებულ ზედა თაროზე
შემოუდიათ ფინჯანთა შორის,
იქ, სადაც მნათე მალავს გასაღებს
და მეჩვენება, თითქოს გამთელეს
და სამუდამოდ გადამასახლეს
იმ ფაიფურის მტვრიან ჭიქებში,
რომ მოიძულა დიასახლისმა
ასე გულით რომ უნდა გადაყრა
ძველი ჭურჭლის და ყიდვა ახლისა...
მე ვერ დავუცდი შენ გვერდით სიკვდილს,
ვერც შენი წასვლის ცდას ვერ ავიტან,
ნეტავ, ვინ იცის, როდის იქნება
მოვკვდე, ან თვითონ მომწყდე თავიდან!
ან ვით შევძლებდი განზე გადგომას
და შენი ცივი ბუნების ჭვრეტას,
გვამივით გრილი შენი სხეული
რა ცეცხლით უნდა გამეთბო, ნეტავ!
ვერც შენთან ერთად ავმაღლდებოდი
მაგ სახითა და ხმელი მუხლებით
ნირს წაუხდენდი ცაში წმინდანებს
და მაცხოვარსაც დაამწუხრებდი...
მინდა იცოდე, რომ შორი შუქი,
მონატრებული ჩემი თვალისთვის,
უშენოდ მეტად აელვარდება
და იკაშკაშებს მეტი ხალისით.
რატომ განგვსაჯა ასე სასტიკად
ზეცამ მაღალმა შენმა მსახურმა,
თავისი კარი, შენთვის გახსნილი
ჩემ წინ საჩქაროდ რად არ დახურა?
რად დამიბინდე თვალსაწიერი,
რად დამანახე სამყარო ცერად,
შენ ხომ იცოდი, აღარ შემეძლო
სამოთხის მდორე სიმშვიდის ცქერა?..
და თუ წარწყმდები, მეც გამოგყვები,
რომ გაგიკვალო გზა და სავალი
და ჯოჯოხეთის ჯურღმულებიდან
შენს საცხოვნებლად ლოცვას აღვავლენ.
და თუ დაგიხსნი, მე იქ დავრჩები,
დაე, გეენის შუქი მამკობდეს,
სადაც შენ არ ხარ, იმ ჯოჯოხეთში
მე დავიმკვიდრებ მზიან წალკოტებს.
ასე რომ, გვიჯობს, გავიყაროთ, ვიყოთ ცალ-ცალკე
შენ იქ და მე აქ,
და ჩვენ შორის კარებს დავკეტავ.
ჩვენ ვართ შორიშორს, ვით ორი ზღვა,
ვით ცა და მიწა
ვით გულმხურვალედ მლოცველი და
სასოწარკვეთა!
მაშინ დამღუპა
მაშინ დამღუპა, როს მეგონა გადამარჩინა,
როცა სამყარომ ჩემ გარშემო ზღუდე აღმართა,
როცა ალყაში მომაქცია ჟამთა აჩრდილმა
და შემიხუთა სული სუნთქვამ, ყელში გაჩრილმა,
როცა მომესმა გულგატეხილს მიწის სამანთან
ზღვის მოქცევათა საჩივარი უმისამართო.
დაბრუნებული შევიგრძნობ და იოლად ვმართავ
ჩემი სიცოცხლის დაკენტებულ, იდუმალ ნართავს!
თუმც მხდალ მეზღვაურს ეშინია შორეულ მიწის
და სასამართლოს მორცხვი მაცნე სირცხვილით იწვის
თავისი ხელით დალუქულ და დაბეჭდილ კართან!
სხვა დროს დავრჩები, დღეს დრო არა მაქვს,
ფერთა და ნივთთა შეცნობ-გაცნობის!
დაე, სამყარომ ჩემთვის არამმა
თვალდახუჭულს და ყურებდაცობილს
სხვა დროს მაცალოს ყოფნა და მოცდა,
უჩუმრად წასხმულ ჟამთა მეძებარს,
მე კიდევ დიდხანს დავრჩები, როცა
დროის ბორბალიც დაილეწება.
მე არავინ ვარ
მე არავინ ვარ! შენც მითხარი, თვითონ ვინა ხარ?
შენც არავინ ხარ! და გღლის ყოფის არარაობა.
ჩვენ ორს ეს ფუყე დედამიწა ვერ შეგვინახავს,
ჯობს გავეყაროთ წუთისოფელს ფლიდს და მზვაობარს.
რად არ მოსწყინდა ქვეყანაზე ყოფნა ვიღაცად
მას, ვისაც სხვათა სასეიროდ ბორგვა ეღირსა,
ვინც ამ ჭაობში ბაყაყივით მშიდად იღვაწა
და გამალებით მხარს უბამდა ყიყინს ქვეყნისას.
მე ვიმალები იმ თეთრ ყვავილში
მე ვიმალები იმ თეთრ ყვავილში
მკერდს რომ გიმშვენებს კრძალვით დილამდე,
შენ უნებლიეთ შინ არ გამიშვი
და დანარჩენი ზეცას მიანდე...
მე ვიმალები იმ თეთრ ყვავილში
კოკორს რომ გიშლის ჭკნობის სამანზე,
შენც უცაბედად გულს გადამიშლი
და მარტოობას გამილამაზებ.
მე მივაწოდე ღვინო უჩვევი
მე მივაწოდე ღვინო უჩვევი,
ფრთხილად დავულბე მშრალი ტუჩები,
და ჩუმად ვთხოვე, რომ დაელია.
დამსკდარ ბაგესთან ღვინოს მიიტანს,
წუთით დავტოვებ თავის ტკივილთან _
მისი ვარამის ცქერა ძნელია.
ვბრუნდები. მხვდება ჩუმი და ცივი
და ბაგეებზე შეყინულ ტკივილს
აღარ სჭირდება ღვინით მობანა.
უნდა გამეთბო, მიმეკრა გულთან,
მაგრამ სიკვდილით შებოჭილ კუნთებს
ვერ ჰკურნავს ჩემი ექიმობანა.
წავალ, სხვა მწყურვალს ვუშველო იქნებ
ვაჩუქებ ალერსს, ვაჩუქებ ფიქრებს,
რომ დავუამო დავრდომილს წყლული.
ამიტომ მუდამ თან დამაქვს ჭიქა!
ქარშიც და დარშიც, აქაც და იქაც,
ყველა მოგზაურს მოვუკლავ წყურვილს,
ვინც კი ოდესმე მთხოვს, დამაშვრალი:
«მწყურია, ღვინო შემომაშველე...»
და გაღვიძებას შეიცნობს სული.
მის სანახავად მიმავალო
მის სანახავად მიმავალო ჩემო ბარათო,
თან გაიყოლე დაფარული გულისწადილი,
ეგებ, ცხოვრების ყრუ სინტაქსი ისე გამართო,
რომ ჩემს სათქმელში აღარ დარჩეს სიტყვას ადგილი.
უამბე, როგორ მოვიწყინე გულგატეხილმა,
და სიჩქარეში დაბნეული ფეხს რომ ვითრევდი,
ნეტავ, გქონოდა თვალები, რომ თვითონ გეხილა,
რას აკაწრავდნენ შენს სხეულზე ჩემი თითები.
უთხარი მას, რომ ლამაზ წერილს ვერასდროს დავწერ,
რომ უმწეობამ სატკივარი გამიათასა,
რომ ყმაწვილივით უხეიროდ ვუხლართავ კვანძებს
დამსხვრეულ სულზე შემოჭერილ ხორცის არტაშანს.
ვიცი, დაქანცულს გული გწყდება, რომ სააღაპო
მწუხარება და სევდა მიგაქვს მასთან ვადამდე,
რომ მისი გული საბოლოოდ უნდა გააპო
და ვალმოხდილი სამუდამოდ უნდა დადუმდე.
ჩემო წერილო, გავისტუმრე ღამე შენამდე,
ძველი საათი დილას ხვდება წელმოწყვეტილი,
გემუდარები, წუხანდელი გვემა შემინდე
და მიმახვედრე, როდის დავსვა ბოლო წერტილი.
მერე დაგბეჭდავ, რომ ბეჭედი სხვისგან გმალავდეს,
რომ ჩემმა დამღამ გზაში ოდნავ მაინც გაგათბოს,
წადი, იჩქარე, რომ მიხვიდე მასთან ხვალამდე,
გზა მშვიდობისა, ბედნიერო ჩემო ბარათო!
მიცვალებამდე
მიცვალებამდე მე ორჯერ მოვკვდი,
ქვეყანას ორჯერ გამოესალმე
და მაინც დავრჩი, რომ უკვდავებას
შევგებებოდი როგორც მესამეს.
ჩემთვის ეს წუთიც, როგორც ის ორი,
უცხო არის და მიუწვდომელი –
ცას განშორებით გავიგებ მხოლოდ,
ჯოჯოხეთს მოვა რომელიც.
მუდამ მშიერი წლების მანძილზე
მუდამ მშიერი წლების მანძილზე,
ერთმა მზიანმა დღემ დამაპურა,
ხელისკანკალით ჭიქა ავივსე
ტუჩი დამსუსხა ღვინომ ზღაპრულმა,
თუმცა ვიცოდი უმალ აჭრიდა
ნაგუბარ ნაღველს სიმაძღრე ხვალის,
გამოვეტირე ღია ფანჯრიდან
მტვრიან ქუჩაში დარჩენილ ხალისს.
ხვალე ეს ხვავი უნდა მომბეზრდეს,
აღარ ვარ ერთი ლუკმის შემყურე
ბუნების მზიან დარბაზობებზე
მე რომ ვუყოფდი მშიერ ბეღურებს.
სიმდიდრე უჩვევს გულ-მკერდს მისერავს,
სულს მარტოობა დაღივით უჩანს,
მე ახლა თავს ვგძნობ ბარში, გზის პირას,
მთიდან გადმორგულ დაგვალულ ბუჩქად.
შიმშილს კი მიჰყავს გლახაკთა მოდგმა
იქ, სადაც ცათა სანახებია
ყველა გამვლელი, ვინც კართან მოდგა,
ვინც ირეკდა და არ გაღებია.
მუსიკოსები გააფთრებით ეომებიან
მუსიკოსები გააფთრებით ეომებიან
მდორე სიჩუმით გაჯერებულ ჰაერს სნებიანს
და ბრძოლის ჰანგი მოარული ქუჩაში შიშვლად
ცისკრის კიდეზე შეყოვნებულ ღამეს აღვიძებს
ქალაქის თავზე ჩამოჰგლიჯა ზეცას საკინძე
და გარიჟრაჟზე ცად ახალი სიცოცხლე იშვა
ის არც ჩიტია (არც ბუდე აქვს, არც საბუდარი),
არც მუსიკაა შებურული ბინდის სუდარით,
არც სიმღერაა, არც გუგუნი მთვარის დაირის,
არც ქადაგება მომნუსხავი, საამბიონე...
ის გზად ვარსკვლავებს წაიმძღვარებს, ვით ლამპიონებს
და შუადღემდე ქვეყნის ყველა კუნჭულს დაივლის.
ზოგმა იფიქრა, ცაში შუქთა ქორო მღეროდა,
ზოგსაც ეგონა, რბოლა იყო ციურ სფეროთა,
სინამდვილეში ის ხომ მხოლოდ ათინათია
გარდაცვლილ ბავშვთა, მამაკაცთა და ბანოვანთა;
ჩვენი იმ ქვეყნად ერთად შეყრის ჟამიც მოვა და
ყველას მის მბჟუტავ, მოვარდისფრო შუქზე დაგვთვლიან
რამდენი წელია
რამდენი წელია, დავტოვე სახლ-კარი
და ახლა გადმოსულს შორეულ მხარიდან
სახლში დაბრუნება სულ აღარ მახარებს
შინ უცხო სახეთა დანახვა არ მინდა.
მიჩხრიკეთ საქმენი გულგრილი მზერით და
სულზე მომაკერეთ დარდების არშია;
ეს მე გავიხიზნე მშობლიურ კერიდან
თუ ისევ შინ ვარ და გაქცევის ცდაში ვარ?
მკლავებზე სიმწრით ვგრეხ ნერვების ბაგირებს,
ფრთხილად შევიხედავ ჩამქრალ ფანჯარაში,
ის ხმაურიანი სიჩუმე მაკვირვებს
ოთახებს რომ იკლებს ველური თარეშით.
ხმელ-ხმელი სიცილით კვლავ ჩემს თავს დავცინი
რატომ შევუშინდი იმ კარებს, უკარებს?
წინ რომ გადამიდგა ბრგე კარისკაცივით,
და აღარ უსმინა ხვეწნას და მუქარას,
რკინის სახელური ხელივით ვუკოცნე
ქრთამივით ვტენიდი კლიტეში გასაღებს
და უცებ შევშინდი მივხვდი, რომ უეცრად
თუკი შინ შემიშვა, კვლავ დამატუსაღებს.
კარებს დავეხსენი, მხდალი და უნდილი
შიშით ყურს ვუგდებდი საკუთარ ფეხისხმას,
ჩემს სახლს გავეცალე დამფრთხალი ქურდივით
და შორით ჩამომდგარ წყვდიადს შევეხიზნე.
სანამ თვალები დამევსებოდა
სანამ თვალები დამევსებოდა
გულს მიხარებდა სივრცე ფერადი,
მეც მსგავსი ვიყავ სხვა არსებათა
თვალები მქონდა და ვერ ვხედავდი.
მაგრამ დღეს გულში ხმა დაილექა:
შენც გეჩუქება ზეცის თაღიო!
გული დაზაფრა მკერდის დილეგმა,
ცდილობს კლიტენი გამოარღვიოს
და მიიზიდოს მინდვრის კიდენი
და ვარსკვლავები, მზირალნი ციდან,
თან წარიტაცოს შუქი იმდენი,
ამ ბრმა თვალებით რამდენსაც ვზიდავ,
ცა დასერილი ფრინველთა გზებით
და გზა ასხმული ელვის ბაგირზე
და ანთებული ისეთი გზნებით,
რომ დაგამხობს და სიკვდილს გაღირსებს!
თუმცა კი მიჯობს სულის სიმშვიდე
და ჯდომა მქრქალი ფანჯრების მიღმა,
რომ სხვათა მსგავსად რუხი ნისლიდან
წყნარად ვუცქირო მზის ჩამქრალ ნიღაბს.
ღამეა ვრცელი
ღამეა ვრცელი და შავებში ჩაცმული,
არაფერს მოიხდენს ზინათად,
დაძონძილ ღრუბლიდან თითქოს უცაბედად
ბრჭყვიალა ვარსკვლავმა ინათა.
ქარმა დაარბია ყვითელი ფოთლები,
ბუჩქნარს შეუტია ახოდან,
ხმელი ნოემბერი ძვლების გასათბობად
სახლის საკვამურზე ახოხდა.
სოროს ვერ ელევა ამ ღამით ნადირი
და ქუჩის ტალახის ხავერდზე
გარეთ გაგდებული დამფრთხალი ქოფაკი
ძუნძულით თბილ ადგილს დაეძებს.
შენ კი დაბრმავდები კოცონის ყურებით
და ძველ სარწეველა სავარძელს
ფრთხილად მიაჩოჩებ გაჭვარტლულ ბუხართან
და ღამის საფიქრალს დაარწევ.
შემდეგ ნაფიქრალი საუბრად გექცევა
და ჩუმად გვერდითმყოფს მიმართავ,
ეტყვი: «ეს თქეში ხომ ახლოსაც ვერ მოვა
მაისის მადლიან წვიმასთან!»
ყველა სიცოცხლეს ერთი აქვს ბოლო
ყველა სიცოცხლეს ერთი აქვს ბოლო,
ძნელს თუ უდარდელს,
ადამის მოდგმას ძრწოლა და ბრძოლის
ჟინი მუდამ სდევს.
მე გულს ოცნების ლამაზ ნაფლეთთა
კონას მივუტან,
მათი დაჭკნობა ვეღარ გაბედა
ჟამმა ჯიუტმა.
დაგვცქერის ზეცის გუმბათი მყიფე
სამოთხის ზღურბლი;
მე ცისარტყელას ხალიჩად ვიფენ,
რომ შევწვდე ღრუბლებს.
თუგინდ დამღალოს ძნელმა აღმართმა
არ დავბრუნდები,
რაგინდ შორს იყოს წმინდა მამათა
ნავსაყუდელი.
და თუ წავხდი და ვიწვნიე მარცხი,
ჩემსას გავიტან
მარადისობა კვლავ ბევრჯერ მაცლის
ვცადო თავიდან.
რაა ხალისი
რაა ხალისი, თუ არა სულის
მიწიდან გაშლილ ზღვაზე გადასვლა
გაივლი სახლებს და გაგიტყუებს
მარადისობის სივრცე გზადაგზა.
ალბათ, ჩვენსავით მთებში გაზრდილი
ვერც მეზღვაური დამემოწმება
რა დიდი შვება და სიხარული
ახლავს მიწიდან პირველ მოწყვეტას.
ძვირფასი თვალი
ძვირფასი თვალი მივანდე თითებს,
და დავიძინე გულარხეინად
მწუხარე ქარი ღამეებს მითევს
და იცავს ჩემი ძილის ხეივანს.
ვიღვიძებ, თითებს ვაცეცებ შიშით
ტყუილად მქონდა იმედი ქართა,
სულ ყველაფერი მომპარეს ძილში
მოგონების და ტკივილის გარდა.
მთლიანად მხოლოდ ორჯერ გავკოტრდი,
ორჯერვე ისიც შავი სამარის
წიაღ და ორჯერ მათხოვარივით
ვიდექ ღვთის კართან მიუსაფარი.
ორჯერ მოფრინდნენ ანგელოსები,
ამივსეს კუბო ყველა სიკეთით...
- ყოვლისმყვლეფელო, ბანკირო, მამავ,
მე უბედური კვლავ დავიქეცი!
ამანთო დიდმა სიხარულმა
ამანთო დიდმა სიხარულმა, დიდმა ხალისმა,
თუმცა, ზარალს და დარდს მიქადდა ბრძოლა ხვალისა.
თავს უქონელი და ღატაკი ნუგეშით ვიღლი,
მაინც გავბედავ და ყველაფერს ვანდობ
ერთ ტყორცნას
და გავიმარჯვებ! შესაძლოა, ვიმარჯვო როცა
ასე სუსტი და მერყევია სასწორი იღბლის.
სიცოცხლე მხოლოდ სიცოცხლეა, კვდომა კვდომაა;
ლხინი ლხინია, არსებობა არსის წვდომაა.
და თუ დავმარცხდი და დავეცი, უნდა ნაგვემმა
შევიგნო ის, რომ უავესი მექცა უტკბესად;
ძლეულთა გულში ძლევის ჟინი ვის დაუთესავს?
ვერ გაიმარჯვებ, თუ შეგიპყრო დიდმა ნაღველმა.
და თუ მე ვძლიე, ზარბაზანი იქუხებს ზღვაში,
ძველი სამრეკლო ზარის ზრიალს ფრთებივით გაშლის
და აღარასდროს მიჩუმდება ირგვლივ გუგუნი.
მეგონა, სხვა რამ მომიმზადა ზეცამ მაღალმა,
გამომაღვიძა ამ გრგვინვამ და ისე დამღალა,
ნეტავ, მძლიოს და დამანარცხოს მიწას უგონოდ.
განა იცი
განა იცი, რა თრგუნავდა მომაკვდავს?
გვერდში მზერა ვერ იგულა ქომაგთა,
არვინ ჰყავდა, რომ გაენდო ვარამი,
ტანჯვით მისულს საიქიოს კარამდე.
ან თუ იცი, რად შეიშნო სიმშვიდე,
თუ კვდებოდა, სუნთქვას რად არ იშლიდა?
სიკვდილისთვის იყო კარგი ამინდი
მზემ უნათა გზა უთენარ ღამემდე.
ვის უხმობდა, სახლეულს თუ შემოქმედს,
რას ამბობენ მოარული ხმები,
ან ნეტავი, გლოვის ზარს რად შემოჰკრეს,
თუკი სული განუტევა ნებით?
განა ფუჭი ნატვრა დარჩა დარდად?
ყვავილებმა არაფერი მითხრეს,
ჩავიმუხლე უკვე თითქმის მკვდართან,
მაგრამ კვნესის და ხროტინის გარდა
ვერაფერი გამაგონა იმ დღეს.
ეგებ სურდა, გაემხილა სახელი,
მშვენიერი, მაგრამ არგასამხელი,
მისი, ვისაც სხვისგან ვერ განასხვავებ,
ვინც იპარავს ძილში სულის ნამსხვრევებს.
მაშ, დამშვიდდა,
თუ შეიპყრო შიშმა?
მის ტრფობაში დიდი ცოდნა იშვა,
მას ხომ მხოლოდ სიყვარული ტანჯავდა
კრძალვით მისულს წუთისოფლის არჯალთან.
ელიზიუმი ძალზე ახლოა
ელიზიუმი ძალზე ახლოა,
გვერით, მეორე ოთახში იცდის
ყოველთვის, როცა გულით მოელი
ან ნეტარებას, ან მხოლოდ სიკვდილს.
რა ძლიერია ადამის შვილი,
ანდა ასეთ დროს რა გული უძლებს –
კარებთან უკვე ფეხისხმა ისმის,
კარები უნდა გაიღოს უცებ..
ერთხელ აკეთებს სული არჩევანს
ერთხელ აკეთებს სული არჩევანს
და გულის კარებს კეტავს,
ნუ ეძალები, მაინც დარჩება
ამ ქვეყანაზე კენტად.
მის წინ მეფეთა დგანან ეტლბი,
კარს კი არავის უღებს,
იმ კარის თაღქვეშ ვერ გაეტევი,
თუ არ დაისვრი მუხლებს.
ის ირჩევს მხოლოდ მდიდართ და ქებულთ,
და ყურადღებით ზაფრავს,
მერე კი მათი საფლავის ქვებით,
გმანავს გაჩენილ ნაპრალს.
ვეღარასოდეს ვიცხოვრებ შენთან
ვეღარასოდეს ვიცხოვრებ შენთან,
მე შენთან ყოფნა მღლის და მაოსებს
ასე მგონია, ჩემი სიცოცხლე
მტვრით შეთეთრებულ ზედა თაროზე
შემოუდიათ ფინჯანთა შორის,
იქ, სადაც მნათე მალავს გასაღებს
და მეჩვენება, თითქოს გამთელეს
და სამუდამოდ გადამასახლეს
იმ ფაიფურის მტვრიან ჭიქებში,
რომ მოიძულა დიასახლისმა
ასე გულით რომ უნდა გადაყრა
ძველი ჭურჭლის და ყიდვა ახლისა...
მე ვერ დავუცდი შენ გვერდით სიკვდილს,
ვერც შენი წასვლის ცდას ვერ ავიტან,
ნეტავ, ვინ იცის, როდის იქნება
მოვკვდე, ან თვითონ მომწყდე თავიდან!
ან ვით შევძლებდი განზე გადგომას
და შენი ცივი ბუნების ჭვრეტას,
გვამივით გრილი შენი სხეული
რა ცეცხლით უნდა გამეთბო, ნეტავ!
ვერც შენთან ერთად ავმაღლდებოდი
მაგ სახითა და ხმელი მუხლებით
ნირს წაუხდენდი ცაში წმინდანებს
და მაცხოვარსაც დაამწუხრებდი...
მინდა იცოდე, რომ შორი შუქი,
მონატრებული ჩემი თვალისთვის,
უშენოდ მეტად აელვარდება
და იკაშკაშებს მეტი ხალისით.
რატომ განგვსაჯა ასე სასტიკად
ზეცამ მაღალმა შენმა მსახურმა,
თავისი კარი, შენთვის გახსნილი
ჩემ წინ საჩქაროდ რად არ დახურა?
რად დამიბინდე თვალსაწიერი,
რად დამანახე სამყარო ცერად,
შენ ხომ იცოდი, აღარ შემეძლო
სამოთხის მდორე სიმშვიდის ცქერა?..
და თუ წარწყმდები, მეც გამოგყვები,
რომ გაგიკვალო გზა და სავალი
და ჯოჯოხეთის ჯურღმულებიდან
შენს საცხოვნებლად ლოცვას აღვავლენ.
და თუ დაგიხსნი, მე იქ დავრჩები,
დაე, გეენის შუქი მამკობდეს,
სადაც შენ არ ხარ, იმ ჯოჯოხეთში
მე დავიმკვიდრებ მზიან წალკოტებს.
ასე რომ, გვიჯობს, გავიყაროთ, ვიყოთ ცალ-ცალკე
შენ იქ და მე აქ,
და ჩვენ შორის კარებს დავკეტავ.
ჩვენ ვართ შორიშორს, ვით ორი ზღვა,
ვით ცა და მიწა
ვით გულმხურვალედ მლოცველი და
სასოწარკვეთა!
მაშინ დამღუპა
მაშინ დამღუპა, როს მეგონა გადამარჩინა,
როცა სამყარომ ჩემ გარშემო ზღუდე აღმართა,
როცა ალყაში მომაქცია ჟამთა აჩრდილმა
და შემიხუთა სული სუნთქვამ, ყელში გაჩრილმა,
როცა მომესმა გულგატეხილს მიწის სამანთან
ზღვის მოქცევათა საჩივარი უმისამართო.
დაბრუნებული შევიგრძნობ და იოლად ვმართავ
ჩემი სიცოცხლის დაკენტებულ, იდუმალ ნართავს!
თუმც მხდალ მეზღვაურს ეშინია შორეულ მიწის
და სასამართლოს მორცხვი მაცნე სირცხვილით იწვის
თავისი ხელით დალუქულ და დაბეჭდილ კართან!
სხვა დროს დავრჩები, დღეს დრო არა მაქვს,
ფერთა და ნივთთა შეცნობ-გაცნობის!
დაე, სამყარომ ჩემთვის არამმა
თვალდახუჭულს და ყურებდაცობილს
სხვა დროს მაცალოს ყოფნა და მოცდა,
უჩუმრად წასხმულ ჟამთა მეძებარს,
მე კიდევ დიდხანს დავრჩები, როცა
დროის ბორბალიც დაილეწება.
მე არავინ ვარ
მე არავინ ვარ! შენც მითხარი, თვითონ ვინა ხარ?
შენც არავინ ხარ! და გღლის ყოფის არარაობა.
ჩვენ ორს ეს ფუყე დედამიწა ვერ შეგვინახავს,
ჯობს გავეყაროთ წუთისოფელს ფლიდს და მზვაობარს.
რად არ მოსწყინდა ქვეყანაზე ყოფნა ვიღაცად
მას, ვისაც სხვათა სასეიროდ ბორგვა ეღირსა,
ვინც ამ ჭაობში ბაყაყივით მშიდად იღვაწა
და გამალებით მხარს უბამდა ყიყინს ქვეყნისას.
მე ვიმალები იმ თეთრ ყვავილში
მე ვიმალები იმ თეთრ ყვავილში
მკერდს რომ გიმშვენებს კრძალვით დილამდე,
შენ უნებლიეთ შინ არ გამიშვი
და დანარჩენი ზეცას მიანდე...
მე ვიმალები იმ თეთრ ყვავილში
კოკორს რომ გიშლის ჭკნობის სამანზე,
შენც უცაბედად გულს გადამიშლი
და მარტოობას გამილამაზებ.
მე მივაწოდე ღვინო უჩვევი
მე მივაწოდე ღვინო უჩვევი,
ფრთხილად დავულბე მშრალი ტუჩები,
და ჩუმად ვთხოვე, რომ დაელია.
დამსკდარ ბაგესთან ღვინოს მიიტანს,
წუთით დავტოვებ თავის ტკივილთან _
მისი ვარამის ცქერა ძნელია.
ვბრუნდები. მხვდება ჩუმი და ცივი
და ბაგეებზე შეყინულ ტკივილს
აღარ სჭირდება ღვინით მობანა.
უნდა გამეთბო, მიმეკრა გულთან,
მაგრამ სიკვდილით შებოჭილ კუნთებს
ვერ ჰკურნავს ჩემი ექიმობანა.
წავალ, სხვა მწყურვალს ვუშველო იქნებ
ვაჩუქებ ალერსს, ვაჩუქებ ფიქრებს,
რომ დავუამო დავრდომილს წყლული.
ამიტომ მუდამ თან დამაქვს ჭიქა!
ქარშიც და დარშიც, აქაც და იქაც,
ყველა მოგზაურს მოვუკლავ წყურვილს,
ვინც კი ოდესმე მთხოვს, დამაშვრალი:
«მწყურია, ღვინო შემომაშველე...»
და გაღვიძებას შეიცნობს სული.
მის სანახავად მიმავალო
მის სანახავად მიმავალო ჩემო ბარათო,
თან გაიყოლე დაფარული გულისწადილი,
ეგებ, ცხოვრების ყრუ სინტაქსი ისე გამართო,
რომ ჩემს სათქმელში აღარ დარჩეს სიტყვას ადგილი.
უამბე, როგორ მოვიწყინე გულგატეხილმა,
და სიჩქარეში დაბნეული ფეხს რომ ვითრევდი,
ნეტავ, გქონოდა თვალები, რომ თვითონ გეხილა,
რას აკაწრავდნენ შენს სხეულზე ჩემი თითები.
უთხარი მას, რომ ლამაზ წერილს ვერასდროს დავწერ,
რომ უმწეობამ სატკივარი გამიათასა,
რომ ყმაწვილივით უხეიროდ ვუხლართავ კვანძებს
დამსხვრეულ სულზე შემოჭერილ ხორცის არტაშანს.
ვიცი, დაქანცულს გული გწყდება, რომ სააღაპო
მწუხარება და სევდა მიგაქვს მასთან ვადამდე,
რომ მისი გული საბოლოოდ უნდა გააპო
და ვალმოხდილი სამუდამოდ უნდა დადუმდე.
ჩემო წერილო, გავისტუმრე ღამე შენამდე,
ძველი საათი დილას ხვდება წელმოწყვეტილი,
გემუდარები, წუხანდელი გვემა შემინდე
და მიმახვედრე, როდის დავსვა ბოლო წერტილი.
მერე დაგბეჭდავ, რომ ბეჭედი სხვისგან გმალავდეს,
რომ ჩემმა დამღამ გზაში ოდნავ მაინც გაგათბოს,
წადი, იჩქარე, რომ მიხვიდე მასთან ხვალამდე,
გზა მშვიდობისა, ბედნიერო ჩემო ბარათო!
მიცვალებამდე
მიცვალებამდე მე ორჯერ მოვკვდი,
ქვეყანას ორჯერ გამოესალმე
და მაინც დავრჩი, რომ უკვდავებას
შევგებებოდი როგორც მესამეს.
ჩემთვის ეს წუთიც, როგორც ის ორი,
უცხო არის და მიუწვდომელი –
ცას განშორებით გავიგებ მხოლოდ,
ჯოჯოხეთს მოვა რომელიც.
მუდამ მშიერი წლების მანძილზე
მუდამ მშიერი წლების მანძილზე,
ერთმა მზიანმა დღემ დამაპურა,
ხელისკანკალით ჭიქა ავივსე
ტუჩი დამსუსხა ღვინომ ზღაპრულმა,
თუმცა ვიცოდი უმალ აჭრიდა
ნაგუბარ ნაღველს სიმაძღრე ხვალის,
გამოვეტირე ღია ფანჯრიდან
მტვრიან ქუჩაში დარჩენილ ხალისს.
ხვალე ეს ხვავი უნდა მომბეზრდეს,
აღარ ვარ ერთი ლუკმის შემყურე
ბუნების მზიან დარბაზობებზე
მე რომ ვუყოფდი მშიერ ბეღურებს.
სიმდიდრე უჩვევს გულ-მკერდს მისერავს,
სულს მარტოობა დაღივით უჩანს,
მე ახლა თავს ვგძნობ ბარში, გზის პირას,
მთიდან გადმორგულ დაგვალულ ბუჩქად.
შიმშილს კი მიჰყავს გლახაკთა მოდგმა
იქ, სადაც ცათა სანახებია
ყველა გამვლელი, ვინც კართან მოდგა,
ვინც ირეკდა და არ გაღებია.
მუსიკოსები გააფთრებით ეომებიან
მუსიკოსები გააფთრებით ეომებიან
მდორე სიჩუმით გაჯერებულ ჰაერს სნებიანს
და ბრძოლის ჰანგი მოარული ქუჩაში შიშვლად
ცისკრის კიდეზე შეყოვნებულ ღამეს აღვიძებს
ქალაქის თავზე ჩამოჰგლიჯა ზეცას საკინძე
და გარიჟრაჟზე ცად ახალი სიცოცხლე იშვა
ის არც ჩიტია (არც ბუდე აქვს, არც საბუდარი),
არც მუსიკაა შებურული ბინდის სუდარით,
არც სიმღერაა, არც გუგუნი მთვარის დაირის,
არც ქადაგება მომნუსხავი, საამბიონე...
ის გზად ვარსკვლავებს წაიმძღვარებს, ვით ლამპიონებს
და შუადღემდე ქვეყნის ყველა კუნჭულს დაივლის.
ზოგმა იფიქრა, ცაში შუქთა ქორო მღეროდა,
ზოგსაც ეგონა, რბოლა იყო ციურ სფეროთა,
სინამდვილეში ის ხომ მხოლოდ ათინათია
გარდაცვლილ ბავშვთა, მამაკაცთა და ბანოვანთა;
ჩვენი იმ ქვეყნად ერთად შეყრის ჟამიც მოვა და
ყველას მის მბჟუტავ, მოვარდისფრო შუქზე დაგვთვლიან
რამდენი წელია
რამდენი წელია, დავტოვე სახლ-კარი
და ახლა გადმოსულს შორეულ მხარიდან
სახლში დაბრუნება სულ აღარ მახარებს
შინ უცხო სახეთა დანახვა არ მინდა.
მიჩხრიკეთ საქმენი გულგრილი მზერით და
სულზე მომაკერეთ დარდების არშია;
ეს მე გავიხიზნე მშობლიურ კერიდან
თუ ისევ შინ ვარ და გაქცევის ცდაში ვარ?
მკლავებზე სიმწრით ვგრეხ ნერვების ბაგირებს,
ფრთხილად შევიხედავ ჩამქრალ ფანჯარაში,
ის ხმაურიანი სიჩუმე მაკვირვებს
ოთახებს რომ იკლებს ველური თარეშით.
ხმელ-ხმელი სიცილით კვლავ ჩემს თავს დავცინი
რატომ შევუშინდი იმ კარებს, უკარებს?
წინ რომ გადამიდგა ბრგე კარისკაცივით,
და აღარ უსმინა ხვეწნას და მუქარას,
რკინის სახელური ხელივით ვუკოცნე
ქრთამივით ვტენიდი კლიტეში გასაღებს
და უცებ შევშინდი მივხვდი, რომ უეცრად
თუკი შინ შემიშვა, კვლავ დამატუსაღებს.
კარებს დავეხსენი, მხდალი და უნდილი
შიშით ყურს ვუგდებდი საკუთარ ფეხისხმას,
ჩემს სახლს გავეცალე დამფრთხალი ქურდივით
და შორით ჩამომდგარ წყვდიადს შევეხიზნე.
სანამ თვალები დამევსებოდა
სანამ თვალები დამევსებოდა
გულს მიხარებდა სივრცე ფერადი,
მეც მსგავსი ვიყავ სხვა არსებათა
თვალები მქონდა და ვერ ვხედავდი.
მაგრამ დღეს გულში ხმა დაილექა:
შენც გეჩუქება ზეცის თაღიო!
გული დაზაფრა მკერდის დილეგმა,
ცდილობს კლიტენი გამოარღვიოს
და მიიზიდოს მინდვრის კიდენი
და ვარსკვლავები, მზირალნი ციდან,
თან წარიტაცოს შუქი იმდენი,
ამ ბრმა თვალებით რამდენსაც ვზიდავ,
ცა დასერილი ფრინველთა გზებით
და გზა ასხმული ელვის ბაგირზე
და ანთებული ისეთი გზნებით,
რომ დაგამხობს და სიკვდილს გაღირსებს!
თუმცა კი მიჯობს სულის სიმშვიდე
და ჯდომა მქრქალი ფანჯრების მიღმა,
რომ სხვათა მსგავსად რუხი ნისლიდან
წყნარად ვუცქირო მზის ჩამქრალ ნიღაბს.
ღამეა ვრცელი
ღამეა ვრცელი და შავებში ჩაცმული,
არაფერს მოიხდენს ზინათად,
დაძონძილ ღრუბლიდან თითქოს უცაბედად
ბრჭყვიალა ვარსკვლავმა ინათა.
ქარმა დაარბია ყვითელი ფოთლები,
ბუჩქნარს შეუტია ახოდან,
ხმელი ნოემბერი ძვლების გასათბობად
სახლის საკვამურზე ახოხდა.
სოროს ვერ ელევა ამ ღამით ნადირი
და ქუჩის ტალახის ხავერდზე
გარეთ გაგდებული დამფრთხალი ქოფაკი
ძუნძულით თბილ ადგილს დაეძებს.
შენ კი დაბრმავდები კოცონის ყურებით
და ძველ სარწეველა სავარძელს
ფრთხილად მიაჩოჩებ გაჭვარტლულ ბუხართან
და ღამის საფიქრალს დაარწევ.
შემდეგ ნაფიქრალი საუბრად გექცევა
და ჩუმად გვერდითმყოფს მიმართავ,
ეტყვი: «ეს თქეში ხომ ახლოსაც ვერ მოვა
მაისის მადლიან წვიმასთან!»
ყველა სიცოცხლეს ერთი აქვს ბოლო
ყველა სიცოცხლეს ერთი აქვს ბოლო,
ძნელს თუ უდარდელს,
ადამის მოდგმას ძრწოლა და ბრძოლის
ჟინი მუდამ სდევს.
მე გულს ოცნების ლამაზ ნაფლეთთა
კონას მივუტან,
მათი დაჭკნობა ვეღარ გაბედა
ჟამმა ჯიუტმა.
დაგვცქერის ზეცის გუმბათი მყიფე
სამოთხის ზღურბლი;
მე ცისარტყელას ხალიჩად ვიფენ,
რომ შევწვდე ღრუბლებს.
თუგინდ დამღალოს ძნელმა აღმართმა
არ დავბრუნდები,
რაგინდ შორს იყოს წმინდა მამათა
ნავსაყუდელი.
და თუ წავხდი და ვიწვნიე მარცხი,
ჩემსას გავიტან
მარადისობა კვლავ ბევრჯერ მაცლის
ვცადო თავიდან.
რაა ხალისი
რაა ხალისი, თუ არა სულის
მიწიდან გაშლილ ზღვაზე გადასვლა
გაივლი სახლებს და გაგიტყუებს
მარადისობის სივრცე გზადაგზა.
ალბათ, ჩვენსავით მთებში გაზრდილი
ვერც მეზღვაური დამემოწმება
რა დიდი შვება და სიხარული
ახლავს მიწიდან პირველ მოწყვეტას.
ძვირფასი თვალი
ძვირფასი თვალი მივანდე თითებს,
და დავიძინე გულარხეინად
მწუხარე ქარი ღამეებს მითევს
და იცავს ჩემი ძილის ხეივანს.
ვიღვიძებ, თითებს ვაცეცებ შიშით
ტყუილად მქონდა იმედი ქართა,
სულ ყველაფერი მომპარეს ძილში
მოგონების და ტკივილის გარდა.
