მე ვუერთდები ჩრდილებს საშინელს
მე ვუერთდები ჩრდილებს საშინელს,
შენ ეჭვობ, ფიქრი მიწას შორდება,
დღესთან შეხვედრა ისევ გაშინებს
და ვერ გრძნობ ღამის მოახლოებას.
ნუ ელი სიტყვებს ზეშთაგონებულს,
ვერ მივაღწიე ყრმობის მიზნამდე
და მშვიდად ვუცდი, როგორც ორეულს,
სიზმარს, რომელსაც მიწა მიმზადებს.
სთქვი, ოცნებებით როგორ ავენთო,
ამა სოფლიდან რაღას მოველი?
როცა არ გჯერა შენ, ერთადერთო,
ამ განწირული საგალობელის.
ერთვის სიბნელე სივრცეს სანატრელს,
გაქრა ტკივილი ფიქრის წყალობა,
შენ ხარ უკვდავი, მარად ანათებ
და არც გაფიქრებს წარმავალობა.
მე ბნელ ტაძარში შევდივარ კრძალვით
მე ბნელ ტაძარში შევდივარ კრძალვით,
წავიჩურჩულებ უბრალოდ ლოცვას,
ველი ხატებას მშვენიერ ქალის,
ბნელში სანთლები ციმციმებს როცა.
კარის ჭრიალი შემაკრთობს მყისვე,
მაღალ სვეტების ჩრდილი ვარდება
და შემომყურებს თვალებში ისევ
მხოლოდ სიზმარი, მისი ხატება.
ო, შევეჩვიე საოცარ სამოსს
ციურ მეუღლის, ღვთაებრივ ქალის,
მაღლა, კარნიზზე გაქცევას ლამობს
მისი სიზმარი, ღიმილი მკრთალი.
თრთიან სანთლები ფრთაშერუჯული,
ო, უწმინდესო, ახარებ მზერას,
არ მესმის შენი სუნთქვა, ჩურჩული,
მაგრამ, ძვირფასო, შენა ხარ, მჯერა.
ისევ მაშინებს შენთან შეხვედრა
ისევ მაშინებს შენთან შეხვედრა,
უშენობა კი უფრო მაშინებს,
სუყველაფერი, რასაც შევხედავ,
იდუმალდება ჩემთვის მაშინვე.
გზად აჩრდილები დიან ზმორებით
და მათ თვალებში თვლემის ნისლია,
მე ტაძრის კიბეს მივეკონები,
უკან მოხედვა არ შემიძლია.
მეხება ვიღაც, მერე მშორდება,
ვერ იხსომებენ ლანდებს თვალები,
ხმა შემომესმა მოულოდნელად
უკანასკნელი დასაფლავების.
ღრუბლიანი ცა ეხება მაღლობს,
ქრება ტაძარი, არ მოჩანს დიდხანს.
მე ვიცი, აქ ხარ, ძალიან ახლოს,
მაგრამ აქ არ ხარ, შენ ისევ იქ ხარ.
რარიგ მძიმეა კაცთა შორის ისე იარო
იქ დაიფერფლა ადამიანი
ფეტი
რარიგ მძიმეა კაცთა შორის ისე იარო,
ცრუობდე, თითქოს დაღუპული ჯერაც არა ხარ,
და ტრაგიკული ვნებებისგან დასმულ იარებს
მათ მოუთხრობდე, მომავლის რომ უწევთ დანახვა.
რომ კოშმარები მოიხილო ღამის საზარი,
გზა გამონახო უთავბოლო სვლაში ვნებისა,
რათა ფერგამკრთალ დაფიონში ხელოვნებისა
იმათ შეიცნონ დამღუპველი შენი ხანძარი.
10 მაისი 1910
მოედანს, ქვაფენილს, ფარანს და აფთიაქს
მოედანს, ქვაფენილს, ფარანს და აფთიაქს
ანათებს უაზრო და მკრთალი ნათელი,
სიცოცხლეს ამდაგვარს სიცოცხლე არ ჰქვია,
თუგინდა გაძელი კვლავ ერთი ამდენი.
დრო წავა და ისევ ყველაფერს თავიდან,
ყველაფერს თავიდან ცხოვრება მოიტანს...
არხებში მდინარის ციმციმებს ჭავლი და
კვლავ შუქი ეცემა ქუჩას და მოედანს.
ძერა
გაუთავებლად წრეებს რომ ხაზავს,
მდელოთა ზედა წრიალებს ძერა
და უკაცრიელ სათიბებს ზვერავს,
ქოხში შვილს დედა უმღერის ნაზად:
ჰა პური, აგერ, ჰა ძუძუ, წოვე,
იზარდე, დაცხრი, შენი გზა ჰპოვე.
წლები მიდიან, თუ ომი ჩემობს,
თუ ამბოხებში სოფლები იწვის,
შენ ისევ ის ხარ, ქვეყანავ ჩემო,
პატრონი ძველი, ნაგვემი მიწის.
როდემდე დედის მწუხარე მღერა?
როდემდე უნდა მძლავრობდეს ძერა?
22 მარტი 1916
რა საჭიროა
რა საჭიროა გემები, დაღლა,
კონცხი სიბნელემ წაშალა დღესაც,
მოცისფრო თოვლის ქსოვილზე ახლაც
პირობით ნიშანს ვკითხულობ შენსას.
ქარბუქში ისევ ისმის შენი ხმა,
სცვივათ ვარსკვლავებს ფერფლი ყინულის,
ღამით ნავები ბინდმა შენიღბა
და აღარაა ჩემთვის ხილული.
ჩემი ხვედრია, სხვას არას ვეძებ,
თოვლში და სუსხში უნდა ვიწვალო,
რომ სანაპიროს თოვლიან ველზე
ამ ქარიშხალში გარდავიცვალო.
რადგან არ მესმის ცოცხალი ბინდის,
მე რომ წამართვა შენი სხეული,
თოვლის სიზმარში ცხოვრება მიდის,
რომელშიც შენ ხარ გამომწყვდეული.
დივანის კუთხეში
თეთრი ბინდი. დანაცრული
ბუხარი.
სარკმლის მიღმა შუქი ქრება
მწუხარე.
ბედისწერა მიაქანებს
იალქნებს,
კვნესის წერო და დაღლილ ფრთებს
მიაქნევს.
ჩამქრალი მზე ახლა უფრო
შორს არი.
მე ვარ, გულო ღამეულო,
მგოსანი.
და რამდენსაც გინდა ზღაპარს
გიამბობ,
თავი რომელ ნიღაბს გინდა
მიანდო?
ხედავ, როგორ მიცურავენ
ლანდები,
ლანდებივით ჩვენც
გავუჩინარდებით,
მარტოსული მეც მდუმარე
გიცქერი
და მოწყდება ხელს ყვავილი
ცისფერი...
ჩუმად გადიან დღეები, წლები
ჩუმად გადიან დღეები, წლები,
უცნაურ სიზმარს დავეხსნა მინდა,
კვლავ შემომესმას ნაცნობი ხმები,
დრო გაქრეს, გულზე რომ მაწვა ბინდად.
იქ ვიღაც არის, სხივებში ჩანდა...
(ო, ისე, ზამთრის ღამით რომ ვნახე:
მავანის ლანდი ჩავლილი კართან
და უსწრაფესად გამქრალი სახე).
აი, მახვილი, მაგრამ არ მინდა...
ნეტა ეს ხელი ვინ დამიღალა...
მახსოვს, ვარსკვლავნი თვალმარგალიტად
ღამის ცაზე რომ გადაიყარა.
მავედრებელი სუსხი და შორით
ზღვა _ თოვლის ფრთებზე იწვა რომელიც,
შიში _ თვალთაგან გამონაჟონი,
ბებერი შიში შეუცნობელი.
სიტყვა? ო, არა! რა იყო მაშინ?
ბუნდოვანება, ნისლი ფარფატა,
თითქოს გუგუნი ისმოდა ზღვაში
და შორდებოდა მიწას თანდათან.
მღეროდა ბაგე, არ ვიცი, მაშინ
გავიდა წამი, წუთი თუ წლები?!
და მავთულები წიოდნენ ცაში,
გულისწამღები ისმოდა ხმები.
მოულოდნელად, მე მახსოვს მხოლოდ,
რომ შემომესმა უცხო ძახილი,
მეძახდა შორი ხმა: ese homo
და გამივარდა უცებ მახვილი.
გადახვეული მქონდა იარა,
რომ ძარღვებიდან სისხლს არ ედინა,
მე დავემონე ძახილს მთლიანად,
თან მხიარული შუქი მეფინა.
გამოვერკვიე, უკან დახევა
არა მჩვევია მონური თრთოლვით,
დაე, შემეხსნას ჭრელი სახვევი
და ცხელმა სისხლმა გაათბოს თოვლი.
შენ არასოდეს არ იქნები ჩემი ან სხვისი
შენ არასოდეს არ იქნები ჩემი ან სხვისი,
აი, რამ შემძრა და უფსკრულთან რისთვის მოვედი,
უძირო დღეთა სიმძიმისგან ვერავინ მიხსნის,
აი, რატომ ვარ შენი ტყვე და შენი პოეტი.
აქ ჩანს ქალური უარყოფის მკაცრი ნიშანი
და საოცარი სილამაზე მიუწვდომელი,
იქ უსასრულო სამყარონი გადაიშალა,
მოჟონავს სული ჰარმონიის შეუცნობელის.
იმღამინდელი ჩემი ღელვა, ბნელი დარბაზი, _
აი, საბრალოვ, რატომ ვფიქრობ და მედარდები,
აი, გზაში ვინ დამადევნა მზერა ლამაზი,
ვინ დამაეჭვა, ტყვედ მაქცია იმ მოლანდების.
თავისუფალო, შენ მიფრინავ და არას ითხოვ
და უორბიტო სივრცეების შენ ხარ ცთომილი,
შენთვის სამყარო მოწითალო კვამლია თითქოს,
იქ რაღაც იწვის, რაღაც შფოთავს შეუცნობელი.
და იმ ბრწყინვაში მომნუსხველი შენი ხმა ისმის,
მხოლოდ მუსიკა,
არც თანხმობა და არც ღალატი,
მხოლოდ მუსიკა,
არც წუხილი და არც ხალისი,
მეც ასეთი ვარ, მეყვარები, კარმენ, მარადის
ფარანი, ქუჩა და აფთიაქი
ფარანი, ქუჩა და აფთიაქი,
ყვითელი შუქი გულგამბზარავი;
ბევრიც გატეხე ღამე ცრიატი,
ასე იქნება, ხსნა აღარ არი.
მოკვდები, შეგძრავს ხმაური მქისე,
არხზე ყინულის ცივი კიაფი,
ჩაიძირება ბურუსში ისევ
ფარანი, ქუჩა და აფთიაქი.
სამწირველოში თუმც დროებით ვარ მიმალული...
ნ.გუნს
სამწირველოში თუმც დროებით ვარ მიმალული,
მაგრამ მეზრდება ფრთები თანდათან,
დრო მოვა, სხეულს დაივიწყებს ფიქრი ფარული,
მოულოდნელად გამოჩნდება სივრცე ქარქათა.
ვით ბედნიერი დღე შეხვედრის ცაა ნათელი,
გამჭვირვალეა მიუღწეველ სივრცის ნათება,
ხმას დამატკბობელს გაიგონებ და ჟრუანტელი
შემოგენთება, ბაგეები აგიყვავდება.
ვერ მოვასწარით წამოფრენა, რომ გზა დასრულდა,
ცეცხლი მოედო ფარს უმძიმესს და აბრიალდა,
დე, ბედისწერის უეცარი ნება აღსრულდეს
და მარტოდმარტო ჩაიფერფლოს გულში მთლიანად.
ისევ შევხვდებით, დამიფარავს ფარი ახალი,
არ მოიგონებს გული ჩემი ბებერ იარებს,
ხმას დამატკბობელს გაიგონებ და გამახარებ
და ჩემს სიყვარულს მარადიულს გაიზიარებ.
დრო მოვა, როცა გაზაფხული ზამთარს განდევნის,
მოულოდნელად გამოჩნდება სივრცე ქათქათა,
სამწირველოში ვიმალები, როგორც სანთელი,
მაგრამ მეზრდება უძლეველი ფრთები თანდათან
მე ვუერთდები ჩრდილებს საშინელს,
შენ ეჭვობ, ფიქრი მიწას შორდება,
დღესთან შეხვედრა ისევ გაშინებს
და ვერ გრძნობ ღამის მოახლოებას.
ნუ ელი სიტყვებს ზეშთაგონებულს,
ვერ მივაღწიე ყრმობის მიზნამდე
და მშვიდად ვუცდი, როგორც ორეულს,
სიზმარს, რომელსაც მიწა მიმზადებს.
სთქვი, ოცნებებით როგორ ავენთო,
ამა სოფლიდან რაღას მოველი?
როცა არ გჯერა შენ, ერთადერთო,
ამ განწირული საგალობელის.
ერთვის სიბნელე სივრცეს სანატრელს,
გაქრა ტკივილი ფიქრის წყალობა,
შენ ხარ უკვდავი, მარად ანათებ
და არც გაფიქრებს წარმავალობა.
მე ბნელ ტაძარში შევდივარ კრძალვით
მე ბნელ ტაძარში შევდივარ კრძალვით,
წავიჩურჩულებ უბრალოდ ლოცვას,
ველი ხატებას მშვენიერ ქალის,
ბნელში სანთლები ციმციმებს როცა.
კარის ჭრიალი შემაკრთობს მყისვე,
მაღალ სვეტების ჩრდილი ვარდება
და შემომყურებს თვალებში ისევ
მხოლოდ სიზმარი, მისი ხატება.
ო, შევეჩვიე საოცარ სამოსს
ციურ მეუღლის, ღვთაებრივ ქალის,
მაღლა, კარნიზზე გაქცევას ლამობს
მისი სიზმარი, ღიმილი მკრთალი.
თრთიან სანთლები ფრთაშერუჯული,
ო, უწმინდესო, ახარებ მზერას,
არ მესმის შენი სუნთქვა, ჩურჩული,
მაგრამ, ძვირფასო, შენა ხარ, მჯერა.
ისევ მაშინებს შენთან შეხვედრა
ისევ მაშინებს შენთან შეხვედრა,
უშენობა კი უფრო მაშინებს,
სუყველაფერი, რასაც შევხედავ,
იდუმალდება ჩემთვის მაშინვე.
გზად აჩრდილები დიან ზმორებით
და მათ თვალებში თვლემის ნისლია,
მე ტაძრის კიბეს მივეკონები,
უკან მოხედვა არ შემიძლია.
მეხება ვიღაც, მერე მშორდება,
ვერ იხსომებენ ლანდებს თვალები,
ხმა შემომესმა მოულოდნელად
უკანასკნელი დასაფლავების.
ღრუბლიანი ცა ეხება მაღლობს,
ქრება ტაძარი, არ მოჩანს დიდხანს.
მე ვიცი, აქ ხარ, ძალიან ახლოს,
მაგრამ აქ არ ხარ, შენ ისევ იქ ხარ.
რარიგ მძიმეა კაცთა შორის ისე იარო
იქ დაიფერფლა ადამიანი
ფეტი
რარიგ მძიმეა კაცთა შორის ისე იარო,
ცრუობდე, თითქოს დაღუპული ჯერაც არა ხარ,
და ტრაგიკული ვნებებისგან დასმულ იარებს
მათ მოუთხრობდე, მომავლის რომ უწევთ დანახვა.
რომ კოშმარები მოიხილო ღამის საზარი,
გზა გამონახო უთავბოლო სვლაში ვნებისა,
რათა ფერგამკრთალ დაფიონში ხელოვნებისა
იმათ შეიცნონ დამღუპველი შენი ხანძარი.
10 მაისი 1910
მოედანს, ქვაფენილს, ფარანს და აფთიაქს
მოედანს, ქვაფენილს, ფარანს და აფთიაქს
ანათებს უაზრო და მკრთალი ნათელი,
სიცოცხლეს ამდაგვარს სიცოცხლე არ ჰქვია,
თუგინდა გაძელი კვლავ ერთი ამდენი.
დრო წავა და ისევ ყველაფერს თავიდან,
ყველაფერს თავიდან ცხოვრება მოიტანს...
არხებში მდინარის ციმციმებს ჭავლი და
კვლავ შუქი ეცემა ქუჩას და მოედანს.
ძერა
გაუთავებლად წრეებს რომ ხაზავს,
მდელოთა ზედა წრიალებს ძერა
და უკაცრიელ სათიბებს ზვერავს,
ქოხში შვილს დედა უმღერის ნაზად:
ჰა პური, აგერ, ჰა ძუძუ, წოვე,
იზარდე, დაცხრი, შენი გზა ჰპოვე.
წლები მიდიან, თუ ომი ჩემობს,
თუ ამბოხებში სოფლები იწვის,
შენ ისევ ის ხარ, ქვეყანავ ჩემო,
პატრონი ძველი, ნაგვემი მიწის.
როდემდე დედის მწუხარე მღერა?
როდემდე უნდა მძლავრობდეს ძერა?
22 მარტი 1916
რა საჭიროა
რა საჭიროა გემები, დაღლა,
კონცხი სიბნელემ წაშალა დღესაც,
მოცისფრო თოვლის ქსოვილზე ახლაც
პირობით ნიშანს ვკითხულობ შენსას.
ქარბუქში ისევ ისმის შენი ხმა,
სცვივათ ვარსკვლავებს ფერფლი ყინულის,
ღამით ნავები ბინდმა შენიღბა
და აღარაა ჩემთვის ხილული.
ჩემი ხვედრია, სხვას არას ვეძებ,
თოვლში და სუსხში უნდა ვიწვალო,
რომ სანაპიროს თოვლიან ველზე
ამ ქარიშხალში გარდავიცვალო.
რადგან არ მესმის ცოცხალი ბინდის,
მე რომ წამართვა შენი სხეული,
თოვლის სიზმარში ცხოვრება მიდის,
რომელშიც შენ ხარ გამომწყვდეული.
დივანის კუთხეში
თეთრი ბინდი. დანაცრული
ბუხარი.
სარკმლის მიღმა შუქი ქრება
მწუხარე.
ბედისწერა მიაქანებს
იალქნებს,
კვნესის წერო და დაღლილ ფრთებს
მიაქნევს.
ჩამქრალი მზე ახლა უფრო
შორს არი.
მე ვარ, გულო ღამეულო,
მგოსანი.
და რამდენსაც გინდა ზღაპარს
გიამბობ,
თავი რომელ ნიღაბს გინდა
მიანდო?
ხედავ, როგორ მიცურავენ
ლანდები,
ლანდებივით ჩვენც
გავუჩინარდებით,
მარტოსული მეც მდუმარე
გიცქერი
და მოწყდება ხელს ყვავილი
ცისფერი...
ჩუმად გადიან დღეები, წლები
ჩუმად გადიან დღეები, წლები,
უცნაურ სიზმარს დავეხსნა მინდა,
კვლავ შემომესმას ნაცნობი ხმები,
დრო გაქრეს, გულზე რომ მაწვა ბინდად.
იქ ვიღაც არის, სხივებში ჩანდა...
(ო, ისე, ზამთრის ღამით რომ ვნახე:
მავანის ლანდი ჩავლილი კართან
და უსწრაფესად გამქრალი სახე).
აი, მახვილი, მაგრამ არ მინდა...
ნეტა ეს ხელი ვინ დამიღალა...
მახსოვს, ვარსკვლავნი თვალმარგალიტად
ღამის ცაზე რომ გადაიყარა.
მავედრებელი სუსხი და შორით
ზღვა _ თოვლის ფრთებზე იწვა რომელიც,
შიში _ თვალთაგან გამონაჟონი,
ბებერი შიში შეუცნობელი.
სიტყვა? ო, არა! რა იყო მაშინ?
ბუნდოვანება, ნისლი ფარფატა,
თითქოს გუგუნი ისმოდა ზღვაში
და შორდებოდა მიწას თანდათან.
მღეროდა ბაგე, არ ვიცი, მაშინ
გავიდა წამი, წუთი თუ წლები?!
და მავთულები წიოდნენ ცაში,
გულისწამღები ისმოდა ხმები.
მოულოდნელად, მე მახსოვს მხოლოდ,
რომ შემომესმა უცხო ძახილი,
მეძახდა შორი ხმა: ese homo
და გამივარდა უცებ მახვილი.
გადახვეული მქონდა იარა,
რომ ძარღვებიდან სისხლს არ ედინა,
მე დავემონე ძახილს მთლიანად,
თან მხიარული შუქი მეფინა.
გამოვერკვიე, უკან დახევა
არა მჩვევია მონური თრთოლვით,
დაე, შემეხსნას ჭრელი სახვევი
და ცხელმა სისხლმა გაათბოს თოვლი.
შენ არასოდეს არ იქნები ჩემი ან სხვისი
შენ არასოდეს არ იქნები ჩემი ან სხვისი,
აი, რამ შემძრა და უფსკრულთან რისთვის მოვედი,
უძირო დღეთა სიმძიმისგან ვერავინ მიხსნის,
აი, რატომ ვარ შენი ტყვე და შენი პოეტი.
აქ ჩანს ქალური უარყოფის მკაცრი ნიშანი
და საოცარი სილამაზე მიუწვდომელი,
იქ უსასრულო სამყარონი გადაიშალა,
მოჟონავს სული ჰარმონიის შეუცნობელის.
იმღამინდელი ჩემი ღელვა, ბნელი დარბაზი, _
აი, საბრალოვ, რატომ ვფიქრობ და მედარდები,
აი, გზაში ვინ დამადევნა მზერა ლამაზი,
ვინ დამაეჭვა, ტყვედ მაქცია იმ მოლანდების.
თავისუფალო, შენ მიფრინავ და არას ითხოვ
და უორბიტო სივრცეების შენ ხარ ცთომილი,
შენთვის სამყარო მოწითალო კვამლია თითქოს,
იქ რაღაც იწვის, რაღაც შფოთავს შეუცნობელი.
და იმ ბრწყინვაში მომნუსხველი შენი ხმა ისმის,
მხოლოდ მუსიკა,
არც თანხმობა და არც ღალატი,
მხოლოდ მუსიკა,
არც წუხილი და არც ხალისი,
მეც ასეთი ვარ, მეყვარები, კარმენ, მარადის
ფარანი, ქუჩა და აფთიაქი
ფარანი, ქუჩა და აფთიაქი,
ყვითელი შუქი გულგამბზარავი;
ბევრიც გატეხე ღამე ცრიატი,
ასე იქნება, ხსნა აღარ არი.
მოკვდები, შეგძრავს ხმაური მქისე,
არხზე ყინულის ცივი კიაფი,
ჩაიძირება ბურუსში ისევ
ფარანი, ქუჩა და აფთიაქი.
სამწირველოში თუმც დროებით ვარ მიმალული...
ნ.გუნს
სამწირველოში თუმც დროებით ვარ მიმალული,
მაგრამ მეზრდება ფრთები თანდათან,
დრო მოვა, სხეულს დაივიწყებს ფიქრი ფარული,
მოულოდნელად გამოჩნდება სივრცე ქარქათა.
ვით ბედნიერი დღე შეხვედრის ცაა ნათელი,
გამჭვირვალეა მიუღწეველ სივრცის ნათება,
ხმას დამატკბობელს გაიგონებ და ჟრუანტელი
შემოგენთება, ბაგეები აგიყვავდება.
ვერ მოვასწარით წამოფრენა, რომ გზა დასრულდა,
ცეცხლი მოედო ფარს უმძიმესს და აბრიალდა,
დე, ბედისწერის უეცარი ნება აღსრულდეს
და მარტოდმარტო ჩაიფერფლოს გულში მთლიანად.
ისევ შევხვდებით, დამიფარავს ფარი ახალი,
არ მოიგონებს გული ჩემი ბებერ იარებს,
ხმას დამატკბობელს გაიგონებ და გამახარებ
და ჩემს სიყვარულს მარადიულს გაიზიარებ.
დრო მოვა, როცა გაზაფხული ზამთარს განდევნის,
მოულოდნელად გამოჩნდება სივრცე ქათქათა,
სამწირველოში ვიმალები, როგორც სანთელი,
მაგრამ მეზრდება უძლეველი ფრთები თანდათან
