არაქისი, ანუ როგორც უწოდებენ მიწის ან ჩინური თხილი – ერთწლიანი, ბალახოვანი, ტოტებიანი მცენარეა პარკოსნების ოჯახიდან. ამ მცენარეს ბუჩქის მსგავსი ან დაფენილი ღერო აქვს, ნაყოფი ყვავილობის შემდეგ მიწაში იზრდება, ამიტომაც ეძახიან მას მიწის თხილს.
არაქისის ნაყოფი ფორმით აბრეშუმის ჭიის პარკს გავს, რომლის ნაჭუჭის ქვეშ 1-დან 5-მდე გულია (პარკი). ეს პარკები 50%-მდე ცხიმს შეიცავს, ამიტომაც მიწის თხილი მეტად ძვირფას ზეთოვან კულტურებს მიეკუთვნება.
არაქისისგან მზადდება ძალიან გემრიელი არაქისის ჰალვა. მიწის თხილი ფართოდ გამოიყენება საკონდიტრო წარმოებაში არა მხოლოდ ჰალვის, არამედ კიდევ ბევრი პროდუქციის დასამზადებლად. არაქისის გული იჭმება ნედლად და მოხალული. მიწის თხილი ნებისმიერ გამოვლინებაში გემრიელი და ნოყიერი პროდუქტია.
ფისტაშკები
მოხალული, მარილიანი ფისტაშკები ძალიან გემრიელი სასუსნავია.
ეს მცენარე ველური სახით, ძირითადად შუა აზიაში იზრდება. მის მოსავალს ივლისის ბოლოს და აგვისტოს დასაწყისში იღებენ. მომწიფების შემდეგ ფისტაშკების ყველა ნაყოფი ერთდროულად არ იხსნება, ამიტომაც ეს პროდუქტი დამატებით გადამუშავებას საჭიროებს.
ფისტაშკები იჭმება ნედლი სახით, გამოიყენება საკონდიტრო წარმოებაში როგორც შიგთავსის ნაწილი და ასევე ძეხვის წარმოებაში – ფისტაშკებს ზოგიერთი ტიპის შემწვარი, ფარშირებული ძეხვის უმაღლესი სორტის დასამზადებლად იყენებენ.
წაბლი
საჭმელი წაბლის ნაყოფი გარეგნულად დიდ, ორივე მხრიდან შეჭყლეტილ, ზოგჯერ კი სრულიად პრიალა დიდ თხილს გავს, რომელსაც თხელი, მუქი ყავისფერი ნაჭუჭი აქვს.
წაბლის გული მსხვილი, თეთრი და ოდნავ მოტკბოა. ის იჭმება შემწვარი, მოხარშული და უმი სახითაც. შეწვის დროს წაბლის ნაყოფი აუცილებლად უნდა დახვრიტოთ, რათა არ გასკდეს. წაბლი გამოიყენება საკონდიტრო წარმოებაში და ასევე ყავის სასმელებს დასამზადებლადაც.
ტკბილი ნუში
ტკბილი ნუში ფართოდ გამოიყენება კულინარიაში, განსაკუთრებით ტკბილი კერძების, ორცხობილების, ტორტებისა და ღვეზელების დასამზადებლად. ნუშის გულში ბევრი ცხიმი (55%-მდე) და აზოტოვანი ნივთიერებებია (20%-ზე მეტი).
კედრის წიპწიპო
კედრის წიპწიპო კედრისებრი ფიჭვის ხის თესლია. კედრის წიპწიპოს გულისგან ძალიან ძვირფასი ზეთი მიიღება. არსებობს ორი სახის – წვრილი და მსხვილი წიპწიპო.
კაკალი
კაკალი მომწიფების საწყის სტადიაზე, როცა მისი გული ჯერ კიდევ რძიანია, უმდიდრესია C ვიტამინით, ამიტომაც მას ვიტამინების შემცველი პრეპარატების დასამზადებლად იყენებენ. სიმწიფის ამ პერიოდშივე კაკლისგან მზადდება უგემრიელესი მურაბა. მოწეული კაკალი ძალიან ნოყიერია, მის შემადგენლობაში 55% ცხიმები და 15% ცილებია. ფართოდ გამოიყენება კულინარიაში.
თუ კაკალი ზედმეტად გამოშრა და თავისი ჩვეული გემო დაკარგა, ის ნაჭუჭიანად 5-6 დღე უნდა ჩადოთ ოდნავ მარილიან წყალში. წყალი ნაჭუჭიდან კაკლის გულამდე ჩავა და მის კონსისტენციასა და გემოს აღადგენს.
friday.ge