მასპინძელი მოგვიყვა, რომ ცხოვრებისეული დაძაბულობებისაგან განსატვირთად ამ ბაღში მისი მეგობრები ხშირად მოდიან და მისი გამრჯე ხელებით შექმნილი სილამაზით ტკბებიან. ყველა მცენარე ქალბატონ ეკას საკუთარი ხელით აქვს დარგული და გახარებული. როგორც თავად აგვიხსნა, ზოგი აჩუქეს, ზოგი კალმით გაახარა, ზოგიც უბრალოდ ბუნებაში ყოფნის დროს შეამჩნია, მოეწონა, წამოიღო და საკუთარ ბაღში დარგო. კორპუსის წალკოტში არაქართული წარმოშობის უნიკალური მცენარეებიც დაგვხვდა.
პირველი კითხვა რომელიც მასპინძელს დავუსვით ასეთი იყო: ყველა მცენარეს თავისებური მოვლა სჭირდება და ამას სპეციალისტების დაუხმარებლად როგორ ხვდებითო? მისი თქმით, ეს ცოდნა მცენარეების სიყვარულს და მათზე დაკვირვებას თავისით მოაქვს.
ეკა გიუაშვილი: - ყვავილები ბავშვობაშიც მქონდა, მერე სახლში მიწა არ მინდოდა მქონოდა და ყვავილების მოშენება შევწყვიტე. საბერძნეთში რომ წავედი, ვნახე აივნები, რომლებიც ყვავილებში იყო ჩაფლული. მაშინ ვიფიქრე, რომ მეც ასე უნდა გამელამაზებინა ჩემი აივანი. ჩამოვედი თუ არა, ქოთნებში ყვავილების მოშენება დავიწყე. პირველად პალმა „იუკა“ მოვიტანე. უზარმაზარი ხე იყო, მაგრამ გადამიტყდა, თუმცა პატარა „შვილები“ ამოიყარა. მერე სხვა ყვავილებიც გაჩნდა ჩემს აივანზე.
ყველას სახელი არ ვიცი. „საგოვნიკიც“ ჩემი ბაღის პირველი ათეულის მცენარეა. ის რთულად იზრდება. თბილისში ყვავილების ირანული ბაზრობა გაიმართა და იქ ვიყიდე ,ძალიან პატარა იყო. სასწაული მცენარეა. ზემოდან რომ ამოსდის ფოთლები, ამავდროულად ქვედა ფოთლები უხმება. გამხმარი ფოთლების რიგს თუ დათვლით, ამით მცენარის წლოვანებას გაიგებთ. ჩემი „საგოვნიკი“ 15 წელზე მეტისაა.
- ყვავილებისთვის მიწას ყიდულობთ?
- მიწას არ ვყიდულობ, შავი და ნოყიერი მიწა სოფელ მანავიდან მომაქვს. გაზაფხულზე კი ყვავილებს სასუქით ვრწყავ. ყვავილებს მიწას არ ვუცვლი და ვერც ვუფხვიერებ, რადგან ბევრ ქოთანში დიდ მცენარეებთან ერთად პატარები ყვავილები, ანდაც დეკორატიული ბალახი მაქვს ჩარგული. პატარა მცენარეები როცა იზრდება დიდ ქოთნებში გადამაქვს. ჩემს ბაღში ყველა მცენარეს სიდიდით „სურნელოვანმა დრაცენამ“ გაასწრო. ერთხელ როცა აივანზე გამოვედი, ლიმნის ფანტასტიური სუნი ვიგრძენი. გამიკვირდა, რადგან ლიმონი მაშინ არ ყვაოდა. აქვე გეტვით, რომ რამდენიმე ლიმონი მაქვს. ერთ წელს ორ ლომონს ერთად 58 ცალი საკმაოდ გემრიელი ნაყოფი ესხა. აღმოჩნდა, რომ ლიმნის სული აქვს დრაცენას ყვავილსაც, როგორც ჩანს სურნელოვანი დრაცენაც ამიტომ შეარქვეს. დრაცენას პატარა ტოტი ახლობელმა მომცა და ასე გავახარე. მანდარინი და ფორთოხალი არ მაქვს და მინდა რომ ისიც გავზარდო.
- ეტყობა მარჯვე ხელები გაქვთ, თქვენი დარგული ყველა მცენარე ასე კარგად რომ ხარობს?!
- ყველა მცენარე წვალებით მაქვს გახარებული და გაზრდილი. „საგოვნიკს“ ერთხელ პატარა კვირტი შევამჩნიე, რომელიც მოვჭერი და მიწაში ჩავრგე. არ ვიცოდი რა მოხდებოდა. ორი წელი ველოდებოდი და ბოლოს გაიხარა. ყველა ყვავილი გაზაფხულსა და ზაფხულში არ ყვავის, ზოგს ზამთარშიც გამოაქვს ყვავილები და ამიტომ, ჩემი ბაღი სულ ყვავის. სამი ფერის „ბუგენვილი“ მაქვს _ სტაფილოსფერი, ჟოლოსფერი და მალინისფერი. მისი ტოტები ბოდრუმიდან ჩამოვიტანე და გავახარე. ვარდების უმრავლესობაც კალმით მაქვს გახარებული. ერთ-ერთი ვარდი რომელიც გვიან შემოდგომამდე ყვავის, ჰოლანდიიდან ჩამოტანილი ვარდის კალმით გავამრავლე.
ულამაზესი თეთრი ფერის ველური იები კი, ბეთანიის ტყიდან წამოვიღე. ერთი ძირი მოვთხარე და გავახარე, მაგრამ მერე თავისით გამრავლდა. მისი შვილები სხვადასხვა ქოთნებში გადავანაწილე.
- ერთ ქოთანში ჩარგული რამდენიმე სახის მცენარე ერთმანეთს საკვებსა და წყალს არ ართმევს?
- დიდ ქოთანში, მაღალ მცენარესთან დაბალი ცუდად თავს არ გრძნობს. კაქტუსი და წვრილფოთლიანი მცენარე, რომლის სახელიც არ ვიცი, როდუსიდან წამოვიღე. წვრილფოთლოვანს იქ სარეველა მცენარედ იცნობენ, თუმცა მის ნაყოფს ჭამენ. ჩემთან ჯერ არ აყვავებულა და არც ნაყოფი მოუსხამს. პატარა ფოთოლი წამოვიღე და ასე გავახარე. ჩემი ბაღის ერთ-ერთ მცენარეს, რომელიც „კალანჰოეს“ ჰგავს, „უდანო ქირურგს“ ეძახიან. ის ალოეზე ეფექტურია, რადგან არაჩვეულებრივად კურნავს ჩირქოვან ანთებებს. მის ხორციან ფოთოლს თხელ ფენას აცლიან და წყლულოვან ადგილზე იკრავენ. ის თავს უყრის ანთებას და ისე ამოაქვს ჩირქი, გაჭრა აღარ ჭირდება. ერთხელ, სოფელში, ბავშვებს სტაფილოკოკური ინფექცია გადაედოთ და ამით მოვურჩინეთ. ამ მიზნით მას ოჯახში ახლაც ხშირად ვიყენებთ. ბავშვს ორი წლის წინ სტაფილოკოკური ფურუნკული ჰქონდა, ქირურგთან წავიყვანეთ და მან გაჭრა გვირჩია. მერე ამ მცენარის ფოთოლი დავადეთ და გაჭრა აღარ დასჭირდა ისე მოურჩა. „უდანო ქორურგი“ საკმაოდ ასაკოვანია, 15 წლის ვიყავი როცა ქოთანში გავახარეთ და მას შემდეგ ყვავის.
- ზამთარში, აივანზე თქვენი მცენარეები თავს ცუდად არ გრძნობენ? კორპუსის ბოლო სართულზე ქარიც უფრო მეტად იგრძნობა და ეს არ აზიანებს?
- რა თქმა უნდა, ქარიც და მზეც ცუდად მოქმედებს მცენარეებზე. ღია გადახურვა მაქვს და მკვეთრი მზეც არ მოსწონთ, მაგრამ შესაბამისი მოვლით ვუხანგრძლივებ სიცოცხლეს. ყველა მცენარეს ვაკვირდები და ისე ვუვლი. ზამთარში ყინვაგამძლე მცენარეებს აივანზე ვტოვებ, სითბოს მოყვარულები კი სახლში შემაქვს.
ამას წინათ ჩემი მეგობარი მესტუმრა შვილთან ერთად და 500-მდე მცენარე დათვალეს. ქოთნის იები დიდ მცენარეებთან მაქვს ჩარგული. მას ბევრი წყალი არ უყვარს და ასეთ მდგომარეობას კარგად ეგუება. ყავის ხეებიც მაქვს, ერთ-ერთს ამჟამად ნაყოფიც ასხია.
- ყვავილების გაჩუქება თუ გიყვართ?
- როცა ვატყობ ადამიანს, რომ ყვავილი უყვარს და ვიცი, აუცილებლად მიხედავს, მას ვჩუქნი. პატარა ჩითილებიც მაქვს ჭიქებში გახარებული და ასეთებს, ძირითადად ვარიგებ. ჩემი ბაღი ყველას ისე მოწონს, ეს „სენი“ მათაც გადაედო. ყველა ჩემი ახლობელი ყვავილებს ახარებს. ყვავილების სიყვარული ძალიან გადამდები ყოფილა.
- როგორც ვიცი თერაპევტი ბრძანდებით, მუშაობთ და ამდენ ყვავილს როდის უვლით?
- ეს არის ჩემი განტვირთვა, საღამოს საათებში სულ ამ ბაღში ვარ და ვისვენებ, როცა მათ დავტრიალებ. ზაფხულში ცხადია უფრო მეტი მოვლა, წყლის დასხმა უნდა, ზამთარში კი, როცა ბუნება იძინებს და გარეთ ნაკლები ყვავილი ყვავის, სახლში ჩემი მცენარეების სილამაზით ვტკბები. ბაღში მხოლოდ ყვავილოვანი მცენარეები არ მაქვს. დეკორატიულებსაც დიდ პატივს ვცემ. ერთ-ერთმა თელაველმა პაციენტმა ულამაზესი ფერის ქოთნის ბალბა მომიტანა. მას უამრავი ჯიშისა და ფერის ბალბა ჰქონია სახლში. მითხრა, ისეთი ლამაზი აივანი მაქვს, ტურისტები რომ ჩამოდიან თელავში, ფოტოებს ჩემს აივანთან იღებენო.
მეც მომწონს ბალბის ყვავილი. იტალიიდანაც მაქვს მცენარეები ჩამოტანილი. ტაო კლარჯეთიდან, ხანძთიდან ჩამოვიტანე დეკორატიული მცენარე, რომელსაც ხანძთელს ვეძახი და გამორჩეულად მიყვარს.
postalioni.com