ძველად ჰქონდათ ტრადიცია, რომლის მიხედვით სალოცავებს ცოცხალი ვარდებით რთავდნენ. ის მოჰყავდათ ჯერ კიდევ რამდენიმე ათასი წლის წინ აღმოსავლეთით და ყველაზე ძველი მონაცემები ვარდის შესახებ გვხვდება ძველ ინდურ თქმულებებში, თუმცა მის სამშობლოთ სპარსეთი ითვლება. ძველსპარსულ ენაში სიტყვა „ვარდი“ პირდაპირ ნიშნავს „სულ“-ს. ძველი პოეტები ირანს უწოდებდნენ „ გ ი უ ლ ი ს ტ ა ნ “-ს , რაც ნიშნავს ვარდების ქვეყანას ( აქედანაა ალბათ საქართველოში ქალის სახელი „გიული“ ანუ „ვარდი“ :|) ). ბენგალური ვარდები წარმოშობით ინდოეთიდანაა, ჩაის ვარდები ჩინეთიდან.
ყვავილების დედოფალს პრივილეგირებული პირებიც აფასებდნენ. ფუფუნების მოყვარე კლეოპატრამ სწორედ ვარდების ფოთლებით გარემოცულ ადგილას მოხიბლა მიუდგომელი მეომარი მარკუს ანტონიუსი. ლეგენდის მიხედვით ძველ ინდოეთში, ღირსშესანიშნაობების დროს ერთ-ერთმა მმართველმა ბრძანა ვარდის ფოთლებით აევსოთ წყლის ავზი. მოგვიანებით ხალხმა შეამჩნია, რომ წყლის ზედაპირი ვარდის თხელი ესენციით დაიფარა. სწორედ ასე გაჩნდა ვარდის ზეთი.
როგორც ცნობილია სიყვარულის ქალღმერთი აფროდიტე ზღვის ტალღებისგან გაჩნდა. ჯერ გამოსულიც არ იყო ხმელეთზე, რომ მბრწყინავმა ქაფებმა მის სხეულზე ღია წითელ ვარდებად იწყეს გადაქცევა.
ძველი ბერძნებისთვის ვარდი ყოველთვის იყო სიყვარულისა და მწუხარების , პოეზიისა და ფერწერის სიმბოლო. ძველი ბერძენი პოეტი ქალი საფო ვარდს „ყვავულების დედოფლად“ იხსენიებდა. დიდ სოკრატს მიაჩნდა რომ ვარდი ყველაზე მშვენიერი და ყველაზე სასარგებლო ყვავილია დედამიწაზე. ძველბერძნული მითებიდან ვიცით, რომ სალოცავები რომლებიც აფროდიტეს ეძღვნებოდა გარშემორტყმულნი იყვნენ ვარდის ბუჩქბით, ხოლო თვითონ ქალღმერთს ძალიან უყვარდა ვარდის წყალში ბანაობა.
II ათ. ჩვ. წ. აღ. კ. კრეტაზე ვარდებს გამოსახავდნენ სახლებზე, ხოლო ათასწლეულების წინ კი ფარაონების სამარხებზე. ძველი რომაელები იმდენად აღმერთებდნენ ვარდების სილამაზეს, რომ მათ ხორბლის მაგივრად თესავდნენ, ხოლო ზამთარს გემებით გამოჰქონდათ ყვავიელები ეგვიპტიდან. კიდევ ერთი ისტორია თუ რატომ გაწითლდა ვარდი – ედემის ბაღში სეირნობის დროს ევამ ვარდს აკოცა და ისიც ამ სიამოვნებისგან გაწითლდა. ვარდი ყვავილია, რომელიც ძალიან ფასობს ქრისტიანობაში. მას სწორედ ასე უწოდებენ – ღვთისშობლის ყვავილი.
მხატვრები ღვთისშობელს გამოსახავდნენ სამი თაიგულით. თეთრი თაიგული ნიშნავდა მის სიხარულს, წითელი – მწუხარებას, ხოლო ყვითელი – დიდებას.
წითელი ხავსისებრი ვარდი ქრისტეს სისხლის წვეთებისგან შეიქმნა, როდესაც მას ჯვარზე აკრავდნენ ანგელოზები სისხლის წვეთებს აგროვებდნენ, მაგრამ რამოდენიმე ხავსსზე დაეცა და იქიდან გაიზარდა ვარდი, ღაჟღაჟა წითელი ფერის, რომელიც უნდა გვახსენებდეს ჩვენი ცოდვების გამო დაღვრილ სისხლს.
ყვავილთა დედოფალი, ვარდი, მხოლოდ მშვენიერებისა და საუცხოო სურნელის გამო როდი ფასობს. მას ძველთაგანვე იყენებდნენ კოსმეტიკასა და მედიცინაში.
ვარდი შეიცავს 100-ზე მეტ ბიოლოგიურად აქტიურ ნივთიერებას, მიკროელემენტებს, ვიტამინებს. მისგან ამზადებენ ეთეროვან ზეთს, რომლითაც მკურნალობენ შაკიკს, თავბრუსხვევას, ღრძილების დაავადებას, იყენებენ ბრონქიალური ასთმის დროს ინჰალაციისთვის, მტკივნეული კუნთებისა და სახსრების მასაჟისთვის; ვარდის ზეთი აუმჯობესებს გუნება-განწყობილებას, ძილს, ამაღლებს შრომისუნარიანობას, შველის კუჭის ჭვალს, ანტიბაქტერიულია, კარგია გაღიზიანებული კანის, ნაწოლებისა და დამწვრობის სამკურნალოდ, ღვიძლის გასაწმენდად, ორგანიზმის ტონუსის ასაწევად, ფურცლების ნახარში აუმჯობესებს გულის კუნთების მუშაობას, სმენასა და მხედველობას.
ბრონქიალური ასთმის დროს: დაახლოებით 10ს/კ ვარდის ფურცელს, 0,5კგ გახეხილ გოგრის რბილობს, 1 ს/კ დაკეპილ მრავალძარღვას ფოთლებს, 2 ს/კ თაფლს დაასხით 1 ლ წითელი მშრალი ღვინო. დადგით ცეცხლზე და მიიყვანეთ ადუღებამდე. მიიღეთ 1 ს/კ ნარევი 5-ჯერ დღეში, 3 დღის განმავლობაში, შემდეგ შეისვენეთ.
შეკრულობის დროს: დღეში 2-3-ჯერ, ჭამამდე 0,5 საათით ადრე ვარდის რამდენიმე ფურცელი დაღეჭეთ და გადაყლაპეთ.
სტომატიტის დროს: 2-3 ს/კ დაკეპილ ფურცლებს დაასხით 2 ჩ/ჭ მდუღარე წყალი, გააცივეთ და გაწურეთ. ივლეთ პირში მთელი დღე.
კონიუქტივიტის დროს: 1 ს/კ გამხმარ ვარდის ფურცლებს დაასხით 1 ჩ/ჭ მდუღარე წყალი, გააჩერეთ 30 წუთი, გაწურეთ და ამ ნაყენით დღეში რამდენჯერმე გაიწმინდეთ თვალები, ძილის წინ კი დახუჭულ თვალებზე დაიდეთ ნაყენში დასველებული ბამბის ტამპონები.
რადიკულიტის დროს: წითელი ვარდის 5-7 ფურცელს დაასხით 0,5 ჩ/ჭ არაყი, გააჩერეთ რამდენიმე დღე. შემდეგ ამ ნაყენით დაიზილეთ მტკივნეული ადგილები და შეიხვიეთ შალის ქსოვილით.
ოფლიანობის დროს: დილა-საღამოს გაიწმინდეთ ტანი ვარდის წყლით: 1-2 მუჭა ახალ ან გამხმარ ვარდის ფურცელს დაასხით 1ლ ცივი ანადუღარი წყალი, გააჩერეთ 5 საათი და გაწურეთ.
მისი გასრესილი ფურცლები აქრობს მეჭეჭებს და კარგი საშუალებაა წითელი ქარის სამკურნალოდ. გამხმარი ვარდის ნახარში სასარგებლოა ქუთუთოების შეშუპებისა და თვალების ანთების დროს. თუ ფოთლებს თეთრ ძირებს მოაჭრით, მათი ნახარში ამაგრებს და კვებავს თმის ძირებს, ასუფთავებს სახის კანს”.
ვარდის ფურცლებზე დაყენებული ძმრით ინფიცირებულ ჭრილობებს მკურნალობდნენ, ღვინოს კი კუჭ-ნაწლავის ფუნქციის მოსაწესრიგებლად სვამდნენ. არომათერაპიაში ვარდს განსაკუთრებული ადგილი უკავია, თანამედროვე ფიტოთერაპევტები კი მას სასუნთქი სისტემის დაავადებათა სამკურნალოდ გვთავაზობენ. წარმატებით იყენებენ ხველებისა და რესპირატორული, განსაკუთრებით - ალერგიული წარმოშობის (ასთმა), დაავადებათა თერაპიისთვის. კუჭ-ნაწლავის პათოლოგიების დროს ვარდის ზეთი აქრობს ანთებას და ხელს უწყობს ტოქსინების ორგანიზმიდან გამოდევნას, ხსნის გულისრევას და ყაბზობას.
ვარდის ზეთი ძალიან ძვირად ფასობს, რადგან ძნელად მოიპოვება - ერთი წვეთი ზეთის მისაღებად 30-მდე ყვავილის გვირგვინია საჭირო. ვარდის ეთერზეთი მდიდარია B, C, E, K ვიტამინებით, ტანინებით, უჯერი ცხიმოვანი მჟავებით, ბუნებრივი მცენარეული ცხიმების საუცხოო კომპოზიციებით. ის 300-მდე კომპონენტს შეიცავს, რომელთაგან მხოლოდ 100-ის ქიმიური შემადგენლობაა განსაზღვრული.
ვარდს აქვს:
* ანტიდეპრესიული,
* სედაციური (დამამშვიდებელი),
* სპაზმოლიზური (სპაზმების მომხსნელი),
* გამწმენდი,
* ამოსახველებელი,
* ანტიბაქტერიული,
* ანტივირუსული,
* ანტისეპტიკური,
* ანთების საწინააღმდეგო,
* სისხლძარღვთა ფუნქციის მარეგულირებელი,
* თირკმელებისა და საჭმლის მომნელებელი სისტემის მასტიმულირებელი,
* მენსტრუალური ციკლის დამარეგულირებელი,
* ლიბიდოს გამაძლიერებელი მოქმედება.
გამოიყენება:
* ნევროზის სამკურნალოდ,
* შრომისუნარიანობის ასამაღლებლად,
* ენდოკრინული (შინაგანი სეკრეციის) ჯირკვლების ფუნქციის ნორმალიზებისათვის,
* ჰორმონული ბალანსის მოსაწესრიგებლად,
* ორგანოებში მიმდინარე სკლეროზული პროცესების შესაფერხებლად,
* უჯრედთა რეგენერაცია (განახლება) - გაახალგაზრდავებისთვის,
* საჭმლის მომნელებელი ტრაქტის მუშაობის გასაუმჯობესებლად,
*ლორწოვანი გარსის შეხორცების დასაჩქარებლად,
კუჭის ფერმენტული უკმარისობისა და დისბაქტერიოზის ლიკვიდაციისათვის.
ქალებისთვის მეტად სასარგებლოა ვარდის ზეთით წელის დაზელა. მისი მასაჟი შესანიშნავია მოსადუნებლად და განსატვირთავად. ვარდის ზეთიანი აბაზანა საუცხოოდ ხსნის სტრესს და დაძაბულობას.
გთავაზობთ რამდენიმე რეცეპტს:
1. ტონზილიტის (ნუშურების ანთების) სამკურნალოდ ერთმანეთში აურიეთ თანაბარი რაოდენობის ხმელი ან ცოცხალი ვარდის ფურცლები და თაფლი. ეს ყვავილოვან-თაფლოვანი მასა რაც შეიძლება მეტხანს ღეჭეთ და შემდეგ გადააფურთხეთ (არავითარ შემთხვევაში არ გადაყლაპოთ).
2. სტომატიტის (პირის ღრუს ლორწოვანი გარსის ანთების) დროს წვრილად დაჭერით 3-4 სადილის კოვზი ვარდის ფურცელი, დაასხით 2 ჩაის ჭიქა მდუღარე წყალი, გააცივეთ და გადაწურეთ. ნაყენი დღეში რამდენჯერმე გამოივლეთ პირში.
3. ბრონქული ასთმის დროს აიღეთ 10 სადილის კოვზი ვარდის ფურცელი, 0,5 კგ გახეხილი გოგრა, მრავალძარღვას 1 სადილის კოვზი წვრილად დაქუცმაცებული ფოთოლი, 2 სადილის კოვზი თაფლი, 1 ლიტრი მშრალი წითელი ღვინო. აურიეთ ერთმანეთში და შემოდგით ნელ ცეცხლზე. ადუღებას რომ დააპირებს, გადმოდგით (არ აადუღოთ!). მიღებული მასა უნდა მიირთვათ სამი დღის განმავლობაში, თითო სადილის კოვზი დღეში 5-ჯერ, შემდეგ შეისვენოთ.
4. შეკრულობის დროს ვარდის რამდენიმე ფურცელი კარგად უნდა დაღეჭოთ და გადაყლაპოთ. ეს უნდა გააკეთოთ დღეში 2-3-ჯერ, ჭამამდე ნახევარი საათით ადრე.
ვარდის ფურცლებს იყენებენ კულინარიაშიც. მისგან ამზადებენ მურაბას, ლიქიორს.
ვისაც ეჭვი გეპარებოდათ, მგონი შევძელით თქვენი დარწმუნება იმაში, რომ ვარდი მართლაც იმსახურებს ყვავილების დედოფლობას.
წყარო: mary.ge