×

აფრიკა: არატრადიციული ტრადიციები

აფრიკა: არატრადიციული ტრადიციები
⏱️ 1 წთ. 👁️ 2 248
100%
ეთიოპიის მრავალრიცხოვანი ეთნიკური ჯგუფებს შორის ბევრია საერთო. ყველა ტომი მისდევს მიწათმოქმედებას, მესაქონლეობას და სპილენძის მოპოვებას.როგორც წესი, მძიმე შრომას ქალები ასრულებენ. ტომების უმეტესობა მეტისმეტად მეომარია, გამუდმებით ომობენ მეზობლებთან. ეთიოპიელი ქალები და კაცები აუცილებლად იხატავენ ტანს. ისინი „იხატავენ“ პუნქტირულ ხაზებს ან წერტილებს ღაწვებისა და თვალების გარშემო. ქალებში ასევე მიღებულია სხეულზე გეომეტრიულინახატების გამოსახვა. ეს ნახატები ქალებისათვის სამკაულია, ხოლო მამაკაცებისათვის აღნიშნავს წარმატებულ ნადირობას, რადგან ისინი – ერთ–ერთი იმათგანი არიან, ვინც ნიანგს იჭერენ და ამისთვის იყენებენ მხოლოდ ჰარპუნითა და კანოეთი.

კაროს ტომი შეიძლება მოექცეს სხეულის შემკობის დიდოსტატებს შორის. ისინი იყენებენ ყველაფერს, სამშენებლო და ყოფით ნივთამდე. ეს შეიძლება იყოს ლურსმანი, რომელიც ჩარჭობილია ქვედა ტუჩზე და ყურზე, ან მოიხატონ სხეული ცარცით ან ხის შავი ნახშირით.

აფრიკა: არატრადიციული ტრადიციები


მურსის ტომი — ერთ–ერთი ყველაზე აგრესიული და უჩვეულო ტომია მსოფლიოში და ერთ–ერთი ყველაზე ცნობილი მდინარე ომოს ხეობაში.ტომში 6500 ადამიანია. ისინი ცხოვრობენ მაგოს ეროვნული პარკის ტერიტორიაზე, სეზონურად მომთაბარეობენ ხეობებსა და გორაკებს შორის და უპირატესად მისდევენ მესაქონლეობას. მურსის მამაკაცებიცნობილნი არიან ჯოხით ორთაბრძოლებით, ხოლო ქალები – ქვედა ტუჩში ფირფიტის ტარებით, რომელიც ფორმით რაღაცით ჰგავს თიხის თასს. დისკის ზომა დამოკიდებულია ქალის სოციალური სტატუსით და როგორც წესი, მიუთითებს საქონელის რაოდენობაზე, რომლის მიღებასაც ოჯახი იმედოვნებს როცა გაათხოვებს. ჯერ კიდევ ახალგაზრდა ასაკში, გოგონებს უჭრიან ქვედა ტუჩს, სადაც თავსდება ხის ფირფიტები, თანდათან მათ ადიდებენ ზომაში, სანამ ქორწილის დღეს ისინი თიხის „დებით“ არ შეიცვლება. პარალელურად, ქვედა ყბის კბილების ნაწილი ირყევა და ძვრება. მურსის ქალები ასევე ატარებენ რიტუალურ „ტატუს“, რომელიც შედგება ჭდეებისგან. ეს ჭდეები იქმნება ასე: კანში აკეთებენდასერვას; ჭრილობაში დებენ სხვადასხვატიპის მწერებს–პარაზიტებს. გარკვეული დროის მერე ჭრილობა ხორცდება, მწერი იფარებაკანით და წარმოქმნის კანქვეშა ბორცვებს.





მასაი საკვებად იყენებს მხოლოდ რძესა და ხორცს. ძალიან იშვიათად – სიმინდის ფაფას. ყოველი დილა იწყება საქონლის მოწველით და ჩაის მომზადებით. ჩაის ამზადებენ წყალში რძის ჩამატების გზით. არაფერი განსაკუთრებული, მაგრამ ეს ტიპური საუზმეა სოფელში. მასაის ხალხი ასევე სვამს ცხოველის, ხშირად ხარების, ახალ სისხლს. ამასთან სახლებსაც უცნაურად აგებენ. კიდეებზე მრგვალად განლაგებულია სახლი, რომელიც პირდაპირი გაგებით აგებულია ძროხის ნაკელისა და თიხის ნარევისგან. ცენტრში – საქონლის დასამწყვდევი სადგომი. შემოღობილია აკაციის მშრალი ტოტებით. ასეთნაირად იცავს მაცხოვრებელი საქონელს გარეული ნადირისგან. მასაის ტომის ბიჭები და გოგონები გადიან ინიციაციის რიტუალს. გოგოები გადიან ხელთდასხმის რიტუალს (წინადაცვეთას), რომელიც არასტერილურ გარემოში მტკივნეულად მიმდინარეობს. თუმცა–ღა მხოლოდ ამ რიტუალის მერე შეუძლია ქალს გათხოვება. ბიჭები კი გადიან მეომარ–მორანებად გარდაქმნის რიტუალს. ამ მომენტში ისინი სპეციალურ ვარცხნილობას იკეთებენ და უფლება აქვთ ფლობდნენ ბასრ შუბს. ეს დიდი დღესასწაულია მთელი სოფლისათვის.



ჰიმბა — თავისებური ტომია, რომელიც თითქმის გაქრობის ზღვარზე იმყოფებოდა გასული საუკუნის 80-იან წლებში.ახლა მოსახლეობის რიცხოვნობა მერყეობს 20-45 ათას ადამიანს შორის. ჰიმბა – მომთაბარე ხალხია, რომელიც ცხოვრობს ოჯახი–კლანის სახით, რომელნიც ზოგჯერ ქმნიან საშუალო ზომის სოფლებს. ჰიმბას ქალები ფლობენ უნიკალურ შემკულობას, რომელიც მხოლოდ მათ ახასიათებთ. სიშიშვლეს ისინი თხის ტყავისგან დამზადებული თავისებური კაბებით იაფარავენ, კანსა და თმებზე ისინი ისვამენ ოხრას, ცხიმისა და ნაცრის ნაზავს. ჰიმბას ხალხისთვის ეს არამხოლოდ მზისგან და კოღოსგან დამცავი საშუალებაა, არამედ თავისებური მაკიაჟიცაა. ფარპიუმის მაგიერ ქალები იყენებენ ფისთან შერეულ სხვადასხვა მცენარეების ნაზავს. უკიდურესად რთულ პირობებში უწევთ ჰიმბას ხალხს ცხოვრება და არსებობა – ეს ნამიბიის უდაბნოა.





ჰიმბამ შეძლო შეენარჩუნებინა თავისი ტრადიციული სახე და ცხოვრების წესი ჩვენს დრომდე. ისინი ცხოვრობენ დროებით სადგომებში, სძინავთ თხის ტყავზე, ხოლო ცივილიზაციის მონაპოვარებიდან ისინი ხმარობენ მხოლოდ თამბაქოს, ადეალოს, პლასტმასის ბოთლებსა და ცელოფანის პარკებს წყლის შეგროვებისათვის. ჰიმბას საკუთარი ენაც კი აქვს – ოჯიჰიმბა. ასევე აქვთ სიმღერებისა და ცეკვების ნაკრები.



ჰამერის ტომში მიღებულია ბიჭის მამაკაცად გადაქცევის საკმაოდ საინტერესო და საშიში წესი: მან 4ჯერ უნდა გაირბინოს ერთმანეთის გვერდიგვერდ მდგარი ხარების ზურგზე. თუ ამ გამოცდას წარმატებით გაივლის, ბიჭი თავიდან ფეხებამდე შემოსავენ ბუმბულებითა და სახვევით და ნებას რთავენ დაქორწინდეს. ქორწინება ძირითადად მორიგებით ხდება. მშობლები თავად ურჩევენ გოგოებს სასიძოებს, მათი თანხმობის გარეშე და მიუხედავად გარიგებისა, მამაკაცმა უნდა გადაიხადოს საპატარძლოში – ჩვეულებრივ, გარკვეული რაოდენობის საქონელი ან მარცვალი.

alioni.info
Facebook

დატოვე კომენტარი

  • ✍️

    გაუზიარე აზრი სხვებს!

    თქვენი თითოეული კომენტარი ჩვენთვის დიდი სტიმულია. დაგვიწერეთ რას ფიქრობთ და დაგვეხმარეთ გავხდეთ კიდევ უკეთესები!