ერთხელ ერთმა მონაზონმა მამა პაისი მთაწმინდელს ჰკითხა:
– მამაო, განა ადვილია საკუთარი ცოდვების სიღრმის შეგრძნობა?
ბერმა უპასუხა:
– უფალი სიყვარულით არ უშვებს, რომ საკუთარ ცოდვებს განვიცდიდეთ, რათა არ დავიტანჯოთ. არიან მონდომებული და მგრძნობიარე სულები, რომლებსაც უფალი საგანგებოდ განამტკიცებს, რათა ცოდვათა განცდამ არ გატეხოს ისინი. იგივე ხდება საღვთო მადლის განცდის დროსაც. მათი გაგების უნარი რომ გვქონდეს, მეყსეულად გავლღვებოდით. რაც მეტად განმტკიცდება ადამიანი სულიერ ცხოვრებაში, მით მეტად აძლევს უფალი ერთის ხედვის უნარსაც და მეორისაც.
იყო გონიერი – ნიშნავს იყო განწმენდილი. დემონი ბედკურლებზე როდი ნადირობს, არამედ გონიერებზე, მათზე ვინც ღვთის გვერდითაა და სასწაულის ქმნა ძალუძს. ის მათ ღვთის რწმენას ართმევს და თვითდარწმუნებულობით, ტვინის ჭყლეტით, ეჭვებითა და განსჯით ტანჯავს. ამიტომ, საჭიროა გონება მაცივარში შევინახოთ მანამ, სანამ ღმერთი მას განწმენდილს არ დაგვიბრუნებს. თავისთავად ვერავინ განიკურნება და მორჩილების გარშეც ვერავინ ცხონდებოდა.
როცა ერთი უბრალო, მაგრამ წმიდა ადამიანი გასაჭირში ჩავარდა და ღარიბი ავადმყოფისათვის დახმარება სურდა, წავიდა ზღვის ნაპირზე, სადაც ამაღლების ტაძარი იდგა, ხელები განართხა და თქვა: “წმიდაო აღდგომაო მომეცი თევზი სნეულისთვის”. და ჰოი, სასწაულო! – მის ხელში უეცრად თევზი გაჩნდა. მას ის სნეულს მოუმზადა, უფალსა და წმიდა აღდგომას ჰმადლობდა. გონება და ნიჭი საღვთო მადლია, როგორც სხეულებრივი ძალა. ამიტომ, საჭიროა ვისარგებლოთ მისით, როგორც უფალს სურს – ცხონების და განწმენდისთვის.
მონოზონი სინანულით განმტკიცდება და მთლად ანთებულია ღვთის სიყვარულით. მისი კადნიერება მადლია, ლაპარაკი კი – უფალთან საუბარი. სული უფალთან საუბრით არ იღლება; ლოცვა ასვენებს. ვინც გულით ცხოვრობს – ისვენებს, ხოლო ვინც გონებით – იღლება. აი, დემონის ეშმაკობა ჩვენს დროში. მან იცის, რომ მომდევნო თაობა ცოდვითაა დაზიანებული, რომელსაც ეზიზღება ცხოვრების თანამედროვე სტილი და იდეალები არ აქვს – შემონოზვნდება. ამიტომაც, ისწრაფვის ხელი შეგვიშალოს ჭეშმარიტად სულიერ ღვაწლში, უბედურებებში გვახვევს, რომ სულიერ წრთობის საშუალება არ იყოს. მომდევნო თაობა იძულებული გახდება ზეცისკენ ისწრაფვოდეს. ეს დაიხსომეთ.
orthodoxcredo.com