აშშ ჯანდაცვის ეროვნული ინსტიტუტის მკვლევარებმა დაადგინეს, თუ რატომ აღინიშნება გრიპის ეპიდემია ძირითადად წელიწადის ყველაზე ცივ დროს. მათი მონაცემებით, დაბალი ტემპერატურის დროს, ვირუსის ლიპიდური გარსი გარდაიქმნება მკვრივ წებოვან გელად, რაც საკმაოდ კარგად იცავს ვირუსს არაკეთილსასურველი ზემოქმედებისაგან. ხოლო მაღალი ტემპერატურის დროს, ეს გარსი გარდაიქმნება თხევად ფაზად, რაც ზრდის ვირუსის დაზიანების საფრთხეს.
გრიპის ვირუსი ადამიანიდან ადამიანს გადაეცემა ჰაერ-წვეთოვანი გზით. 2007 წელს ცხოველებზე ჩატარებული ექსპერიმენტის შედეგად მეცნიერებმა დაადგინეს, რომ გრიპის ვირუსი გაცილებით უკეთ ვრცელდება დაბალი ტემპერატურის დროს.
ამ კანონზომიერების ასახსნელად, მეცნიერებმა ჩაატარეს კვლევა ვირუსის გარსის სტრუქტურის ცვლილების შესასწავლად. როგორც აღმოჩნდა, 0-დან 15,6 გრადუს ტემპერატურაზე ვირუსის ლიპიდური გარსი გარდაიქმნება წებოვან, გელისმაგვარ მასად, ხოლო უფრო მაღალ ტემპერატურაზე ის თხევად მდგომარეობაში გადადის.
გრიპის ვირუსი აინფიცირებს უჯრედებს მხოლოდ მას შემდეგ, რაც მისი ლიპიდური გარსი გაიხსნება – სწორედ ამას აქვს ადგილი მაშინ, როცა ვირუსული ნაწილაკი ხვდება ადამიანისა და ცხოველის სასუნთქ გზებში, სადაც მუდმივადაა შენარჩუნებული მაღალი ტემპერატურა. ამავე დროს, ჰაერის ტემპერატურა 15 გრადუსზე ქვემოთ ასევე ოპტიმალურია ვირუსისთვის, ვინაიდან წებოვანი ლიპიდური გარსი უკეთ იცავს ვირუსს მექანიკური ზემოქმედებისა და ანტიმიკრობული საშუალებებისგან.
კვლევის ავტორების აზრით, ეს ჰიპოთეზა კარგად ხსნის იმას, თუ რატომ აღინიშნება უმეტესად გრიპის ეპიდემია წელიწადის ცივ სეზონზე, ხოლო გაზაფხულის დადგომასთან ერთად ადგილი აქვს ეპიდემიის ჩაქრობას: გაზაფხულზე და ზაფხულში ვირუსის გარსი მუდმივად იმყოფება “გამდნარ” მდგომარეობაში, რაც მნიშვნელოვნად ამცირებს ვირუსული ნაწილაკების სიცოცხლის ხანგრძლივობას.
მიუხედავად ამისა, ბევრი ექსპერტი არ ეთანხმება ამერიკელი კოლეგების დასკვნებს. კერძოდ, ბრიტანელი ვირუსოლოგი “ქუინ მერი”-ს კოლეჯიდან, ჯონ ოქსფორდი ყურადღებას ამახვილებს იმ ფაქტზე, რომ გრიპის ეპიდემიას ხშირად აქვს ადგილი ტროპიკულ ქვეყნებში. მისი აზრით, ზემოაღნიშნული კვლევა ბოლომდე არ ფენს ნათელს ვირუსის გავრცელების მიზეზებს. “ალბათ გარკვეულ როლს ამ პროცესში სხვა ფაქტორებიც ასრულებენ”, განაცხადა მან.
გრიპის ვირუსი ადამიანიდან ადამიანს გადაეცემა ჰაერ-წვეთოვანი გზით. 2007 წელს ცხოველებზე ჩატარებული ექსპერიმენტის შედეგად მეცნიერებმა დაადგინეს, რომ გრიპის ვირუსი გაცილებით უკეთ ვრცელდება დაბალი ტემპერატურის დროს.
ამ კანონზომიერების ასახსნელად, მეცნიერებმა ჩაატარეს კვლევა ვირუსის გარსის სტრუქტურის ცვლილების შესასწავლად. როგორც აღმოჩნდა, 0-დან 15,6 გრადუს ტემპერატურაზე ვირუსის ლიპიდური გარსი გარდაიქმნება წებოვან, გელისმაგვარ მასად, ხოლო უფრო მაღალ ტემპერატურაზე ის თხევად მდგომარეობაში გადადის.
გრიპის ვირუსი აინფიცირებს უჯრედებს მხოლოდ მას შემდეგ, რაც მისი ლიპიდური გარსი გაიხსნება – სწორედ ამას აქვს ადგილი მაშინ, როცა ვირუსული ნაწილაკი ხვდება ადამიანისა და ცხოველის სასუნთქ გზებში, სადაც მუდმივადაა შენარჩუნებული მაღალი ტემპერატურა. ამავე დროს, ჰაერის ტემპერატურა 15 გრადუსზე ქვემოთ ასევე ოპტიმალურია ვირუსისთვის, ვინაიდან წებოვანი ლიპიდური გარსი უკეთ იცავს ვირუსს მექანიკური ზემოქმედებისა და ანტიმიკრობული საშუალებებისგან.
კვლევის ავტორების აზრით, ეს ჰიპოთეზა კარგად ხსნის იმას, თუ რატომ აღინიშნება უმეტესად გრიპის ეპიდემია წელიწადის ცივ სეზონზე, ხოლო გაზაფხულის დადგომასთან ერთად ადგილი აქვს ეპიდემიის ჩაქრობას: გაზაფხულზე და ზაფხულში ვირუსის გარსი მუდმივად იმყოფება “გამდნარ” მდგომარეობაში, რაც მნიშვნელოვნად ამცირებს ვირუსული ნაწილაკების სიცოცხლის ხანგრძლივობას.
მიუხედავად ამისა, ბევრი ექსპერტი არ ეთანხმება ამერიკელი კოლეგების დასკვნებს. კერძოდ, ბრიტანელი ვირუსოლოგი “ქუინ მერი”-ს კოლეჯიდან, ჯონ ოქსფორდი ყურადღებას ამახვილებს იმ ფაქტზე, რომ გრიპის ეპიდემიას ხშირად აქვს ადგილი ტროპიკულ ქვეყნებში. მისი აზრით, ზემოაღნიშნული კვლევა ბოლომდე არ ფენს ნათელს ვირუსის გავრცელების მიზეზებს. “ალბათ გარკვეულ როლს ამ პროცესში სხვა ფაქტორებიც ასრულებენ”, განაცხადა მან.