სამკურნალო მცენარეები – გვე­ლის სუ­რო

აღ­წე­რა

მრა­ვალ­წლი­ა­ნი მა­რად­მწვა­ნე ბა­ლა­ხო­ვა­ნი მცე­ნა­რეა ქენ­დი­რი­სებ­რთა ოჯა­ხი­სა. მას წვრი­ლი ჰო­რი­ზონ­ტა­ლუ­რი ფე­სუ­რა აქვს, სი­მარ­ლით კი 50-70 სმ.-ს აღ­წევს. გე­ნე­რა­ტი­უ­ლი ფეს­ვე­ბი სწორ­მდგო­მია. ფოთ­ლე­ბი ელიფ­სუ­რია, ტყა­ვი­სებ­რი, მბზი­ნა­ვი, ზე­მო­დან მწვა­ნე, ქვე­მო­დან მო­ნაც­რის­ფრო-მწვა­ნე ფე­რის, ღე­რო­ზე ერ­თი­მე­ო­რის პი­რის­პი­რაა გან­ლა­გე­ბუ­ლი.
ყვა­ვი­ლე­ბი მცი­რე­რიც­ხო­ვა­ნია და თი­თო-თი­თოდ ფოთ­ლე­ბის იღ­ლი­ებ­შია გან­ლა­გე­ბუ­ლი. გვირ­გვი­ნი მუ­ქი-ლურ­ჯი ფე­რი­საა, ხუ­თად და­ყო­ფი­ლი.
ყვა­ვის აპ­რილ-მა­ის­ში. ნა­ყო­ფი ივ­ნი­სი­დან მწიფ­დე­ბა.

დამ­ზა­დე­ბა

სამ­კურ­ნა­ლოდ იყე­ნე­ბენ ფოთ­ლებს, მათ ყვა­ვი­ლო­ბის დროს აგ­რო­ვე­ბენ. კრე­ფენ მი­წის­ზე­და ნა­წილს _ ბა­ლახს, ივ­ნი­სამ­დე ჭრი­ან მი­წი­დან 3-5 სმ. სი­მაღ­ლე­ზე. აშ­რო­ბენ ღია ად­გი­ლას 3-5 სმ. ფე­ნად დაწ­ყო­ბილს, ცუდ ამინ­დში კი ფარ­დულ­ში ან საშ­რობ­ში 40-500ჩ ტემ­პე­რა­ტუ­რა­ზე. ინა­ხა­ვენ 2 წლის გან­მავ­ლო­ბა­ში.

ქი­მი­უ­რი შე­მად­გენ­ლო­ბა

გვე­ლის სუ­როს ფოთ­ლე­ბი­დან გა­მო­ყავს ალ­კა­ლო­ი­დე­ბი: ვინ­კა­მი­ნი, მი­ნო­რი­ნი, პუ­ბის­ცი­ნი, ვი­ნი­ნი. შე­ი­ცავს ასე­ვე: ვი­ტა­მინ ჩ-ს, კა­რო­ტინს, რუ­ტინს, ფლა­ვო­ნო­ი­დებს, მწა­რე და მთრიმ­ლავ ნივ­თი­ე­რე­ბებს, სა­პო­ნი­ნებს, შა­ქარს.
ნედ­ლე­უ­ლის შეგ­რო­ვე­ბის, გაშ­რო­ბის და და­ფა­სო­ე­ბის დროს სიფ­რთხი­ლის ზო­მე­ბი და­ი­ცა­ვით.

ფარ­მა­კო­ლო­გი­უ­რი თვი­სე­ბე­ბი

გვე­ლის სუ­როს პრე­პა­ტა­ტებს გა­აჩ­ნი­ათ და­მამ­შვი­დე­ბე­ლი, ჰი­პო­თენ­ზი­უ­რი, სის­ხლძარ­ღვთა გა­სა­ფარ­თო­ე­ბე­ლი, სის­ხლის შემ­დე­დე­ბე­ლი, ან­ტი­მიკ­რო­ბუ­ლი და შემ­კვრე­ლი თვი­სე­ბე­ბი. ალ­კა­ლო­ი­დი დე­ვინ­კა­ნი ზო­მი­ე­რად ამ­ცი­რებს არ­ტე­რი­ულ წნე­ვას და გა­აჩ­ნია სე­და­ტი­უ­რი თვი­სე­ბე­ბი. დე­ვინ­კა­ნი აფარ­თო­ებს თა­ვის ტვი­ნის სის­ხლძარ­ღვებს.

გა­მო­ყე­ნე­ბა მე­დი­ცი­ნა­ში

შიგ­ნით მი­ი­ღე­ბა შა­კი­კის, ჰი­პერ­ტო­ნი­ის საწ­ყი­სი სტა­დი­ის, ფა­ღა­რა­თის, ცი­ებ-ცხე­ლე­ბის, მა­ლა­რი­ის, ცხვი­რი­დან, ფილ­ტვე­ბი­დან, საშ­ვი­ლოს­ნო­დან სის­ხლდე­ნის დროს.
გა­რე­გან სა­შუ­ა­ლე­ბად გა­მო­ი­ყე­ნე­ბა გა­მო­სავ­ლე­ბად კბი­ლის ტკი­ვი­ლის და პი­რის ღრუს ან­თე­ბი­თი პრო­ცე­სე­ბის დროს. სა­ფე­ნე­ბის სა­ხით იყე­ნე­ბენ სვე­ლი ეგ­ზე­მის, გა­მო­ნა­ყა­რის, კა­ნის ქა­ვი­ლის დროს.

სამ­კურ­ნა­ლო პრე­პა­რა­ტე­ბი

გვე­ლის სუ­როს ბა­ლა­ხის ნა­ყე­ნის მო­სამ­ზა­დებ­ლად 1 ს.კ. ნედ­ლე­ულ­ზე 200 მლ. წყა­ლი აი­ღეთ. მი­ი­ღეთ 1/3 ჩ.ჭ. 3-ჯერ დღე­ში ჰი­პერ­ტო­ნი­უ­ლი და­ა­ვა­დე­ბის დროს.

უკუჩ­ვე­ნე­ბა

მცე­ნა­რე შხა­მი­ა­ნია, ამი­ტომ მკაც­რად და­ი­ცა­ვით ექი­მის მი­თი­თე­ბე­ბი.
მავ­ნეა ში­ნა­უ­რი ცხო­ვე­ლე­ბის­თვის.

გავ­რცე­ლე­ბის ად­გი­ლე­ბი

იზ­რდე­ბა ტყის­პი­რებ­ში, ბუჩ­ქნა­რებ­ში, სტე­პებ­ში.