ბუბა ხოტივარი: "გეგა ბაჯაღლო ოქრო იყო..."



"ლაზარეს თავგადასავალი" – 1973 წელი
დამდგმელი რეჟისორები: ქართლოს ხოტივარი, რამაზ (ბუბა) ხოტივარი
სცენარის ავტორები: ლევან მალაზონია, ქართლოს ხოტივარი
დამდგმელი ოპერატორი: ირაკლი ონოფრიშვილი
დამდგმელი მხატვრები: ვახტანგ რურუა, ჯუანშერ (ჯუნა) თუთბერიძე
კომპოზიტორი: ანზორ ერქომაიშვილი
ხმის რეჟისორი/ოპერატორი: მერაბ გვანცელაძე
მემონტაჟე: ლუდმილა (ლუსია) უნანიანი
მონაწილეობენ: გეგა კობახიძე (ლაზარე), ავთანდილ მახარაძე (უსინათლო), ზოზო (იაზონ) ბაქრაძე (მღვდელი), კახი კავსაძე (დიაკვანი), გურამ ნიკოლაიშვილი (ანარქისტი), ვასილ ჩხაიძე (აზნაური), ჯემალ ღაღანიძე (შახტიკოტე), ლია ელიავა, ოთარ ზაუტაშვილი, ნოდარ ფირანიშვილი (თვალთმაქცი), გიორგი ჟუჟუნაშვილი (პატიმარი) და სხვები.

ფილმ "ლაზარეს თავგადასავალს" წელს 40 წელი შეუსრულდა. იმდროინდელი კომუნისტური, ათეისტური რეჟიმის გამო ფილმში შეფარვით, ორაზროვნად არის ჩადებული სახარებისეული ლაზარეს აღდგინების იდეა. პატარა ობოლი ბიჭი ქვეყნად დაეხეტება და ათასნაირი ჯურის ადამიანებს ხვდება, ზოგი პატრონობს, ზოგი სცემს, ზოგი ჭკუას ასწავლის, ზოგს თავად პატრონობს... ასე ეცნობა ცხოვრებას პატარა ლაზარე, რომლის როლსაც ტრაგიკულად დაღუპული გეგა კობახიძე ასრულებს. ფილმის გამოსვლის დროის ის 10 წლის იყო. პროფესიონალი მსახიობების გვერდით ბიჭი იმდენად სრულყოფილად თამაშობდა, იმდენად დიდი იყო მისი პიროვნული ხიბლი, რომ ყველა გმირი გადაფარა და ფილმი "ლაზარე" სამუდამოდ გაიგივდა გეგა კობახიძის სახელთან.

ფილმის გადაღებები 2 წელი გაიწელა, რადგან მოულოდნელად უბედურება დატრიალდა – ფილმის რეჟისორი ქართლოს ხოტივარი მკვლელობისთვის დააპატიმრეს. გადაღებები შეწყდა. რამდენიმე ხნის შემდეგ "ლაზარეზე" მუშაობა ქართლოსის ძმამ, ბუბა ხოტივარმა გააგრძელა და ბოლომდე მიიყვანა. ფილმის გადაღების ისტორიას სწორედ ბატონი ბუბა გვიამბობს.

იტალიელი მედუქნის ისტორია
– "ლაზარეს თავგადასავალი" ჩემს ძმასთან, ქართლოს ხოტივართან ერთად გადავიღე. უფრო სწორად, მან დაიწყო, მე გავაგრძელე და დავასრულე კიდეც. ფილმის იდეა სცენარის ავტორს, მწერალ ლევან მალაზონიას მოუვიდა. ბატონი ლევანი ტელეფილმების სტუდიაში რედაქტორად მუშაობდა და ჩემს ძმას ერთი მოთხრობის მიხედვით სცენარის გაკეთება შესთავაზა. ეს არის ესპანელი მწერლის მოთხრობა "ლაზარელიო ტორმესელის ცხოვრება". ძალიან საინტერესო პატარა მოთხრობაა, რომელიც სასცენაროდ არ გამოდგება, ამიტომ განვავრცეთ და ბევრი რამ დავამატეთ.
ნაწარმოებში მედუქნე ლაზარელიო თავად იხსენებს ბავშვობის ისტორიებს. ლაზარელიო ბავშვობაში ერქვა. როცა გაიზარდა, ყველა ლაზარეს ეძახდა. ამ ნაწარმოებში მოკლედ არის მოთხრობილი იმის შესახებ, თუ როგორ გამოიქცა ბიჭი სახლიდან, როგორ გაჰყვა უსინათლოს, მერე როგორ ცხოვრობდა მღვდელთან და როგორ გახდა ბოლოს მედუქნე.
მაშინ კინოს გადასაღებად იდეალური სიტუაცია იყო, სრული თავისუფლება გვქონდა. ახლა კომუნისტებს ვაგინებთ და, რა თქმა უნდა, არიან კიდეც საგინებლები, ბევრი ცუდი გააკეთეს, მაგრამ ქართულ კინოს ხელი არაფერში შეშლია. კომუნისტები არაფერში ერეოდნენ, გაფინანსებდნენ და შეგეძლო, ფილმი შენებურად გადაგეღო. ერთადერთი პირობა ჰქონდათ, არ უნდა გეგინებინა ლენინი, მარქსი და სოციალიზმი, დანარჩენი, რაც გინდოდა, ის გეკეთებინა. პირდაპირ ლოზუნგების გაკეთება და ლანძღვის უფლება არ გქონდა, მაგრამ ამან უფრო საინტერესო გახადა ყველაფერი – კინომ მეტაფორული და იგავური სახე მიიღო. სატელევიზიო ფილმების სტუდიის სამხატვრო ხელმძღვანელი რეზო ჩხეიძე იყო, რომელიც რეჟისორებს ძალიან გვეხმარებოდა.
იმ დროს მხოლოდ დოკუმენტური ფილმებით ვიყავი გატაცებული, მხატვრული ფილმის გადაღებაზე არც მიფიქრია. ჩემმა ძმამ ფილმის გადაღება რომ დაიწყო, მე ვმუშაობდი დოკუმენტურ ფილმზე "დარიალის ჩანახატები". მაშინ 23–24 წლის ვიყავი. ქართლოსმა მთხოვა, გადაღებებზე გავყოლოდი და, როგორც მეორე რეჟისორი, დავხმარებოდი. მე მხოლოდ ტექნიკური საქმეები მეხებოდა, მხატვრულ საკითხებში არ ვერეოდი. კარგი გადამღები ჯგუფი შეიკრიბა, დიდი ენთუზიაზმით ვმუშაობდით. გადაღებებზე სულ მხიარულება სუფევდა, სანამ ტრაგედია მოხდებოდა...

გეგა კობახიძე – ხოტივარების განძი
– ერთი როლის გარდა, ყველა განაწილებული იყო. ვერ ვპოულობდით ბიჭს, რომელიც მთავარ გმირს ითამაშებდა. საქართველოში ლამაზ და ნიჭიერ ბავშვებს რა გამოლევს, ჩვენც უამრავი გავსინჯეთ, მაგრამ, როგორიც ჩვენ გვინდოდა, ისეთი არ ჩანდა. რამდენიმე კანდიდატურა გვყავდა, მათ შორის – გიორგი კარბელაშვილი (რომელიც დღეს დეპუტატია). ის თითქმის დამტკიცებული იყო, მაგრამ ჩვენ ასაკით უფრო პატარა ბავშვს ვეძებდით. შემდეგ შემთხვევით აღმოვაჩინეთ ჩვენი მეგობრების, მსახიობ ნათელა მაჭავარიანის და რეჟისორ მიშა კობახიძის ბიჭი – გეგა. ის სულ ჩვენთან ახლოს იყო, მაგრამ არც გვიფიქრია, ლაზარეს როლზე აგვეყვანა. ხომ გაგიგიათ, განძი რომ წინ გიდევს, ვერ აფასებო. ერთ დღესაც გეგას ისე შევხედეთ, როგორც ლაზარეს და მთავარ როლზეც დავამტკიცეთ.
გეგა კობახიძესთან ურთიერთობა ადვილზე ადვილი იყო. აბსოლუტურად უპრეტენზიო ბავშვი გახლდათ. ეს 8–9 წლის ბიჭი გადასაღებ მოედანზე ისე იდგა, როგორც ნამდვილი პროფესიონალი და თვალებში მიყურებდა. ჩემგან იმის თქმას ელოდა, თუ რა უნდა გაეკეთებინა. დიდ მსახიობებს უყურებდა, მათ ქცევებს აკვირდებოდა და ყველაფერ კარგს იღებდა. რამეს რომ ვეტყოდი, ალღოთი ხვდებოდა, რა უნდა გაეკეთებინა. ზოგჯერ მთხოვდა, რომ ჯერ მე მეთამაშა რაღაც ეპიზოდი და მერე იმეორებდა. მიბაძვისა და გარდასახვის საოცარი უნარი ჰქონდა, რაც მსახიობისთვის აუცილებელია.
გეგა თავის ემოციებს გულგრილად კი არ გვაჩვენებდა, იმ მომენტში მართლა ასეთი იყო. სხვათა შორის, თუ რამე შეეშლებოდა, თავადვე ხვდებოდა და შემდეგ იმ ეპიზოდს თავიდან ვიღებდით. დისციპლინა უყვარდა. მის გამო გადაღება არასოდეს ჩაგვშლია. გეგა ბაჯაღლო ოქრო იყო და როცა მას ვიხსენებ, სულ ცრემლი მადგება. რა ნიჭიერი ახალგაზრდა იყო და რა ტრაგიკულად წავიდა ამქვეყნიდან.

მოულოდნელი ტრაგედია
– ფილმის გადაღებები მიმდინარეობდა ქართლში, სოფლებში წინარეხში, კავთისხევსა და ქვათახევში. აგრეთვე რამდენიმე სცენა გადაღებულია თბილისსა და ქუთაისში. ფილმი 4 ნოველისგან შედგება. მხოლოდ პირველი ნოველა და მეორის ნაწილი იყო გადაღებული, როდესაც სოფელ წინარეხში ტრაგედია დატრიალდა. ჩემმა ძმამ თავის მეუღლეზე იეჭვიანა და ეჭვიანობის ნიადაგზე კაცი მოკლა. 10 წელი ციხეში გაატარა. სამწუხარო ფაქტი მოხდა, რომლის გამოც რამდენიმე ადამიანის ცხოვრება სამუდამოდ დაინგრა. ეს დიდი და მოუშუშებელი ტკივილია.
ასეთი საშინელი ტრაგედიის შემდეგ ფილმის გაგრძელებაზე არც მიფიქრია. ჯერ ერთი, რომ მომხდარის გამო მეც დაზაფრული ვიყავი და მეორეც, მზად არ ვიყავი, 23–24 წლის ახალგაზრდას ფილმი დამოუკიდებლად გადამეღო, მით უმეტეს, მხატვრული ფილმი. მე ხომ მანამდე მხოლოდ დოკუმენტურ ფილმებზე ვმუშაობდი.
რეზო ჩხეიძემ რამდენჯერმე დამიბარა და მითხრა, ფილმის გადაღება შენ უნდა გააგრძელოო. "ლაზარე გამოქცეულია, ტყეშია და შენ თუ ტყეში მიაგდებ საცოდავ, ობოლ ბიჭს, არაკაცური საქციელი იქნება", – მითხრა ბატონმა რეზომ. გულის სიღრმეში მეც ძალიან მინდოდა, "ლაზარეს თავგადასავალი" დამესრულებინა, მაგრამ ვერ ვბედავდი. არ მინდოდა, ფილმი გამეფუჭებინა. ბოლოს რეზო ჩხეიძე გაბრაზდა და მითხრა, ბრძანებას გავცემ, რომ ეს ფილმი დაამთავროო. ერთი სიტყვით, ის დამეხმარა, შიში დამეძლია და გადაღებები გამეგრძელებინა. ამ პროცესში ბატონი რეზო სულ გვერდით მედგა.
მართალია, გადაღებები გავაგრძელე, მაგრამ კიდევ ერთი თავსატეხი გაჩნდა – გარკვეული მასალა კი იყო გადაღებული, ოღონდ ქართლოსს ეს ყველაფერი თავისთვის ჰქონდა გაკეთებული. მარტო თვითონ იცოდა, რის შემდეგ რა უნდა ყოფილიყო. სხვა კი ამას ვერ გაიგებდა. საერთოდ ასეა, რეჟისორებს ჩვენი ხედვა გვაქვს და ყველაფერს ისე ვაკეთებთ, როგორც ჩვენ ვხედავთ. თავიდან შემოქმედებითი პროცესები ჩვენს გულსა და გონებაში მიმდინარეობს და ბოლოს ნელ–ნელა ვალაგებთ. ამის გაგება მეორე ადამიანს ძალიან გაუჭირდება. მით უმტეს, რომ ჩემი ძმა სცენარის მიხედვით არასდროს იღებდა, უფრო თავის ინტუიციას ეყრდნობოდა.
ამ ყველაფერში რომ გავრკვეულიყავი, დრო იყო საჭირო. გადამღები ჯგუფის წევრები, ტექნიკური პერსონალით დაწყებული და მსახიობებით დამთავრებული, ყველანი გვერდით დამიდგნენ, მათ შორის – პატარა გეგა. თავდაპირველად გადაღებული მასალები საშინელი იყო. 2 კვირის თავზე კი ფილმის პულსი ვიგრძენი და სადავეები ხელში ავიღე. ამის მერე ფილმი ერთი ამოსუნთქვით გადავიღეთ.

"მე უკეთესს გადავიღებდი"
– იმ ტრაგედიის გამო ყველანი დათრგუნულები ვიყავით და მხოლოდ საქმეზე ვფიქრობდით. ჩუმად ვმუშაობდით, მხიარულების გარეშე. საინტერესო იყო მსახიობებთან ურთიერთობა. კახი კავსაძემ თავისი როლი ფაქტობრივად თავად შექმნა. მე კი არ ვეუბნებოდი, რა და როგორ გაეკეთებინა, თავისით აკეთებდა ყველაფერს.
თავიდან ანარქისტის როლი კახის უნდა შეესრულებინა, მაგრამ მერე უფრო გროტესკული სახე მოგვინდა. თანაც მივხვდით, რომ მღვდელი, რომელსაც ზოზო ბაქრაძე ასრულებდა, მარტო არ უნდა ყოფილიყო, გვერდით ვიღაც უნდა ჰყოლოდა. დამდგმელმა მხატვარმა ვახტანგ რურუამ იდეა მოგვაწოდა, კახი დიაკვანი იყოს და ანარქისტის როლზე სხვა მსახიობი ავიყვანოთო. ამის მერე ქართლოსმა ამ როლზე თავისი კლასელი, ცირკის მსახიობი გურამ ნიკოლაიშვილი აიყვანა. ანარქისტად სწორედ ასეთი კომიკური სახე გვჭირდებოდა. მოკლედ, ანარქისტი, მღვდელი და დიაკვანი ფილმში ერთმანეთს კარგად შეეწყვნენ.
პატიმრობაში მყოფმა ჩემმა ძმამ იცოდა, რომ ფილმის გაგრძელებას ვაპირებდი. ამაზე მხოლოდ ეღიმებოდა და მეუბნებოდა, შენ რა უნდა გადაიღოო. რჩევა არ მოუცია, მაგის თავი არ ჰქონდა. ციხეში იჯდა და ფილმზე ფიქრი არ შეეძლო. როცა "ლაზარეს თავგადასავალი" ნახა, აღტაცება არ გამოუხატავს, უბრალოდ ხუმრობით მითხრა, მე უკეთესს გადავიღებდიო. მეც ვუთხარი, გადაგეღო, ვინ გიშლიდა–მეთქი. მან კი მწარედ გაიცინა.
ქართლოსი ძალიან ტრაგიკული ბედის მქონე კაცი იყო. იმიტომ არ ვამბობ, რომ ჩემი ძმაა, ის მართლაც კარგი რეჟისორი გახლდათ. ერთი კარგი ფილმი გადაიღო "სერენადა", "ლაზარეს თავგადასავალი" კი ბოლომდე ვერ მიიყვანა. ციხიდან გამოსვლის შემდეგ ამ საქმეს აღარ მიბრუნებია. კოლეგებისგან ბევრი შემოთავაზება ჰქონდა. რეზო ჩხეიძეც რამდენჯერმე მოვიდა ჩვენთან სახლში, მაგრამ ცხოვრება თავიდან არაფრით აღარ დაიწყო. მორალურად საკუთარ თავს უფლება არ მისცა, საზოგადოებას ისევ დაბრუნებოდა. ბოლო წლებში განდეგილივით იყო და სიცოცხლეც ასე დაამთავრა.

ფინალი ექსპრომტად
– შახტიკოტესა და ლაზარეს ეპიზოდები რომ გადავიღე, მერე აღარ ვიცოდი, რა უნდა გამეკეთებინა. არც ის ვიცოდი, ფინალი როგორი უნდა ყოფილიყო. იტალიურ მოთხრობაში მთავარი გმირი მედუქნე ხდება. თავიდან მეც ასე მინდოდა ფილმის დასრულება, მაგრამ ლაზარე მედუქნეობისთვის მენანებოდა. ვფიქრობდი, ნუთუ ტყუილად ჩაიარა უსინათლოს შეგონებებმა ან ლაზარეს ასეთმა საინტერესო ცხოვრებამ–მეთქი.
როცა ასეთ ფიქრებში ვიყავი, სწორედ ამ დროს ჩვენმა მხატვარმა ჯუნა (ჯუანშერ) თუთბერიძემ საინტერესო იდეა მომაწოდა – ლაზარე პატიმარ უსინათლოს ხომ არ შევახვედროთო. ეს აზრი მეც მომეწონა და გადავწყვიტე ასეთი სცენის დადგმა: პატიმრები გადაჰყავთ და უსინათლო ქუჩაში შემთხვევით ხვდება ლაზარეს. ბიჭი პატიმრებს საჭმელს აწვდის და მათ უხეშად მიმართავს. უსინათლო მას იცნობს. ლაზარეს გაუკვირდება, თან შეეშინდება. უსინათლო ისეთი ტონით მიმართავს, რომ მის ხმაში იგრძნობა საყვედური, რომ ლაზარემ მისი შეგონებები არ შეისმინა.
პატარა გეგამ მთელ ფილმში შესანიშნავად ითამაშა, ამ ეპიზოდში კი განსაკუთრებულია. გეგა რომ არ ყოფილიყო, "ლაზარეს თავგადასავალი" ასეთი კარგი არ გამოვიდოდა. ასე რომ, ბოლოს ჩვენი ლაზარე ისევ მობრუნდა სახარებისეული ჭეშმარიტებებისკენ, იმისკენ, რისკენაც უსინათლო მოუწოდებდა. შეიძლება ითქვას, რომ ლაზარე აღდგა. ცხოვრების კარგი და ცუდი ეპიზოდები გაიარა და ბოლოს მასში ადამიანმა კვლავ გაიღვიძა.

ტკივილიანი ისტორიები
– "ლაზარეს თავგადასავალი" ყველა მხრიდან ტრაგიკული აღმოჩნდა. ასე თუ ისე, ფილმის ბიოგრაფია ყველამ იცოდა, თუ რა მოხდა, რა შეემთხვა მის რეჟისორს და ასე შემდეგ. ამის გამო მაინცდამაინც ფესტივალებზე არ უშვებდნენ. მხოლოდ იუგოსლავიასა და უზბეკეთში გაგზავნეს. როგორც მახსოვს, ტაშკენტში ტელეფილმების მე–5 საკავშირო ფესტივალი ჩატარდა და იქ ჟიურის სპეციალური პრიზი მოიპოვა. მე დიდად არ მიაქტიურია და არც ფესტივალებზე მივლია, რადგან უხერხულობას მაინც ვგრძნობდი. ჩემი ძმის ხელით კაცი გარდაიცვალა და ამის გამო დღესასწაულის მოწყობის მერიდებოდა. მთავარი ის იყო, რომ ფილმი შედგა და თავისი მიუკერძოებელი მაყურებელი ჰყავდა.
იყო ასეთი შემთხვევა, რომ ფილმის დახურვაც უნდოდათ. როცა უკვე ბოლოში ვიყავით გასული და ცოტაღა გვქონდა გადასაღები, ტელეფილმების სტუდიის ხელმძღვანელობამ მასალა არ მოიწონა. განაცხადეს, რომ უპერსპექტივო ნამუშევარი იყო. შემდეგ ისევ რეზო ჩხეიძემ აიმაღლა ხმა და, რომ იტყვიან, "ლაზარეს თავგადასავალი" კბილებით გაიტანა. ვერ გეტყვით, რა არ მოეწონათ ამ ფილმში, ალბათ უფრო – რელიგიური მომენტი. კარგად თუ ცუდად, მათ რელიგიის ხსენება საერთოდ არ უნდოდათ.
ფილმში მონაწილე ზოგიერთი მსახიობის ცხოვრება ტრაგიკულად წარიმართა. ქართლოსი, გეგა, ზოზო ბაქრაძე, ვასილ ჩხაიძე, გურამ ნიკოლაიშვილი – ეს ადამიანები თითქმის ერთ პერიოდში გარდაიცვალნენ. ამ ფილმს იმდენი ტკივილი მოჰყვა, რომ მისი გახსენება დიდად არ მიყვარს.

შახტიკოტეს მოგონებები
მსახიობი ჯემალ ღაღანიძე:

– "ლაზარეს თავგადასავალი" ჩემთვის ერთ–ერთი საყვარელი ფილმია. საინტერესოა როგორც შინაარსობრივად, ასევე შემოქმედებითი კუთხით. სამწუხაროდ, მისი გადაღების პერიოდში ცუდი ამბებიც მოხდა. შახტიკოტეს როლზე ქართლოსმა და ბუბამ ამიყვანეს, მაგრამ მხოლოდ ბუბასთან მუშაობა მომიწია. ჩემი პერსონაჟის გადაღებები რომ დაიწყო, მაგ დროს ქართლოს ხოტივარი უკვე დაჭერილი იყო. ფილმის მეორე ნახევარი, სადაც მეც ვმონაწილეობ, ბუბამ გადაიღო.
ამ სცენებზე მუშაობა თბილისში, პავილიონებში მიმდინარეობდა. მე და გეგა ძალიან შეხმატკბილებულები ვიყავით. ავთო მახარაძემ ბრწყინვალედ შეასრულა თავისი როლი. საოცარი მსახიობი იყო ვასილ ჩხაიძე. როგორც ცნობილია, მას მეტყველება არ უვარგოდა და ამიტომ ყველა მის როლს ეროსი მანჯგალაძე ახმოვანებდა. ამ ფილმში კი გამონაკლისი მოხდა და გოგი გეგეჭკორმა გაახმოვანა. მოკლედ, სულ პროფესიონალი მსახიობები იყვნენ. ბუბა ხოტივარმაც თავისი საქმე საუკეთესოდ გააკეთა. მოხარული ვარ, რომ მასთან მუშაობა შემდგომში სხვა ფილმზეც მომიწია.
გეგას რაც შეეხება, უნიჭიერესი ბავშვი იყო და შვილივით მიყვარდა. ფილმში არის ერთი ეპიზოდი, სადაც ჩვენ დუქანში ვცეკვავთ. ქორეოგრაფი იური ზარეცკი ჩვენ მიმართ ძალიან მომთხოვნი იყო. საათობით გვამეცადინებდა. გეგა მეუბნებოდა, ჯემალი ბიძია, დავიღალე და უთხარით, ამდენს ნუღარ გვაცეკვებსო.
იმ ეპიზოდის გადაღებას, სადაც მე ლაზარეს ვცემ, რამდენიმე დუბლი დასჭირდა, მაგრამ ბუბას არ მოსწონდა. მეუბნებოდა, არაბუნებრივად სცემო. იმდენჯერ გადავიღეთ, ბოლოს გეგა თვითონ მეხვეწებოდა, რომ მართლა მეცემა. ერჩივნა, ერთხელ კარგად მეცემა და გადაგვეღო, ვიდრე რამდენჯერმე ცუდად.
40 წელი გავიდა ფილმის გამოსვლიდან და ის მაყურებელს დღესაც უყვარს. სხვათა შორის, სკოლა საინგილოში დავამთავრე. იქ მხოლოდ ერთი წელი ვისწავლე დამამთავრებელ კლასში. მას შემდეგ 60 წელი გავიდა. ახლახან იქ ჩასვლა ისევ მომიწია რუსთაველის თეატრის რამდენიმე მსახიობთან ერთად, სხვადასხვა ღონისძიებაში მივიღეთ მონაწილეობა. ფილმი "ლაზარეს თავგადასავალიც" ჩავიტანეთ და იქაურ ქართველებს ვაჩვენეთ. მათ ძალიან მოეწონათ და ეს ფირი საჩუქრად დავუტოვეთ.

თეონა კენჭიაშვილი, ჟურნალი სარკე

წყარო
































ტექსტის სანახავად გაიარეთ რეგისტრაცია.