შარდკენჭოვანი დაავადება ეწოდება კენჭების გაჩენას თირკმელებში. გარდა ამისა ძალზე ხშირია შარდის ბუშტის კენჭები პროსტატის ადენომის გამო. ასევე არსებობს ლიგატურული კენჭები რომლებიც ვითარდება შარდის ბუშტზე და მეზობელ ორგანოებზე (ძირითადათ საშვილოსნოზე) ნაწარმოები ოპერაციების შემდეგ. კენჭების გაჩენის მიზეზია ნივთიერებათა ცვლის დარღვევა ან გარკვეული ნივთიერებების ჭარბად გამოყოფა შარდთან ერთად. კენჭები სხვადასხვა შემადგენლობისაა – ურატები, ოქსალატები, ფოსფატები, კალციუმის მონო და დიჰიდრატები და შერეული კენჭები. ყველა კენჭი ჩანს ექოსკოპიის მეშვეობით, რენტგენოლოგიური გამოკვლევის დროს კი უხილავია ურატები. კენჭი ზომით შეიძლება იყოს რამოდენიმე მილიმეტრი. მისი თვითნებურად გამოძევების დროს ვითარდება თირკმლის ჭვალი – კოლიკა. დამოუკიდაბლად შეიძლება გამოვიდეს კენჭები 1 სანტიმეტრამდე, თუმცა მათი 60% ჩერდება შარდსაწვეთის და შარდის ბუშტის შერთვის ადგილზე. 2 სანტიმეტრზე მეტი კენჭის დაძვრა თირკმლის მენჯიდან პრაქტიკულად შეუძლებელია. დიდი ზომის კენჭები წარმოადგენს მუდმივი ანთებითი პროცესის მიზეზს, ხშირია ყრუ და შეტევითი ხასიათის ტკივილი წელის არეში, პერიოდულად სისხლიანი ან მღვრიე შარდი. თუ კენჭი არის განლაგებული თირკმლის მენჯში და ვრცელდება მინიმუმ ერთ ფიალაზე მას მარჯნისებური ეწოდება. ხშირად მარჯნისებური კენჭები მთელ მენჯფიალოვან სისტემას იკავებენ. მუდმივი ანთებითი პროცესი იწვევს თირკმლის პარენქიმის ატროფიას და ცხიმოვან გადაგვარებას, შესაბამისად თირკმლის ფუნქციის დაკარგვას. თუ პროცესი ორმხრივია ვითარდება თირკმლის ქრონიკული უკმარისობა. ამ სტადიაზე ოპერაციული ჩარევა უშედეგოა.
შარდკენჭოვანი დაავადების ეფექტური სამკურნალო საშუალებაა ექსტრაკორპორარული ლითოტრიფსია. მარჯნისებური კენჭები როგორც წესი საჭიროებს ღია ოპერაციულ ჩარევას, თუმცა კენჭის დიდი ზომების და ფიალებში გავრცელების გამო შესაძლებელია ფრაგმენტების არა სრულად ამოღება თირკმლიდან. შემდგომში ხდება მათი დაშლა ექსტრაკორპორარული ლიტოტრიფსიით. თუ წარმატებული ოპერაციის შემდეგ ვერ მოხერხდა თირკმელში ინფექციის სრული ალაგება და ნივთიერებათა ცვლის ნორმალიზება, ხშირია კენჭების განმეორებითი გაჩენა.
წყარო: med-doctor.net
შარდკენჭოვანი დაავადება - შარდ-სასქესო სისტემის დაავადებები
⏱️ 1 წთ.
👁️ 4 020
100%