ცისტიტი არის შარდის ბუშტის ლორწოვანი გარსის ანთებითი დაავადება. უფრო ხშირად აღინიშნება ქალებში, ვიდრე მამაკაცებში, რაც განპირობებულია შარდ-სასქესო აპარატის განლაგების თავისებურებით: ქალებს მამაკაცებთან შედარებით მოკლე და განიერი შარდსადენი აქვთ, ამავე დროს ის ახლოსაა სწორ ნაწლავთან, ამიტომ ინფექცია გაცილებით იოლად აღწევს შარდის ბუშტამდე. ცისტიტი შესაძლებელია ნებისმიერ ასაკში განვითარდეს. მის განვითარებაში ყველაზე დიდი მნიშვნელობა ენიჭება ინფექციას, განსაკუთრებით, ნაწლავის ჩხირს (80%), სტაფილოკოკს, ენტეროკოკს, სტრეპტოკოკს და სხვ.
არსებობს ინფექციის შეჭრის რამოდენიმე გზა:
1. აღმავალი გზა – ინფექციური აგენტი (ბაქტერია) შარდსადენი მილიდან ხვდება შარდის ბუშტში. ქალებში გამომწვევი მიკროორგანიზმები, შარდსადენში საშოდან გადადის, ხოლო მამაკაცებში – ცისტიტი ვითარდება ურეთრის (შარდსადენი მილის) და წინამდებარე ჯირკვლის ანთებითი პათოლოგიების დროს. დაავადება ხშირად მოსდევს საშარდე ბუშტის კათეტერიზაციას, როდესაც გამოკვლევის მიზნით იღებენ შარდს ან აწარმოებენ ინსტრუმენტულ კვლევას;
2. დაღმავალი გზა – როდესაც ინფექციური აგენტი ანთებადი თირკმელებიდან ქვემოთ ჩამოდის და შარდის ბუშტში ხვდება;
3. ჰემატოგენური გზა – ინფექციური აგენტის სისხლით გავრცელება;
4. ლიმფოგენური გზა –გამომწვევი ლიმფის მეშვეობით გადადის შარდის ბუშტში. ამ გზით განსაკუთრებით ხშირად ქალები ინფიცირდებიან, რადგანაც შარდის ბუშტსა და ქალის სასქესო ორგანოებს შორის არსებობს ლიმფოგენური ხიდები. ლიმფოგენური გზით ცისტიტის განვითარება შესაძლებელია ისეთი დაავადებების დროს, როგორიცაა: სალპინგოოოფორიტი და ენდომეტრიტი.
ცისტიტის განვითარებას ხელს უწყობს: იმუნიტეტის დაქვეითება, ჰიპოვიტამინოზი, გაციება, შარდის ბუშტსა და მცირე მენჯის ღრუში სისხლის მომიქცევა დარღვევა და სხვა.
არსებობს მწვავე და ქრონიკული ცისტიტი.
მწვავე ცისტიტის მთავარი სიმპტომებია ხშირი და მტკივნეული შარდვა, დისკომფორტი და წვის შეგრძნება, რომელიც რჩება მოშარდვის შემდეგაც. შარდვის სურვილი თანდათან ხშირდება, მძიმე ფორმის დროს ავადმყოფი შარდავს ყოველ 20-30 წუთში, მცირე ულუფებით. შარდვის პროცესი ძალზე მტკივნეულია და სრულდება სისხლის რამდენიმე წვეთის გამოყოფით. ტკივილი აღინიშნება ბოქვენზედა არეში, წელის ქვედა ნაწილში, იშვიათად – შორისის, ანუსის ან მამაკაცებში სასქესო ასოს თავის მოდამოებში. სხეულის ტემპერატურა უმეტესად ნორმალურია, იშვიათად იმატებს 37-37,5 გრადუსამდე.
ქრონიკული ცისტიტი ვითარდება შარდის ბუშტის, თირკმელებისა და სასქესო ორგანოების დაავადებების ფონზე.
ცისტიტის დიაგნოსტირებისთვის მნიშვნელოვანია ანამნეზი - ჩივილები, შარდის ლაბორატორიული ანალიზი, იშვიათად ცისტოსკოპია და რენტგენოლოგიური კვლევა.
ცისტიტის დადასტურების შემთხვევაში, ინფექციური აგენტის მგრძნობელობის გათვალისწინებით ხდება ანტიბიოტიკოთერაპია. ასევე აუცილებელია დიეტის დაცვა და სითხის დიდი რაოდენობით მიღება.
წყარო: med-doctor.net