გული ადამიანის უმნიშვნელოვანესი ორგანოა, რომელიც სისხლის მიმოქცევას მთელ ორგანიზმში უზრუნველყოფს. გულის ფუნქციის მკვეთრ დაქვეითებას იწვევს იმ პათოლოგიათა ერთობლიობა რომელსაც გულის მანკებს უწოდებენ. იმისათვის. რომ სწორად აღვიქვათ, რას წარმოადგენს გულის მანკი, უნდა აღვნიშნოთ გულის ანატომიური აგებულება: გული ღრუ ორგანოა, რომელიც 4 საკანისგან შედგება: მარჯვენა წინაგული, მარცხენა წინაგული, მარჯვენა პარკუჭი, მარცხენა პარკუჭი. წინაგულები ერთმანეთისგან გამიჯნულია წინაგულთაშუა ძგიდით, პარკუჭები პარკუჭთაშუა ძგიდით, მარჯვენა წინაგულიდან სისხლი გადადის მარჯვენა პარკუჭში სამკარიანი (ტრიკუსპიდური) სარქველის საშუალებით, მარცხენა წინაგულიდან მარცხენა პარკუჭში ორკარიანი (მიტრალური) სარქველის საშუალებით. მარჯვენა პარკუჭიდან ვენური სისხლი ფილტვის არტერიის საშუალებით გადადის სისხლის მიმოქცევის მცირე წრეში, მარცხენა პარკუჭიდან აორტის საშუალებით არტერიული სისხლი - სისხლის მიმოქცევის დიდ წრეში.
რა არის გულის მანკი
გულის მანკი არის თანდაყოლილი ან შეძენილი პათოლოგია, რომელიც განპირობებულია გულის სარქვლოვანი აპარატის ანატომიური ან ფუნქციური ცვლილებით, რაც თავის მხრივ იწვევს გულის ფუნქციის დარღვევას და ჰემოდინამიკის (სისხლის მიმოქცევის ) მოშლას.
გამომწვევი მიზეზები
გულის თანდაყოლილი მანკის გამომწვევი ზუსტი მიზეზის დასახელება შეუძლებელია, თუმცა არსებობს რისკ-ფაქტორები, რომლებიც ხელს უწყობენ მის განვითარებას: ორსულთა პათოლოგიები, ორსულობისას გადატანილი ვირუსული დაავადებები: წითელა, წითურა, ჩუტყვავილა, მედიკამენტებით ან სხვა ქიმიური ნივთიერებებით მოწამვლა და ა. შ.
გულის შეძენილი მანკების უხშირესი მიზეზია რევმატიული დაავადება, აგრეთვე ათეროსკლეროზული დაზიანება, გახანგრძლივებული ანთებითი დაავადებები, სიფილისი და სხვა.
რა სახის მანკები არსებობს
ორკარიანი (მიტრალური) სარქვლის ნაკლოვანება: ამ დროს სარქველი ბოლომდე არ იხურება და პარკუჭის შეკუმშვის დროს სისხლის ნაწილი ბრუნდება წინაგულში, რაც საბოლოო ჯამში იწვევს მარცხენა წინაგულის გადაძაბვას, დილატაციას და ჰემოდინამიკის მოშლას. კლინიკურად გამოიხატება ადვილად დაღლა, ქოშინი, გულისფრიალის შეგრძნება.
ორკარიანი (მიტრალური) ხვრელის სტენოზი: სისხლის გადასვლა წინაგულიდან პარკუჭში გაძნელებულია მიტრალური ხვრელის შევიწროების გამო, რაც იწვევს მარცხენა წინაგულში წნევის მატებას და მის გაფართოებას. დეკომპენსაციის დროს ვლინდება დაღლა მცირე ფიზიკური დატვირთვისას, ხველა ზოგჯერ ქაფიანი სისხლით, ფიტვებში შეგუბება, სველი ხიხინი, ფიტვების შეშუპება.
აორტის სარქვლის ნაკლოვანება, როდესაც აორტის სარქველი არ იხურება სრულად და სისხლის ნაწილი ბრუნდება აორტიდან მარცხენა პარკუჭში, რაც იწვევს მარცხენა პარკუჭის ჰიპერტროფიას. ეს მანკი ხანგრძლივად შეიძლება მიმდინარეობდეს უსიმპტომოდ და მოგვიანებით გამოვლინდეს ტკივილით გულმკერდის არეში, ქოშინი, კისრის არტერიების პულსაცია, ე.წ. „კაროტიდების ცეკვა“.
აორტის სარქვლის სტენოზი: ძნელდება სისხლის გადასვლა მარცხენა პარკუჭიდან აორტაში აორტის ხვრელის შევიწროების გამო, რის გამოც იზრდება მარცხენა პარკუჭის დატვირთვა და ვითარდება მისი ჰიპერტროფია. კლინიკურად ვლინდება ტკივილი, ქოშინი, გულისწასვლის ეპიზოდები.
სამკარიანი (ტრიკუსპიდური) სარქვლის ნაკლოვანება: სისხლი ნაწილობრივ ბრუნდება მარჯვენა პარკუჭიდან წინაგულში სარქველის არასრულად დახურვის გამო, ვითარდება მარჯვენა საკნების გადიდება. კლინიკურად ვლინდება კისრის ვენების გაფართოება და პულსაცია, ღვიძლის გადიდება, ასციტი, პორტული ჰიპერტენზია.
ხშირად ვითარდება რამდენიმე მანკი ერთდროულად, რასაც კომბინირებული მანკი ეწოდება და ვლინდება თითოეული მათგანისთვის დამახასიათებელი სიმპტომკომპლექსით. აქედან გამომდინარე ეს არის საკმაოდ სერიოზული პათოლოგია, რომელიც დეკომპენსაციის შემთხვევაში იძლევა ძალიან მძიმე გართულებებს და ზოგჯერ ლეტალურ გამოსავალს.
მკურნალობა
გულის მანკების მკურნალობა, ძირითადად, ქირურგიული გზით ხორციელდება, ხდება სარქველების პროთეზირება, რის შემდეგაც საჭიროა ხანგრძლივი და მკაცრი მედიკამენტური მკურნალობა შემდგომი გართულების რისკის შესამცირებლად. თუმცა ვინაიდან ყველა შემთხვევა ინდივიდუალურია, ზოგჯერ ოპერაციის ჩატარებაც შეუძლებელია.
პრევენცია
პირველ რიგში საჭიროა ხელშემწყობი დაავადებების დროული და ეფექტური მართვა, მანკის გამოვლენის შემთხვევაში ექიმის მკაცრი მეთვალყურეობა, შესაბამისი მკურნალობა და კონტროლი დინამიკაში, რათა შემცირდეს დეკომპენსაციის რისკი.
sazogadoeba.ge