ყველაფერი კარაქის თვისებებსა და მის უსაფრთხოებაზე



საქართველოში რძესა და რძის ნაწარმთან დაკავშირებით 2015 წლის 1 აგვისტოდან ახალი რეგულაციები ამოქმედდა. მწარმოებლებს აეკრძალათ მცენარეული ცხიმის შემცველი პროდუქციის “რძის ნაწარმის” დასახელებით რეალიზაცია. სურსათის ეროვნული სააგენტოს ინსპექცია რძის ნაწარმის ეტიკეტირების საკითხს მონიტორინგს უწევს და ამ ხნის მანძილზე მათ მიერ აღმოჩენილი და დაფიქსირებულია დარღვევის რამდენიმე შემთხვევა.

დღეს მომხმარებელს შედარებით მარტივად შეუძლია ერთმანეთისგან გაარჩიოს კარაქი ნამდვილია თუ დამზადებულია მცენარეული ცხიმის გამოყენებით.
კარაქის მარგანინით ჩანაცვლება არასწორი გადაწყვეტილებაა, რადგან უჯერი ცხიმები ძალიან ტოქსიკური და, შესაბამისად, ბევრი დაავადების გამომწვევია. კარაქი იმ საკვებს მიეკუთვნება, რომელსაც ყოველდღიური კვების რაციონში ვიყენებთ. მასში A, E, D, K2 და სხვა ვიტამინთა ერთობლიობა იყრის თავს. მართალია A და E ვიტამინის მიღება სხვა ბევრი საკვებითაც შეიძლება, მაგრამ K2 საკმაოდ იშვიათად გვხვდება სხვა პროდუქტში. მას ჯანმრთელობაზე დადებითი ზეგავლენის მოხდენა შეუძლია, ჩართულია მეტაბოლიზმის პროცესში და ასევე ამ პროდუქტში შემავალი ცხიმების ჯაჭვი ხელს უწყობს დანაყრებას. კარაქი მდიდარია ისეთი სახის მჟავებით, რომელსაც განსაკუთრებით დადებითი ეფექტი აქვს საჭმლის მომნელებელ სისტემაზე.

რა უნდა იცოდეთ იმისათვის, რომ ამ სასარგებლო პროდუქტმა თქვენს ჯანმრთელობაზე პოზიტიური გავლენა იქონიოს, როგორია მისი შენახვის წესები, როგორ უნდა გაარჩიოთ კარაქი სპრედისგან და რამდენ პროცენტიანი რძის ცხიმისგან მზადდება ნამდვილი კარაქი – ამ და სხვა მნიშვნელოვან საკითხებზე ამბები.ჯე “ნიკორას” ხარისხის მართვის მენეჯერს ნინო ლეფსაიას ესაუბრა.

– რა შემადგენლობა უნდა ჰქონდეს ნამდვილ კარაქს?
– მინდა გითხრათ, რომ ნამდვილ კარაქში რძის ცხიმისგან განსხვავებული რამე სხვა სახის ცხიმის არსებობა დაუშვებელია. პროდუქტს, რომელშიც რძის ცხიმთან ერთად მცენარეული ცხიმიც არის შერეული, რძის ნაწარმის რეგლამენტის მიხედვით შერეული ცხიმი ეწოდება. კარაქი შეიძლება ეწოდოს მხოლოდ იმ პროდუქტს, რომლის ცხიმიანობა 80%-დან 90%-მდეა. მაგალითად, “ნიკორას” შვილობილი ბრენდის “ჩვენი ფერმერის” მიერ წარმოებული ნაღების 82,5%-იანი კარაქი 100%-ით რძის ცხიმისგანაა დამზადებული. მისი გამოყენება კვების რაციონში თამამად შეგიძლიათ, რადგან გამოირჩევა მაღალკალორიულობით და შენარჩუნებული აქვს ყველა სასარგებლო თვისება. რაც შეეხება 71,5%-იან “კარაქს შემცირებული რძის ცხიმით”, ისიც 100%-ით რძის ცხიმისგანაა დამზადებული. თუმცა, მასში რძის ცხიმის წილის შემცირება წყლის მოცულობის ზრდით ხდება. “კარაქი შემცირებული რძის ცხიმით” გათვლილია ადამიანების იმ სეგმენტზე, რომელსაც დაბალკალორიული, რძის ცხიმზე დამზადებული, ნატურალური კარაქის მიღება სურს.

– როგორ უნდა გაარჩიოს მომხმარებელმა, ხარისხიანია თუ არა კარაქი? რას უნდა დააკვირდეს ეტიკეტზე?
– მოგეხსენებათ, რომ 2015 წლის 1 აგვისტოდან ამოქმედებული რეგლამენტით, იმ შემთხვევაში, თუ პროდუქცია რძის ცხიმისგან არ არის დამზადებული, ეტიკეტზე წარწერის დატანა – მაწონი, არაჟანი, ხაჭო, კარაქი – აკრძალულია. ამიტომ, მაგალითად, კარაქის შეძენისას მომხმარებელი კარგად უნდა დააკვირდეს, პროდუქტი ნატურალურია თუ არა. როდესაც ეტიკეტზე არის ასეთი წარწერა – “სპრედი”, “კომბინირებული ცხიმი”, “კომბინირებული კარაქი”, “შეიცავს მცენარეულ ცხიმს” – ეს უკვე ნიშნავს, რომ პროდუქტი არ არის ნატურალური კარაქი. ხოლო თუ ეტიკეტს აწერია, რომ დამზადებულია რძის ცხიმზე, ეს კარაქი ნატურალურია. უნდა აღინიშნოს ისიც, რომ რძის ცხიმს, რძესთან ერთად, რძის ფხვნილიც შეიცავს. სწორედ ამიტომ ისიც ნატურალურ ნედლეულად მიიჩნევა. ე.წ. ემულსირებული ცხიმოვანი პროდუქტები, რომლებსაც ხშირად ასაღებენ ნაღების კარაქად, სინამდვილეში სპრედებია, რომლებიც მიიღება მცენარეული, ცხოველური და რძის ცხიმების შეზავებით. მათი დამზადება ბევრად იაფი ჯდება და გასაყიდი ფასიც ნაღების კარაქთან შედარებით დაბალია.

- რა პირობებში უნდა ინახებოდეს კარაქი?
- კარაქის შენახვის პირობები განსხვავდება იმის მიხედვით, გაყინულს ვინახავთ მას თუ გაუყინავს. კერძოდ, “+5°C”-ზე კარაქი ინახება 25 დღე, “-8°C”-ზე – 60 დღე, “-18° -20°C”-ზე კი – 6 და მეტი თვე. კარაქის, ისევე, როგორც ნებისმიერი სხვა პროდუქტის შეძენისას, ყურადღება უნდა მიექცეს მაცივრების მდგომარეობასა და მათ ტემპერატურულ რეჟიმს. მაგალითად, “ნიკორას” სუპერმარკეტებში მაცივრების ტემპერატურა კონტროლდება დღის განმავლობაში რამდენჯერმე სათანადო ჩანაწერების წარმოებით. აღნიშნულ კონტროლს ახორციელებს სავაჭრო ობიექტის კონსულტანტი, მონიტორინგის სამსახური და “ნიკორა”-ს ხარისხის დეპარტამენტი. აუცილებლად უნდა იცოდეთ, რომ დაუშვებელია კარაქის შეძენა ისეთი მაცივრებიდან, რომლებსაც, სამწუხაროდ, ზოგიერთ სავაჭრო ქსელში ელექტროენერგიის დაზოგვის მიზნით ღამის საათებში დენის წყაროდან რთავენ. ასეთ შემთხვევაში კარაქს ეძლევა მომჟავო გემო და მძაღე სუნი. მომხმარებელმა კარაქის შენახვის წესები არამარტო შეძენის, არამედ სახლის პირობებშიც უნდა დაიცვას. იმ შემთხვევაში, თუ კარაქს დატოვებთ მზეზე ან სითბოში, ის დადნება და ამძაღდება. აუცილებელია კარაქის შენახვა ეტიკეტზე მითითებული შენახვის პირობების (ტემპერატურული რეჟიმისა და შესაბამისი ვადის) გათვალისწინებით.

- ინარჩუნებს თუ არა კარაქი გაყინვის შემდეგ სასარგებლო თვისებებს?
- გაყინვისას კარაქი არ კარგავს სასარგებლო თვისებებს. მას უნარჩუნდება პლაზმის შემადგენელი ცილების, ვიტამინებისა და მინერალების შემადგენლობა, რაც კარაქის საგემოვნო თვისებებს განსაზღვრავს. ამდენად, გაყინული კარაქი ისეთივე სასარგებლო პროდუქტია, როგორც გაუყინავი.

galanews.ge
































ტექსტის სანახავად გაიარეთ რეგისტრაცია.